Category: Latest News

Greece deems Turkey “safe”, but refugees are not / “Ασφαλής” η Τουρκία, ανασφαλείς οι πρόσφυγες

Photo credit: No Border Kitchen, Demonstration in Lesvos against the EU-Turkey Deal in 2019

Ελληνικα

The substantive examination of asylum applications is the only safe solution for refugees.

Athens, 14 June 2021

With a new Joint Ministerial Decision (JMD) issued on 7 June,[1] the Greek State designates Turkey as a “safe third country” for families, men, women and children of five nationalities[2] seeking international protection in Greece. It is noted that the JMD applies even to those from countries with high recognition rates for international protection, such as Syria, Afghanistan and Somalia.[3] This decision reinforces the policy established by the March 2016 EU-Turkey Statement that shifts the responsibility to protect refugees, including unaccompanied children,[4] arriving in Europe to third countries.

For years, the effect of this externalisation policy has been to turn the Greek islands into a place of confinement for thousands of displaced and persecuted people, as authorities prioritised “containing” them on the islands to facilitate their return to third countries. This created places like Moria that became shameful symbols of Europe’s failure to protect refugees. But the solution is not to send displaced individuals to Turkey. In Turkey, people seeking asylum from non-European countries are not granted international protection per the 1951 Refugee Convention, while in March 2021 Turkey announced it would withdraw from the Istanbul Convention, and will thus not be protecting victims of gender-based violence, who are at an increased risk in case of return from Greece, based on the new JMD. People should not be returned to a country where their lives would be in danger, but multiple reports over recent years warn of the refoulement of refugees from Turkey, even to war zones in Syria.[5] Furthermore, the concept of a “safe third country” presupposes the existence of an essential connection between the asylum seeker and that country, as well as the consent of the third country to receive the returnee. These conditions are not met in the case of Turkey.

The decision to designate Turkey as a “safe third country”, should be revoked for the aforementioned reasons. Furthermore, the unworkability of this new law is highlighted, since as far back as March 2020, Turkey is not accepting the return of refugees and asylum seekers from Greece. This has been pointed out by Greece’s Ministry of Migration and Asylum as well as the European Commission.[6] Refugees whose applications have been rejected as inadmissible according to the “safe third country” principle, are already enduring a situation of protracted legal uncertainty, social exclusion, destitution, homelessness, and even prolonged detention in Greece, which is at risk of turning into a prison.[7] This JMD will serve only to increase the number of people in such a situation.

In fact, as has been pointed out in relevant interventions by the Greek Ombudsperson, and more recently in a reply by the Commissioner for Migration and Home Affairs of the European Commission,[8] in these cases applicants must be able to re-apply for asylum, and have their applications examined on their merits, in accordance with EU and national law.[9]

In line with a recent announcement by the UN High Commissioner for Refugees (UNHCR),[10] our organisations stress that “externalization simply shifts asylum responsibilities elsewhere and evades international obligations”. We once again call on the Greek and European authorities to honour their responsibility to protect refugees and to avoid further undermining the European asylum acquis and the fundamental principles and values for protecting human rights. To this end, we call on Greece to revoke the JMD issued on 7 June.

Signatories

Action for education 

ΑRSIS – Association for the Social Support of Youth

Better Days 

Centre Diotima

ECHO100PLUS

ELIX 

Equal Rights Beyond Borders

Europe Must Act 

European Lawyers in Lesvos (ELIL)

Fenix – Humanitarian Legal Aid

Greek Council for Refugees (GCR)

Greek Forum of Migrants  

Greek Forum of Refugees (GFR)

Greek Helsinki Monitor

Hellenic League for Human Rights (HLHR)

HumanRights360

Human Rights Legal Project

Initiative for the Detainees’ Rights

International Rescue Committee (IRC)

INTERSOS

INTERSOS Hellas

Irida Women’s Center

Legal Centre Lesvos

Lesvos Solidarity

Lighthouse Relief

Médecins du Monde – Greece

METAdrasi- Action for Migration and Development 

Mobile Info Team (MIT)

Network for Children’s Rights

Network for the Social Support of Refugees and Migrants

Odyssea

Refugees International

Refugee Law Clinic Berlin

Refugee Legal Support (RLS)

Refugee Rights Europe (RRE)

Refugee Support Aegean (RSA)

Samos Volunteers

SolidarityNow

Still I Rise

Terre des hommes Hellas


[1] Joint Ministerial Decision (JMD) 42799/2021, Gov. Gazette 2425/Β/7-6-2021, available in Greek at: https://bit.ly/3gjEYcI.

[2] The JMD applies to nationals of Afghanistan, Syria, Somalia, Bangladesh and Pakistan

[3] Indicatively, in 2020, the rate of positive decisions issued by the Greek Asylum Service (GAS) for asylum applicants from Somalia was 94.1%, from Syria 91.6% and from Afghanistan 66.2%. RSA, “Asylum statistics for 2020 A need for regular and transparent official information”, 11 February 2021, available at: https://bit.ly/3vcbC5K.

[4] According to the latest available statistics issued by the National Center for Social Solidarity (EKKA), 68% of unaccompanied children that have been identified in Greece are from Syria, Afghanistan and Pakistan. Accordingly, and in any case, the implementation of the JMD is not in line with the principle of the best interests of the child and the protective provisions of the International Convention on the Rights of the Child.  On the latest available statistics see EKKA, Situation Update: Unaccompanied Children (UAC) in Greece, 15 May 2021, available at: https://bit.ly/3wcByPw.

[5] Amongst others: EASO, Syria Situation of returnees from abroad: Country of Origin Information,June 2021, available at: https://bit.ly/3weoZUn, pp. 12-13; AIDA, Country Report Turkey (May 2021 update), 31 May 2021, available at: https://bit.ly/3gfnyzr; DW, “Amnesty: Turkey forced Syrian refugees back into war zone”, 25 October 2019, available at: https://bit.ly/3pAOpc3; ECRE, “Human Rights Watch report: push backs of Syrian refugees by Turkey”, 30 March 2018, available at: https://bit.ly/2T43XsK; Human Rights Watch, “Turkey: Syrians Pushed Back at the Border”, 23 November 2015, available at: https://bit.ly/3x2tPUA.

[6] Amongst others: Ministry of Migration and Asylum, “Request by Greece towards the EU for the immediate return 1,450 third country nationals under the Joint EU-Turkey Statement”, 14 January 2021, available in Greek at: https://bit.ly/3izPzmA; European Commission, Commission Staff Working Document: Turkey 2020 Report, 6 October 2020, available at: https://bit.ly/3xgt4aK, p. 48.

[7] It is noted that the majority (65.8%) of international protection applications that were submitted in Greece in 2020 regarded asylum seekers from the 5 countries that are stated in the JMD. Ministry of Migration and Asylum, Annual briefing 2020, 19 January 2021, available in Greek at: https://bit.ly/3wfCgfi, p.13.

[8] EN P-000604/2021, Answer given by Ms Johansson on behalf of the European Commission (1.6.2021), διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3cuwEGb.

[9] Article 38, para. 4 Directive 2013/32/EU on common procedures for granting and withdrawing international protection (recast) and article 86, para. 5 L. 4636/2019 (also known as “IPA”).

[10] UNHCR, “UNHCR warns against “exporting” asylum, calls for responsibility sharing for refugees, not burden shifting”,19 May 2021, available at: https://bit.ly/3v7EgEN.

“Ασφαλής” η Τουρκία, ανασφαλείς οι πρόσφυγες

Η ουσιαστική εξέταση των αιτήσεων ασύλου είναι η μόνη ασφαλής λύση για άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας.

Αθήνα, 14 Ιουνίου 2021: Με νέα ΚΥΑ που εκδόθηκε στις 7 Ιουνίου,[1] η ελληνική Πολιτεία ορίζει την Τουρκία ως «ασφαλή τρίτη χώρα» για οικογένειες, άντρες, γυναίκες και παιδιά που αιτούνται διεθνή προστασία στη χώρα μας, προερχόμενοι από πέντε χώρες,[2] ακόμα και με υψηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας, όπως η Συρία, το Αφγανιστάν και η Σομαλία.[3] Με αυτή την απόφαση πρακτικά παγιώνεται η πολιτική αποποίησης της ευθύνης προστασίας των προσφύγων στην Ευρώπη, ακόμη και των ασυνόδευτων παιδιών,[4] στο πλαίσιο που τέθηκε ήδη από την εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, το Μάρτιο του 2016.

Επισημαίνεται ότι η πολιτική αυτή έχει επί χρόνια μετατρέψει τα ελληνικά νησιά σε τόπο εγκλωβισμού χιλιάδων κατατρεγμένων και διωγμένων, με στόχο τη διευκόλυνση της επιστροφής τους σε τρίτες χώρες. Έχει δε γεννήσει ευρωπαϊκά σύμβολα ντροπής, όπως η Μόρια. Ωστόσο η λύση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή εκτοπισμένων ατόμων στην Τουρκία. Η Τουρκία δεν παρέχει την διεθνή προστασία της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 σε άτομα που αιτούνται διεθνή προστασία προερχόμενα από μη Ευρωπαϊκές χώρες, ενώ από το Μάρτιο του 2021 ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και ως εκ τούτου δεν θα προστατεύει πλέον τα θύματα έμφυλης βίας, που κινδυνεύουν σε περίπτωση επιστροφής από την Ελλάδα, βάσει της νέας ΚΥΑ. Τονίζεται, δε, πως σειρά αναφορών έχουν ανά τα χρόνια κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για επαναπροωθήσεις προσφύγων από την Τουρκία, ακόμη και προς εμπόλεμες ζώνες της Συρίας.[5] Περαιτέρω, η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας προϋποθέτει την ύπαρξη ουσιώδους συνδέσμου του αιτούντα άσυλο με τη χώρα αυτή και τη συναίνεση της τρίτης χώρας, προκειμένου να είναι εφικτή η επιστροφή του ατόμου. Αμφότερες οι προϋποθέσεις στην περίπτωση της Τουρκίας δεν συντρέχουν.

Η απόφαση περί της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας θα πρέπει να ανακληθεί για τους λόγους που αναφέρθηκαν. Έρχεται δε σε καιρό που, ήδη από τον Μάρτιο του 2020, η Τουρκία δεν δέχεται την επιστροφή προσφύγων και αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα, όπως, εξάλλου, έχει επισημανθεί από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.[6] Αυτό έχει ήδη οδηγήσει πρόσφυγες, των οποίων τα  αιτήματα έχουν απορριφθεί ως απαράδεκτα, κατ’ εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», σε ένα καθεστώς νομικής αβεβαιότητας, κοινωνικού αποκλεισμού, οικονομικής εξουθένωσης, αστεγίας, αλλά ακόμη και παρατεταμένης κράτησης στη χώρα μας, η οποία κινδυνεύει να μετατραπεί σε φυλακή.[7] Η εφαρμογή της ΚΥΑ θα εξωθήσει ακόμη περισσότερα άτομα στην ίδια κατάσταση.

Μάλιστα, όπως έχει επισημανθεί σε σχετικές παρεμβάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, αλλά και πιο πρόσφατα από την Επίτροπο Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,[8] σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να δοθεί εκ νέου πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, στην οποία θα πρέπει να εξετασθεί η ουσία των αιτημάτων, κατ’ εφαρμογή του ενωσιακού και εθνικού δικαίου.[9]

Σε πλήρη σύμπνοια με το πνεύμα πρόσφατης ανακοίνωσης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες,[10] οι οργανώσεις μας επισημαίνουν πως «η “εξωτερικοποίηση” είναι απλώς ένας τρόπος να μετατοπίζονται οι ευθύνες […] και να παρακάμπτονται οι διεθνείς υποχρεώσεις» και καλούν για μια ακόμη φορά τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές να σεβαστούν την ευθύνη προστασίας των προσφύγων, ώστε να αποφευχθεί και η περαιτέρω διολίσθηση του ευρωπαϊκού κεκτημένου για το άσυλο και των θεμελιωδών αρχών και αξιών προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Προς αυτό το σκοπό, καλούμε την ελληνική Πολιτεία να ανακαλέσει την από 7 Ιουνίου ΚΥΑ.

Οι υπογράφουσες οργανώσεις

Action for education 

Αλληλεγγύη Λέσβου

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

Better Days 

Γιατροί του Κόσμου – Ελλάδα

Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών

ECHO100PLUS

ΕΛΙΞ

Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ)

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών 

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

Equal Rights Beyond Borders

Europe Must Act 

European Lawyers in Lesvos (ELIL)

Fenix – Humanitarian Legal Aid

HumanRights360

Human Rights Legal Project

International Rescue Committee (IRC)

INTERSOS

INTERSOS Hellas

Ίριδα – Κέντρο Γυναικών 

Κέντρο Διοτίμα

Legal Centre Lesvos

Lighthouse Relief

ΜΕΤΑδραση – Δράση για την Μετανάστευση και την Ανάπτυξη 

Mobile Info Team (MIT)

Odyssea

Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων

Refugees International

Refugee Law Clinic Berlin

Refugee Legal Support (RLS)

Refugee Rights Europe (RRE)

Samos Volunteers

SolidarityNow

Still I Rise

Terre des hommes Hellas

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA)


[1] Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 42799/2021 ΦΕΚ 2425/Β/7-6-2021.

[2] Συγκεκριμένα τη Συρία, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές.

[3] Ενδεικτικά, για το 2020, το ποσοστό θετικών αποφάσεων που εξέδωσε η Υπηρεσία Ασύλου για αιτούντες και αιτούσες άσυλο από τη Σομαλία ήταν 94,1%, από τη Συρία 91,6% και από το Αφγανιστάν 66,2%. RSA, «Στατιστικά στοιχεία για το σύστημα ασύλου το 2020», 11 Φεβρουαρίου 2021, διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3wenF3R.

[4] Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά του ΕΚΚΑ,  το 68% των ασυνόδευτων παιδιών που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα προέρχονται από τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Συνεπώς και σε κάθε περίπτωση η εφαρμογή της ΚΥΑ  δεν συνάδει με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού και τις προστατευτικές διατάξεις που προβλέπει η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Για τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά, βλ. ΕΚΚΑ, Επικαιροποιημένη κατάσταση: Ασυνόδευτα Ανήλικα (Α.Α.) στην Ελλάδα, 15 Μαΐου 2021, διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3zlsla0.

[5] Μεταξύ άλλων: EASO, Syria Situation of returnees from abroad: Country of Origin Information,Ιούνιος 2021, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3weoZUn, σσ. 12-13; AIDA, Country Report Turkey (May 2021 update), 31 Μαΐου 2021, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3gfnyzr; DW, “Amnesty: Turkey forced Syrian refugees back into war zone”, 25 Οκτωβρίου 2019, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3pAOpc3; ECRE, “Human Rights Watch report: push backs of Syrian refugees by Turkey”, 30 Μαρτίου 2018, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/2T43XsK; Human Rights Watch, “Turkey: Syrians Pushed Back at the Border”, 23 Νοεμβρίου 2015, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3x2tPUA.

[6] Μεταξύ άλλων: Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, «Αίτημα Ελλάδος προς ΕΕ για την άμεση επιστροφή 1.450 αλλοδαπών βάσει της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας», 14 Ιανουαρίου 2021, διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3izPzmA; European Commission, Commission Staff Working Document: Turkey 2020 Report, 6 Οκτωβρίου 2020, διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3xgt4aK, σ. 48.

[7] Επισημαίνεται πως η πλειοψηφία (65,8%) των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που υποβλήθηκαν το 2020 στη χώρα μας αφορούσαν αιτούντες και αιτούσες άσυλο από τις 5 χώρες που προβλέπει η ΚΥΑ. Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, Ετήσιο Ενημερωτικό Σημείωμα 2020, 19 Ιανουαρίου 2021, διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3wfCgfi, σ.13.

[8] EN P-000604/2021, Answer given by Ms Johansson on behalf of the European Commission (1.6.2021), διαθέσιμο στα αγγλικά στο: https://bit.ly/3cuwEGb.

[9] Άρθρο 38, παρ. 4 Οδηγίας 2013/32/ΕΕ για τις διαδικασίες ασύλου, άρθρο 86, παρ. 5 Ν 4636/2019.

[10] Υ.Α. ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, «Η Ύπατη Αρμοστεία προειδοποιεί κατά της «εξωτερικής ανάθεσης» της διαδικασίας ασύλου, ζητά τον επιμερισμό και όχι τη μετατόπιση της ευθύνης για τους πρόσφυγες», 19 Μαΐου 2021, διαθέσιμο στο: https://bit.ly/3v7EgEN.

GREEK AUTHORITIES DECLARE TURKEY SAFE FOR AFGHAN, BANGLADESHI, SYRIAN, SOMALI AND PAKISTANI NATIONALS / ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΑΡΧΈΣ ΚΗΡΎΣΣΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΊΑ ΑΣΦΑΛΉ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΗΚΌΟΥΣ ΑΦΓΑΝΙΣΤΆΝ, ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΈΣ, ΣΎΡΙΟΥΣ, ΣΟΜΑΛΟΎΣ ΚΑΙ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΎΣ

Photo Credit: Deportation Monitoring Aegean

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Yesterday, the Greek authorities furthered Europe’s border externalisation policy through the formal designation of Turkey as a safe country for Afghan, Syrian, Somali, Pakistani and Bangladeshi nationals. 

Announced in a new Joint Ministerial Decision,* this means that all new asylum claims made by people of these nationalities may face expedited examination of their claim, and likely will have their application for asylum rejected as ‘inadmissible’ on the grounds that Turkey is a safe country for them – meaning that they could be “readmitted” (deportated) to Turkey, without an examination of the merits of their asylum claim – i.e.  the reason they left their home country. The populations targeted are by no means surprising: as of April 2021, the majority of the migrant population on the Aegean islands are from Afghanistan (50%), Syria (15%) and Somalia (8%). 

Turkey is not a safe third country for migrants. Most migrants are unable to access any form of protection in Turkey, owing to a geographic restriction that it imposed to the 1951 Convention on the Status of Refugees, and migrants there are at grave risk of exploitation, inhumane detention, and deportation. Only Syrian nationals are able to obtain a form of temporary protection, which falls far short of refugee protection and, in practice, provides little defence against refoulement.  

The EU-Turkey Statement had a clear mandate to exclude all new arrivals from obtaining international protection in Europe, and to confine those who did arrive in liminal European territory until they could be returned. However, since the codification of the EU-Turkey Statement into Greek law in 2016, only Syrian nationals have been found “inadmissible” on the (objectively erroneous) grounds that Turkey is a safe country from which they could seek and obtain international protection. This was despite political pressure from the European Asylum Support Office (EASO) to reject all asylum claims as inadmissible since the EU-Turkey Statement’s implementation. 

Yesterday’s decision expanding the notion that Turkey is “safe” for five additional nationalities is indeed a step further in “the full and unconditional implementation” of the EU-Turkey Statement, as confirmed by Minister of Migration and Asylum N. Mitarachis. Moreover, it is an explicit and unapologetic endorsement of Europe’s drive to exclude migrants from its territory, which are manifest in its policies of systematic violence and continued, fatal disregard for migrant lives.

* Αριθμ. 42799, Καθορισμός τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται ως ασφαλείς και κατάρτιση εθνικού καταλόγου, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 86 του ν. 4636/2019 (Α’ 169).

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΑΡΧΈΣ ΚΗΡΎΣΣΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΊΑ ΑΣΦΑΛΉ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΗΚΌΟΥΣ ΑΦΓΑΝΙΣΤΆΝ, ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΈΣ, ΣΎΡΙΟΥΣ, ΣΟΜΑΛΟΎΣ ΚΑΙ ΠΑΚΙΣΤΑΝΟΎΣ

Χθες, οι ελληνικές αρχές επέκτειναν την πολιτική της Ευρώπης για την διεύρυνση των εξωτερικών συνόρων με τον επίσημο χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς χώρας για τους Αφγανούς, Σύρους, Σομαλούς, Πακιστανούς και Μπαγκλαντεσιανούς υπηκόους. 

Αυτό σημαίνει ότι όλες οι νέες αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται από άτομα αυτών των εθνικότητων μπορεί να αντιμετωπίσουν ταχεία εξέταση του αιτήματός τους, και πιθανότατα η αίτησή τους για άσυλο θα απορριφθεί ως “απαράδεκτη” με την αιτιολογία ότι η Τουρκία είναι ασφαλής χώρα γι’ αυτούς – πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να “επιστραφούν” (απελαθούν) στην Τουρκία, χωρίς να εξεταστεί η βασιμότητα του αιτήματός τους για άσυλο – δηλαδή ο λόγος για τον οποίο εγκατέλειψαν την πατρίδα τους. Οι πληθυσμοί στους οποίους απευθύνονται δεν αποτελούν καθόλου έκπληξη: από τον Απρίλιο του 2021, η πλειοψηφία του μεταναστευτικού πληθυσμού στα νησιά του Αιγαίου προέρχεται από το Αφγανιστάν (50%), τη Συρία (15%) και τη Σομαλία (8%). 

Η Τουρκία δεν είναι μια ασφαλής τρίτη χώρα για τους μετανάστες. Οι περισσότεροι μετανάστες δεν έχουν πρόσβαση σε καμία μορφή προστασίας στην Τουρκία, λόγω του γεωγραφικού περιορισμού που επέβαλε στη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, και παράλληλα εκεί διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο εκμετάλλευσης, απάνθρωπης κράτησης και απέλασης. Μόνο οι υπήκοοι της Συρίας είναι σε θέση να αποκτήσουν μια μορφή προσωρινής προστασίας, η οποία υπολείπεται κατά πολύ της προστασίας των προσφύγων και, στην πράξη, παρέχει ελάχιστη άμυνα κατά της επαναπροώθησης.  

Η Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας έχει σαφή πρόθεση να αποκλείσει όλους τους νεοαφιχθέντες από την απόκτηση διεθνούς προστασίας στην Ευρώπη και να περιορίσει όσους έφταναν σε οριακό ευρωπαϊκό έδαφος μέχρι να μπορέσουν να επιστραφούν. Ωστόσο, από την κωδικοποίηση της Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας στο ελληνικό δίκαιο το 2016, μόνο οι Σύριοι υπήκοοι έχουν κριθεί “απαράδεκτοι” με την (αντικειμενικά λανθασμένη) αιτιολογία ότι η Τουρκία είναι μια ασφαλής χώρα από την οποία θα μπορούσαν να ζητήσουν και να λάβουν διεθνή προστασία. Αυτό συνέβη παρά τις πολιτικές πιέσεις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) να απορρίψει όλες τις αιτήσεις ασύλου ως απαράδεκτες μετά την εφαρμογή της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας. 

Η χθεσινή απόφαση που επεκτείνει την έννοια ότι η Τουρκία είναι “ασφαλής” για πέντε επιπλέον εθνικότητες αποτελεί πράγματι ένα βήμα προς την “πλήρη και άνευ όρων εφαρμογή ” της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, όπως επιβεβαίωσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Ν. Μηταράκης. Επιπλέον, αποτελεί ρητή και αδιαμαρτύρητη έγκριση της προσπάθειας της Ευρώπης να εξοστρακίσει τους μετανάστες από το έδαφός της, η οποία εκδηλώνεται με τις πολιτικές της συστηματικής βίας και της συνεχούς, μοιραίας περιφρόνησης των ζωών των μεταναστών. 

H εφαρμογή της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας απέχει πολύ από τους αρχικούς στόχους της Ευρώπης. Ενώ οδήγησε σε βίαιες τουρκικές υποχωρήσεις και μέτρα απαγόρευσης που προκάλεσαν μείωση του αριθμού των νέων αφίξεων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από το 2016 και χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για τη συστηματική απόρριψη των αιτήσεων ασύλου που υπέβαλαν εκεί Σύροι υπήκοοι, δεν μπόρεσε -μέχρι στιγμής- να λειτουργήσει ως η γενικευμένη οδηγία επιστροφής που η ΕΕ σκόπευε να είναι. 

Τώρα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του ίδιου του κ. Μηταράκη, η νέα αυτή απόφαση θα διευρύνει και θα επιταχύνει τους αρχικούς στόχους της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας. Σύμφωνα τόσο με αυτή όσο και με τις ευρύτερες συνοριακές πολιτικές της Ευρώπης, η Κοινή Υπουργική Απόφαση προβλέπει τον αυξημένο περιορισμό των μεταναστών σε μη ασφαλείς τρίτες χώρες και τον αποκλεισμό τους από τη διεθνή προστασία στην Ευρώπη – ανεξάρτητα από το κόστος που αυτό έχει για τη ζωή τους. 


Enough is enough: say no to EU policies and cooperation with Israel!

May 15th marks the 73rd anniversary of the Nakba, when Israel and Zionist militias violently forced the majority of the Palestinian people out of their homes and turned them into refugees, depriving them of their basic rights and the possibility to return to their home.

The Nakba never stopped, and for the past 73 years Israel continues to expel more and more Palestinians from their homes and land. The ongoing ethnic cleansing of East Jerusalem, including through the imminent displacement of Palestinians from Sheikh Jarrah, has occurred in a context of an escalation of Israeli atrocities in Jerusalem and across Palestine. Thousands of Palestinians have been injured and 150 killed, including 40 children, in the past weeks.

Over the last days popular protests of Palestinians across the entire territory under Israeli apartheid – the occupied West Bank including East Jerusalem and the Gaza Strip as well as within Israel – have grown in size. They have been met with brutal repression by Israeli security forces.

The reaction of Europe to the plight of the Palestinian people is the same cynical reaction that it offers to migrants and refugees: it considers the oppressed as the enemy, the criminal. Palestinians and migrants alike are seen as a threat, and are expected to disappear in silence, not to challenge the system that requires their oppression.

European governments and institutions are not only silent in front of Israeli apartheid, they are actively condoning, supporting and profiting from it, while at the same time enforcing their own systems of segregation against and confinement of migrants and refugees within its own borders.

European governments and transnationals implement and profit from the policies of war and economic exploitation that continue to displace people every day – whether in Palestine or across the world.

Europe’s drive to militarization, and the militarization of its borders in particular, not only diverts public money from social policies, it directly funds Israel’s arms industry through purchases/leasing and funding for research and development of new security technologies. 

The use of military drones made by Israeli corporations Elbit Systems and Israeli Aerospace Industries against migrants at Europe’s borders is paradigmatic of European complicity in Israel’s decades-old regime of military occupation, settler-colonialism and apartheid and its own crimes, and of European acquisition of Israeli model.

Since 2018 Frontex and EMSA have contracted Elbit and IAI military drones. Elbit Systems develops its drones together with the Israeli military and promotes its technology as field tested – on Palestinians. It provides 85% of the drones used by Israel in its repeated military assaults and continued inhumane siege and attacks on Gaza.

In 2020 Greece announced it will lease Heron drones from IAI to expand its border security capacity. Later in the year, Frontex announced it awarded a €50 million contract to Airbus (with IAI as subcontractor) and Elbit for providing drone surveillance flights in the Mediterranean in the next two years. With these contracts Frontex takes new steps in its border security work, the expansion of its role in EU migration and border policies and in acquiring its own equipment instead of relying on that of EU member states. For refugees trying to cross the Mediterannean this can have more devastating consequences, especially in light of recent publications about Frontex’ complicity in illegal pushbacks from Greece to Turkey and pull-backs to Libya.

Today we need to stand together.

As groups representing Palestine solidarity, migrant and anti-militarization groups we hand over to the EU institutions the demand by over 7000 citizens that EU border agencies Frontex and EMSA stop contracting Israeli military corporations and stop killer drones against migrants.

Defund Frontex to end the EU’s criminal anti-migration policy. End military ties with Israel now.

Please help us to strengthen our common struggle for freedom, justice and equality and a World without Walls: 

  • Send a public message to the EU that you endorse the demands of the petition.
  • Contact your MEP to let them know you support the petition and want them to put pressure at EU level. 
  • Talk with the group or organization you are part of, endorse our Statement of Unity and become part of our struggle for Palestinian rights, against militarization and against the EU’s anti-migration policies

World without Walls – Europe

Members of the World without Walls Network – Europe

1. European Coordination of Committee for Palestine (ECCP), Europe

2. Stop Wapenhandel, Netherlands

3. Comitato Nomuos/Nosigonella – Catania, Italy

4. BDS Berlin, Germany

5. Mugak Zabalduz Karabana, Donostia, Basque Country, Spanish State

6. Solidaridad Para El Desarrollo Y La Paz, Spanish State

7. Comité De Solidariedade Com A Palestina, Portugal

8. Ongi Etorri Errefuxiatuak, Spanish State

9. Caravana Abriendo Fronteras, Spanish State

10. Shadow World Investigations, UK

11. Stop The War On Migrants, Netherlands

12. Josoor, Austria

13. New Weapons Research Group, Italy

14. Centre Delàs D’estudis Per La Pau, Catalunya, Spanish State

15. Comitato Bds Campania, Italy

16. Bds Italy, Italy

17. Movimento Pelos Direitos Do Povo Palestino E Pela Paz No Médio Oriente (MPPM), Portugal

18. Legal Center Lesvos, Greece

19. Stop Maren Mortum, Spanish State

20. BDS France, France

21. Jewish Voice For A Just Peace In The Middle East, Germany

22. BDS Greece, Greece

JUSTICE FOR K.S. / ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟΝ K.S.

Photograph: Knut Bry

Ελληνικά

On Friday 23 April 2021, in a trial that lasted less than four hours, the Mytiline Court convicted a young man from Syria, K.S., of illegal entry (art. 83 g.l. 3686/2005) and facilitating illegal entry (art. 30 par. 1 and 3 g.l. 4251/2014). Despite arguments made by Legal Centre Lesvos lawyers regarding numerous procedural irregularities, the lack of convincing evidence against him, and demonstrable mitigating circumstances, K.S. was sentenced to a total of 52 years in prison and a fine of €242,000. K.S. could be eligible for early release after 7 years; but this would nonetheless mean that K.S. will be incarcerated for the remainder of his three young sons’ childhood.

This disproportionate and scandalous sentence follows state violence inflicted upon K.S. and his family in Syria, Turkey and now Greece. After being shot in Syria and fleeing with his family, K.S. fled to Turkey. There, he was imprisoned and tortured, after resisting the draft to join Turkish military operations in Libya. In Greece, he has been subject to numerous violations of international law, and has already spent over a year in Korydallos prison, the country’s largest penitentiary. By the time of his trial, he had not seen his wife or three children for fourteen months.

In early March 2020, K.S., his wife, and their three young children fled Turkey to seek international protection in Greece. Upon their arrival to the island of Chios, however, K.S. was arrested and accused of having driven the dinghy upon which he and his family had arrived. This formed the basis for the aforementioned criminal charges brought against him.   

Moreover, K.S. and his family were initially denied access to asylum procedures, in light of the Greek government’s illegal suspension of the right to seek asylum on 1 March 2020. This occurred among increased violence towards migrants and the instrumentalisation of people, like K.S. and his family, as bargaining chips that serve the geopolitical interests of Greece, the EU, and Turkey, as testified to in the trial by a witness from Aegean Migrant Solidarity – Christian Peacemaker Teams.

There were numerous inconsistencies in the criminal procedure that lead to K.S.’s unjust conviction. During both the preliminary hearing and the main interrogation, a Farsi interpreter was provided to K.S., who speaks only Arabic. Despite objections made by K.S.’s lawyers, the Court nonetheless decided to take these supposed testimonies of K.S. into consideration. In addition, there were two different lists of the persons who had been on the dinghy upon which K.S. and his family arrived. The initial list used to charge K.S. was provided by the Hellenic Coast Guard (HCG). However, a different list, of unknown provenance, that contained different names and a larger number of people was ultimately used in Court to convict and determine the sentence of K.S.

The trial hinged upon the testimony of a HCG officer, who claimed to recognize K.S. He alleged that the dinghy, upon which K.S. was travelling, had tried to ram the HCG’s vessel – impossible, given the dinghy was carrying approximately forty people, and had a motor capacity for a maximum of ten. He further testified that he had witnessed K.S. damaging the dinghy upon which he was travelling and trying to damage the HCG vessel, before swimming towards it. However, he did not say, at any point, that he saw K.S. driving the boat.

It is particularly galling that an officer of the HCG should accuse an individual such as K.S. of damaging a migrant dinghy and attacking the HCG, given the HCG themselves are consistently identified by survivors of collective expulsions in the Aegean as having perpetrated this exact kind of violence.

No evidence was presented at trial that supported K.S.’ conviction for facilitating illegal entry. The HCG witness did not testify that K.S. had been driving the boat, or that he was in any way involved in otherwise facilitating migrants’ illegal entry to Greece. Furthermore, his conviction for illegal entry is in flagrant violation of Article 31 of the 1951 Refugee Convention, which explicitly prohibits State parties, including Greece, imposing “penalties, on account of their illegal entry or presence, on refugees who…enter or are present in their territory without authorisation.”

Despite that, in a 6-1 decision by the Court’s three judges and 4 jurors, K.S. was found guilty of facilitating illegal entry, and illegal entry into Greece. He was found not guilty on the charges of provocation of a shipwreck and disobedience. His 52 year prison was made up of ten years for the crime of facilitating illegal entry, plus one additional year for each of the 42 individuals alleged to be on the dinghy. The fine similarly breaks down as €200,000 plus one thousand euro for each person on the dinghy.  

The gross miscarriage of justice inflicted upon K.S. is not the first case of its kind. Since 2014, Aegean Migrant Solidarity, Deportation Monitoring Aegean and borderline-europe e.V. have documented the systemic punishment and incarceration of migrants accused of the same crimes that K.S. was convicted for. According to the Greek Ministry of Justice, in 2019 1,905 people were imprisoned in Greece on charges of facilitating illegal entry. They observed that: “While smuggling accusations against European sea rescuers such as the Sea Watch captain Carola Rackete gain a lot of media attention, which can lead to international pressure and courts eventually deciding to drop the charges, the everyday practice of incarcerating non-Europeans on the Greek islands goes almost unnoticed by the public.”

It is hoped that the case of K.S. does not go unnoticed. Legal Centre Lesvos lawyers have appealed K.S.’s unjust conviction and will continue to fight for his release from incarceration. Alongside comrades from solidarity movements in Lesvos and internationally, we will continue to denounce the systematic criminalisation and punishment of migrants, to fight for justice for K.S., and to stand in solidarity with everyone facing Europe’s punitive border regime.

*

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟΝ K.S.

Την Παρασκευή 23 Απριλίου 2021, σε μια δίκη που διήρκεσε λιγότερο από τέσσερις ώρες, το Δικαστήριο της Μυτιλήνης καταδίκασε έναν νεαρό άνδρα από τη Συρία, τον KS, για παράνομη είσοδο (άρθρο 83 του ν 3686/2005) και διευκόλυνση παράνομης εισόδου (άρθρο 30 παρ. 1 και 3 του ν 4251/2014). Παρά τα επιχειρήματα των δικηγόρων του Legal Centre Lesvos σχετικά με πολλές διαδικαστικές παρατυπίες, την έλλειψη πειστικών αποδεικτικών στοιχείων εναντίον του και τις αποδεδειγμένες ελαφρυντικές περιστάσεις, ο KS καταδικάστηκε σε συνολικά 52 χρόνια φυλάκισης και πρόστιμο 242.000 ευρώ. Ο KS θα μπορέσει να ζητήσει υφ’ όρων απόλυση μετά από 7 χρόνια. Ωστόσο, αυτό θα σημαίνει ότι ο KS θα είναι φυλακισμένος για το υπόλοιπο της παιδικής ηλικίας των τριών ανήλικων γιων του.

Αυτή η δυσανάλογη και σκανδαλώδης ποινή ακολουθεί την κρατική βία που υπέστη ο KS και η οικογένειά του στη Συρία, την Τουρκία και τώρα την Ελλάδα. Αφού πυροβολήθηκε στη Συρία και έφυγε με την οικογένειά του, ο KS κατέφυγε στην Τουρκία. Εκεί, φυλακίστηκε και βασανίστηκε, όταν αρνήθηκε να συμμετέχει στις τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λιβύη. Στην Ελλάδα, έχει υποστεί πολλές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και έχει ήδη περάσει πάνω από ένα χρόνο στη φυλακή Κορυδαλλού, το μεγαλύτερο σωφρονιστικό κατάστημα της χώρας. Μέχρι τη στιγμή της δίκης του, δεν είχε δει τη γυναίκα του ή τρία παιδιά του για σχεδόν δεκατέσσερις μήνες.

Στις αρχές Μαρτίου 2020, ο KS, η σύζυγός του και τα τρία μικρά παιδιά τους έφυγαν από την Τουρκία για να ζητήσουν διεθνή προστασία στην Ελλάδα. Κατά την άφιξή τους στο νησί της Χίου, ωστόσο, ο KS συνελήφθη και κατηγορήθηκε ότι οδήγησε τη λέμβο με την οποία είχε φτάσει αυτός και η οικογένειά του. Αυτό αποτέλεσε τη βάση για τις προαναφερθείσες ποινικές κατηγορίες εναντίον του. 

Επιπλέον, ο KS και η οικογένειά του αρχικά δεν είχαν πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου, υπό το πρίσμα της παράνομης αναστολής της ελληνικής κυβέρνησης στο δικαίωμα στο άσυλο από την 1η Μαρτίου 2020 και για ένα μήνα. Αυτό συνέβη εξαιτίας της αυξημένης βίας κατά των μεταναστών την εποχή εκείνη και της εργαλειοποίησης ανθρώπων, όπως ο KS και η οικογένειά του, ως διαπραγματευτικά στοιχεία που εξυπηρετούν τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Ελλάδας, της ΕΕ και της Τουρκίας, όπως κατέθεσε στη δίκη ένας μάρτυρας από την Aegean Migrant Solidarity – Christian Peacemaker Teams .

Υπήρξαν πολλές ασυνέπειες στην ποινική διαδικασία που οδήγησαν στην άδικη καταδίκη του KS. Κατά τη διάρκεια της προανάκρισης και της κύριας ανάκρισης, διορίσθηκε διερμηνέας Farsi στον KS, ο οποίος μιλά μόνο αραβικά. Παρά τις αντιρρήσεις των δικηγόρων του KS, το Δικαστήριο αποφάσισε ωστόσο να λάβει υπόψη αυτές τις προβληματικές καταθέσεις του KS. Επιπλέον, υπήρχαν δύο διαφορετικοί κατάλογοι των ατόμων που βρισκόταν στη λέμβο, με την οποία έφτασαν ο KS και η οικογένειά του. Ο αρχικός κατάλογος για τον οποίο είχε κατηγορηθεί ο KS, δόθηκε από την Ελληνική Ακτοφυλακή. Ωστόσο, ένας διαφορετικός κατάλογος, άγνωστης προέλευσης, που περιείχε διαφορετικά ονόματα και μεγαλύτερο αριθμό ατόμων χρησιμοποιήθηκε τελικά στο δικαστήριο για να καταδικάσει και να καθορίσει την ποινή του KS.

Η δίκη βασίστηκε στην κατάθεση αυτού του αξιωματικού της  Ελληνικής Ακτοφυλακής, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι αναγνώρισε τον KS. Υποστήριξε ότι η λέμβος, με την οποία ταξίδευε ο KS, είχε προσπαθήσει να εμβολίσει το σκάφος της ακτοφυλακής – αδύνατο, δεδομένου ότι η λέμβος μετέφερε περίπου σαράντα άτομα και είχε ιπποδύναμη κινητήρα για μέγιστο αριθμό δέκα ατόμων. Επιπλέον κατέθεσε ότι είχε δει τον KS να καταστρέφει τη λέμβο, με την οποία ταξίδευε και να προσπαθεί να καταστρέψει το σκάφος της ακτοφυλακής, πριν κολυμπήσει προς αυτό. Ωστόσο, δεν είπε, σε κανένα σημείο, ότι είδε τον KS να οδηγεί το σκάφος.

Είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό ένας αξιωματικός του λιμενικού να κατηγορεί ένα άτομο όπως ο KS, ότι κατέστρεψε μια λέμβο μεταναστών και επιτέθηκε στην ακτοφυλακή, δεδομένου ότι το ίδιο το λιμενικό ταυτοποιείται σταθερά από τους επιζώντες μαζικών απελάσεων στο Αιγαίο ότι χρησιμοποιεί αυτό το 

είδος βίας.

Δεν υπήρξαν στοιχεία στη δίκη που να αποδεικνύουν την κατηγορία κατά του KS για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου. Ο μάρτυρας της ακτοφυλακής δεν κατέθεσε ότι ο KS οδηγούσε το σκάφος ή ότι με οποιονδήποτε τρόπο συμμετείχε στη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου των μεταναστών στην Ελλάδα. Επιπλέον, η καταδίκη του για παράνομη είσοδο παραβιάζει κατάφωρα το άρθρο 31 της Σύμβασης για τους Πρόσφυγες του 1951, η οποία απαγορεύει ρητά στα Κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, να επιβάλλουν «κυρώσεις, λόγω της παράνομης εισόδου ή παρουσίας τους, σε πρόσφυγες που… εισέρχονται  στην επικράτειά τους χωρίς άδεια, προκειμένου να ζητήσουν άσυλο».

Παρ ‘όλα αυτά, με απόφαση 6-1 των τριών δικαστών και 4 ενόρκων του Δικαστηρίου, ο KS κρίθηκε ένοχος για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου και παράνομης εισόδου στην Ελλάδα. Δεν κρίθηκε ένοχος για τις κατηγορίες πρόκλησης ναυαγίου και απείθειας. Η 52 ετών κάθειρξη του αποτελείται από ποινή βάσης δέκα χρόνια για τη διευκόλυνση της παράνομης εισόδου, καθώς και ένα επιπλέον έτος για καθένα από τα 42 άτομα που φέρεται να επέβαιναν στη λέμβο. Το πρόστιμο ομοίως από 200.000 ευρώ συν χίλια ευρώ για κάθε άτομο στη λέμβο.

Η βαριά ποινή που επιβλήθηκε στον KS δεν είναι η πρώτη περίπτωση αυτού του είδους. Από το 2014, η Aegean Migrant Solidarity, η Deportation Monitoring Aegean and η Βorderline-europe e.V. έχουν καταγράψει την τιμωρία και φυλάκιση μεταναστών που κατηγορούνται για τα ίδια εγκλήματα, για τα οποία καταδικάστηκε ο KS. Σύμφωνα με το ελληνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, το 2019, 1.905 άτομα φυλακίστηκαν στην Ελλάδα με την κατηγορία της διευκόλυνσης της παράνομης εισόδου. Παρατηρήθηκε ότι: «Ενώ οι κατηγορίες λαθρεμπορίου εναντίον Ευρωπαίων ναυτικών όπως η καπετάνισσα του Sea Watch, Carola Rackete κερδίζουν πολλή προσοχή στα μέσα ενημέρωσης, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε διεθνείς πιέσεις και τελικά τα δικαστήρια να αποφασίσουν την αθώωσή τους από τις κατηγορίες, ενώ η πρακτική της κράτησης μη-ευρωπαίων στα ελληνικά νησιά περνάει σχεδόν απαρατήρητη από το κοινό».

Ελπίζουμε ότι η υπόθεση της KS δεν θα περάσει απαρατήρητη. Οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos έχουν ασκήσει έφεση για την άδικη καταδίκη τoυ KS και θα συνεχίσουν να αγωνίζονται για την απελευθέρωσή του. Μαζί με συντρόφους από κινήματα αλληλεγγύης στη Λέσβο και διεθνώς, θα συνεχίσουμε να καταγγέλλουμε τη συστηματική ποινικοποίηση και τιμωρία των μεταναστών, να αγωνιζόμαστε για τη δικαιοσύνη για τον KS και να στέκουμε αλληλέγγυοι σε όλους όσους αντιμετωπίζουν το τιμωρητικό καθεστώς στα σύνορα της Ευρώπης.

Άλλη μία προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εναντίον του Ελληνικού Κράτους επιδιώκει αποκατάσταση για μαζική επαναπροώθηση από τις Ελληνικές Αρχές στο Αιγαίο.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

For English click here.

Άλλη μία προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εναντίον του Ελληνικού Κράτους επιδιώκει αποκατάσταση για μαζική επαναπροώθηση από τις Ελληνικές Αρχές στο Αιγαίο.

Στις 12 Απριλίου 2021, το Legal Center Lesvos (LCL) υπέβαλε νέα προσφυγή ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) σχετικά με επιχειρήσεις επαναπροωθήσεων στην περιοχή του Αιγαίου από την Ελληνική Ακτοφυλακή. Στην παρούσα υπόθεση, δικηγόρος του LCL εκπροσωπεί 11 Σύριους υπηκόους που ήταν μέρος μιας ομάδας 180-200 ατόμων που επαναπροωθήθηκανβίαια από την Ελλάδα στην Τουρκία στις 20-21 Οκτωβρίου 2020.

Η υπόθεση παρουσιάστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκείνη την εποχή συμπεριλαμβάνοντας εκτενές αποδεικτικό υλικό που επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες των επιζώντων, όπως τοποθεσίες GPS, ρεπορτάζ στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, φωτογραφίες και βιντεοσκοπημένο υλικό. Οι 11 που διεξάγουν αυτόν τον δικαστικό αγώνα στο ΕΔΑΔ ήταν μέρος μιας ομάδας 180 έως 200 μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 40 παιδιών και μιας εγκύου γυναίκας, την οποία α οι ελληνικές αρχές απέλασαν συλλογικά στην Τουρκία, σε μια βίαιη και μαζική επιχείρηση στη Μεσόγειο θάλασσα που διήρκεσε πάνω από 24 ώρες με τη συμμετοχή πολλαπλών σκαφών της Ελληνικής Ακτοφυλακής, συμπεριλαμβανομένου και ενός σκάφους Αναζήτησης και Διάσωσης.

Η ομάδα κατεύθυνε ένα αλιευτικό σκάφος, με την πρόθεση να ζητήσει άσυλο στην Ιταλία, όταν βρέθηκε σε κίνδυνο λόγω κακοκαιρίας στη θάλασσα το πρωί της 20ης Οκτωβρίου 2020, κοντά στο νησί της Κρήτης, γεγονός που την ώθησε να ζητήσει τη βοήθεια των ελληνικών αρχών και της Ύπατης Αρμοστείας. Ακολουθώντας τις οδηγίες της Ελληνικής Ακτοφυλακής, εισήλθαν στα ελληνικά χωρικά ύδατα και με την υπόσχεση της διάσωσης περίμεναν εκεί για πάνω από πέντε ώρες. Όπως φαίνεται σε βίντεο αντί για διάσωση ή παροχή τροφίμων, νερού ή ασφάλειας, η ομάδα των μεταναστών δέχθηκε αιφνιδιαστική και βίαιη επίθεση, το βράδυ, από μασκοφόρους «κομάντο» με μαύρη στολή χωρίς διακριτικά, που επιχειρούσαν από σκάφη της Ελληνικής Ακτοφυλακής και οι οποίοι τους επιτέθηκαν, έκλεψαν τα υπάρχοντά τους, και τους απείλησαν με περαιτέρω βία, αν τυχόν προσπαθούσαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Στη συνέχεια τα μέλη της ομάδας μεταφέρθηκαν βίαια σε δύο πλοία της Ελληνικής Ακτοφυλακής, στα οποία αναγκάστηκαν να περάσουν τη νύχτα στο κατάστρωμα, χωρίς φαγητό, νερό ή οποιαδήποτε συνδρομή, μέχρι τελικά στις 21 Οκτωβρίου να εγκαταλειφθούν σε διάφορες αναξιόπλοες και στερούμενες μηχανής σωσίβιες λέμβους κοντά στην τουρκική ακτή.

Το LCL υποστήριξε εν προκειμένω ότι οι ελληνικές αρχές που διέπραξαν τη συλλογική απέλαση παραβίασαν το δικαίωμα των 11 ατόμων στη ζωή σύμφωνα με το άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ΕΣΔΑ), την απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, το δικαίωμά τους στην ελευθερία και την ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 5 της ΕΣΔΑ και του δικαιώματος τους για πραγματική προσφυγή και μη επαναπροώθησης βάσει των άρθρων 3 και 13 της ΕΣΔΑ.

Αυτή η υπόθεση είναι η πέμπτη κατά σειρά για την οποία προσφεύγει το LCL εναντίον της Ελλάδας ενώπιον του ΕΔΑΔ σχετικά με εκτενώς τεκμηριωμένα περιστατικά συλλογικών απελάσεων στην περιοχή του Αιγαίου. Σε κάθε μία από τις περιπτώσεις, οι μετανάστες που είχαν φτάσει στην Ελλάδα με την πρόθεση να ζητήσουν άσυλο, υπέστησαν βία, ταπείνωση και βασανιστήρια στα χέρια των ελληνικών αρχών και τελικά εγκαταλείφθηκαν στη θάλασσα χωρίς μέσα να παραμείνουν ασφαλείς ή να ζητήσουν βοήθεια.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή σε αυτήν την περίπτωση είναι η ύπουλη και προφανώς προσχεδιασμένη φύση της συλλογικής απέλασης. Οι ελληνικές αρχές λέγοντας επανειλημμένα ψέματα στους επιβάτες του αλιευτικού σκάφους – οι οποίοι βρίσκονταν σε ευάλωτη και αγωνιώδη κατάσταση, αφού είχαν μόλις επιβιώσει από μία καταιγίδα, κατά τη διάρκεια της οποίας όλες οι προμήθειες τους έπεσαν στη θάλασσα- σκόπιμα και επανειλημμένα τους παραπλανούσαν για να πιστέψουν ότι θα διασωθούν και αντίθετα τους επιτέθηκαν και τους επαναπροώθησανσυλλογικά στην Τουρκία.

O αριθμός του προσωπικού, των σκαφών και του εξοπλισμού που κινητοποιήθηκαν όπως και ο βαθμός συντονισμού που απαιτήθηκε όσο διάρκεσε το περιστατικό, είναι επίσης αξιοσημείωτος, καθώς τουλάχιστον 5 επίσημα σκάφη της Ελληνικής Ακτοφυλακής, 4 ή 5 ταχύπλοα σκάφη και ελαφριές φουσκωτές βάρκες υψηλών επιδόσεων (RHIBs) όπως και 7 σωσίβιες λέμβοι αναπτύχθηκαν κοντά στην Κρήτη και διεξήγαγαν την επιχείρηση επαναπροώθησης, στην οποία περίπου 200 άτομα μεταφέρθηκαν για πάνω από 200 χιλιόμετρα, από την ακτή της Κρήτης πίσω στα τουρκικά χωρικά ύδατα σε δύο ξεχωριστές επιχειρήσεις.

Όπως έχει ήδη επισημανθεί από το LCL και διάφορες άλλες ομάδες παρακολούθησης και ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι παράνομες πράξεις που διαπράχθηκαν από τις ελληνικές αρχές στην παρούσα υπόθεση δεν είναι μεμονωμένες αλλά τουναντίον αποτελούν μέρος μιας συνεχιζόμενης συστηματικής και διαδεδομένης πρακτικής που εφαρμόζουν οι ελληνικές αρχές τον τελευταίο χρόνο (ιδίως από τον Μάρτιο του 2020), η οποία ισοδυναμεί με έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Παρά τις εκτενείς αποδείξεις, τις εκθέσεις, τις έρευνες και τις καταγγελίες τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, οι ελληνικές αρχές εξακολουθούν να αρνούνται ότι γίνονται επαναπροωθήσεις.

Η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχει απαγορεύσει ρητά τις συλλογικές απελάσεις και το νομικό σύστημα της Ελλάδας δεν παρέχει επαρκή ένδικα μέσα για την αποκατάσταση της σοβαρότητας των διεθνών παραβιάσεων και παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνεπάγονται συλλογικές απελάσεις, πόσο μάλλον το πολιτικό συμφέρον να διερευνήσει σοβαρά αυτά τα εγκλήματα. Έτσι, το ΕΔΑΔ έχει καταστεί έσχατη λύση για έναν αυξανόμενο αριθμό επιζώντων.

Οι χρονικοί ορίζοντες του ΕΔΑΔ υποδεικνύουν ότι μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να εξεταστούν τέτοιες αιτήσεις, ενώ ο εξατομικευμένος χαρακτήρας των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως εκδικάζεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ECtHR) συνήθως δεν αποτυπώνει τον συστηματικό χαρακτήρα των μαζικών απελάσεων. Ωστόσο, στο παρόν συγκείμενο απόλυτης ατιμωρησίας για τα φρικαλέα αυτά εγκλήματα αξίζει να ακολουθήσουμε όλα τα νομικά μέσα που διατίθενται για τους επιζώντες των επαναπροωθήσεων. Αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η ουσιαστική δικαιοσύνη για τους επιζώντες των μαζικών απελάσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει ασφαλείς και νόμιμες οδούς προς την Ευρώπη και να δώσει ένα αποφασιστικό τέλος στο συνοριακό καθεστώς της Ευρώπης- φρούριο, αυτό της αποτροπής με κάθε ανθρώπινο κόστος, και το οποίο έχει ως λογική κατάληξη τη θεαματική βία των επαναπροωθήσεων, όπως στην περίπτωση που εξετάζουμε.

Για συνεντεύξεις ή ερωτήσεις επικοινωνήστε με:

  • Natassa Ntailiani +30 694 425 1704 (Ελληνικά, Αγγλικά, Γερμανικά)
  • Marion Bouchetel +30 697 761 9003 (Γαλλικά, Αγγλικά, Ισπανικά).

*******************

Press release

26 April 2021

New case filed against Greece in European Court, for massive pushback operation of over 180 migrants caught in storm near Crete

On 12 April 2021, the Legal Centre Lesvos (LCL) filed a new complaint before the European Court of Human Rights (ECtHR) regarding “pushback” operations in the Aegean Region by the Hellenic Coast Guard. In the present case, LCL’s lawyer represents 11 Syrian nationals who were part of a group of 180-200 people violently expelled from Greece to Turkey on 20-21 October 2020. 

The case was reported on social media at the time and includes extensive evidence corroborating survivors’ testimonies, such as GPS locations, media reports, photographs and video footage. The 11 who are bringing this litigation to the ECtHR were part of a group of between 180 to 200 migrants, including at least 40 children and one pregnant woman, who Greek authorities  collectively expelled to Turkey in a violent and massive coordinated operation carried out for over more than 24 hours in the Mediterranean Sea, and involving multiple vessels of the Hellenic Coast Guard including one Search and Rescue vessel. 

The group was navigating on board a fishing boat, with the intention of seeking asylum in Italy when they fell into distress at sea on the morning of 20 October 2020, near the island of Crete, prompting them to request assistance from the Greek authorities and the UNHCR. Under instruction of the Hellenic Coast Guard, they entered Greek territorial waters, and with the promise of being rescued they waited there for over five hours. As shown in video footage, far from being rescued or provided with food, water or safety equipment, the group was instead violently attacked, by surprise, at night, by masked ‘Commandos’ in black uniform without insignia, operating from Hellenic Coast Guard vessels, who assaulted them, stole their belongings, and threatened them with further violence if they attempted to return to Greece. The group was then forcibly transferred to two different Hellenic Coast Guard vessels on which they were forced to spend the night outdoors, without food, water or any assistance, before being abandoned on 21 October on various motorless, unseaworthy, life rafts near the Turkish Coast. 

LCL argued in the present case that Greek authorities who perpetrated the collective expulsion violated the 11 individuals’ right to life under Article 2 of the European Convention on Human Rights (ECHR), their right to be free from torture or inhuman or degrading treatment or punishment under Article 3 ECHR, their right to liberty and security under Article 5 ECHR, and their right to effective remedy and non refoulement under Articles 3 and 13 ECHR. 

This complaint is the fifth legal action filed by the LCL against Greece before the ECtHR concerning extensively evidenced incidents of collective expulsions in the Aegean region. In each case, migrants who had arrived to Greece with the intention to seek asylum, were instead met with violence, humiliation, and torture at the hands of Greek authorities, eventually being abandoned at sea without means to stay safe or to call for rescue. 

Particularly striking in this case is the insidious and apparently premeditated nature of the collective expulsion. The Greek authorities repeatedly lied to the passengers of the fishing boat – who were in a vulnerable state of distress after surviving a storm and losing their supplies overboard – intentionally and repeatedly misleading them into believing they would be rescued, and instead attacked and collectively expelled them to Turkey. 

The number of staff, vessels, equipment and coordination mobilised during this incident is also extraordinary in that at least 5 official vessels of the Hellenic Coast Guard, 4 to 5 speed boats and RHIBs and 7 life rafts were deployed near Crete and carried out the pushback operation, in which approximately 200 people were transported over 200 km from the coast of Crete back to Turkish territorial water in two separate operations. 

As already highlighted by LCL and several other monitoring and human rights groups, the illegal acts committed by Greek authorities in this case are not isolated and instead form part of an ongoing systemic and widespread practice implemented by the Greek authorities over the last year (in particular since March 2020), which amount to crimes against humanity. Despite extensive evidence, reports, investigations and denunciations at both national and international levels, the Greek authorities continue to deny that pushbacks are taking place.

Greece is one of the few European countries that has not explicitly prohibited collective expulsions, and Greece’s legal system does not provide adequate criminal remedy to redress the gravity of the international and human rights law violations entailed in collective expulsions, much less the political interest to seriously investigate these crimes. The ECtHR has thus become a court of last resort for a growing number of survivors.  The ECtHR timelines mean that it could take years for such applications to even be considered, while the individualised character of human rights violations as adjudicated at the ECtHR normally fail to capture the systematic nature of collective expulsions. However, in the current context of absolute impunity for these atrocity crimes it is worth pursuing all remedies available for pushback survivors. This does not change the fact that meaningful justice for survivors of collective expulsions must include safe and legal routes to Europe, and a decisive end to fortress Europe’s border regime of deterrence at any human cost, which has as its logical endpoint the spectacular violence of pushbacks such as this one.

Press contacts – For interviews or questions please contact:

  • Natasha Ntailiani +30 694 425 1704 (Greek, English, German)
  • Marion Bouchetel +30 697 761 9003 (French, English, Spanish).

Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και Άσυλο | Ερμηνεία διατάξεων στη νομολογία / New Pact on Migration and Asylum | Interpretation of provisions in Greek case law

 Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο 

Ερμηνεία συναφών διατάξεων στη νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων 

Στις 23 Σεπτεμβρίου του 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε, στο πλαίσιο του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, νομοθετικές προτάσεις οι οποίες, σε συνδυασμό με τη δέσμη προτάσεων που κατατέθηκαν από την Επιτροπή το 2016, αποσκοπούν σε μία εις βάθος τροποποίηση του ενωσιακού κεκτημένου για το άσυλο.1 

Στο παρόν σημείωμα παρέχεται μία σύνοψη της πρόσφατης νομολογίας των διοικητικών δικαστηρίων σχετικά με την ερμηνεία των εν ισχύ διατάξεων που αφορούν τη διαδικασία των συνόρων, τον ανασταλτικό χαρακτήρα των ένδικων βοηθημάτων και μέσων, καθώς και τη διοικητική κράτηση, με στόχο την επισήμανση νομικών ζητημάτων και κινδύνων στις κατατεθείσες νομοθετικές προτάσεις και τη συμβολή στο νομοθετικό έργο. 


 New Pact on Migration and Asylum 

Interpretation of relevant provisions in the case law of the Greek administrative courts* 

On 23 September 2020, as part of the New Pact on Migration and Asylum, the European Commission tabled legislative proposals aiming at an in-depth reform of the EU asylum acquis, in conjunction with the package of proposals presented in 2016.1 

This note provides an overview of recent jurisprudence of the Greek administrative courts on the interpretation of provisions in force governing the border procedure, the suspensive effect of remedies, as well as administrative detention. The note aims to highlight legal issues and risks in the Commission proposals, with a view to contributing to the legislative process. 

Legal Centre Lesvos Quarterly Newsletter: January – March 2021

Full report can be viewed/downloaded in pdf format here.

(1) Conditions in the camp

(2) Asylum Procedures

(3) Pushbacks

(4) Criminalisation

(5) Political updates and resistance in Lesvos

(1) Conditions in the camp

  • 23 January: Inhuman and degrading camp conditions; Greek state admits lead found on site of ‘Moria 2.0’

Mavrovouni / Karatepe ‘Temporary Reception and Identification Centre’ – more commonly known as ‘Moria 2.0’ – is unfit for human habitation. Nobody should be forced to live in the mud, in a tent, by the sea, exposed to all elements. Nobody should have to live in a shelter they are forced to rebuild multiple times a day because it repeatedly collapses or floods in the current conditions of strong wind, heavy rain, hail and snow. Nearly 7,000 people currently live in Moria 2.0. There is insufficient healthcare, privacy, food, electricity, running water, hot showers, operational toilets and other hygiene facilities. Measures to prevent the spread of COVID-19 are inadequate and physical distancing is impossible, given camp residents have to queue to access all basic necessities. As if this were not enough, on 23 January, the Greek government publicly confirmed that dangerous levels of lead had been found in the soil samples taken from Moria 2.0. The Greek state knowingly built Moria 2.0 on a site that had been a military firing range from 1926 until its hasty transformation into a camp in September 2020 following the fires that destroyed Moria camp. There is no level of lead exposure known to be without harmful effects. Lead poisoning causes organ damage, cancer, death. It affects the development of the nervous system and the brain, making lead exposure particularly harmful during pregnancy and for young children – who make up 37% of camp residents. The Greek government continues to downplay the risk presented by these findings and insufficient action has been taken to guarantee the non-derogable rights to life of Moria 2.0 residents accommodated near where the high levels of lead were detected.

→ A joint statement signed by LCL denouncing the risks of lead exposure as a threat to the lives of migrants and workers can be found here 

  • 9 February: LCL denounces ongoing failure of Greek authorities to transfer people to the mainland in accordance with their own laws, which amounts to attack on the right to life

On 9 February, the Legal Centre Lesvos submitted a complaint to the Greek Ombudsman urging action to redress the systematic denial of healthcare and adequate reception conditions for 21 LCL clients and their families, whose urgent medical needs have been systematically ignored by the Greek authorities. Greek authorities are systematically failing to transfer “vulnerable” people to the mainland where their specific needs can be met. COVID-19 is no excuse. The restrictions on movement related to the pandemic contain clear exceptions for medical care, meaning Greek and EU nationals are able to travel to the mainland in this way. Administrative status is no excuse, since the right to life is non-derogable under Article 2 of the European Convention on Human Rights and Article 5 of the Greek Constitution. Nobody should be forced to live in a camp, not here in Lesvos, not anywhere, not ever. Everyone’s specific needs should be recognised and provided for. The provisions and categories that exist in both Greek and European law are manifestly inadequate. But the Greek state’s failure to even act in accordance with these laws, to transfer people who are disproportionately exposed to danger and death in the inhuman conditions of Moria 2.0 to appropriate medical care and accommodation on the mainland, amounts to an attack on migrants’ lives.

→ Read the full statement here.

  • 15 February: Ongoing discriminatory application of COVID-19 restrictions and enforcement

The pandemic related restrictions have only compounded the situation of police violence, discrimination and effective mass detention for migrants. Measures including curfews and the requirement to carry a justification for movement have been applied in an unjustifiably discriminatory manner. On 15 February, for example, the curfew for the general population in Lesvos was lifted from 6pm to 9pm, yet for migrants living in the camp a separate regime of restrictions remains in place: people are subject to a more stringent curfew of 5pm and only one family member can leave the camp once a week except medical or legal appointments. Even with written justification, permission to leave the camp is often arbitrarily denied. The police disproportionately target racialised people in checking documents and justifications for movement as well in the imposition of fines. 

  • 4-9 March: Greek government instructed by European Court of Human Rights to guarantee rights of 3 LCL clients: an indictment of reception conditions in Lesvos

In the first two weeks of March 2021, LCL submitted 5 applications for urgent interim measures to the ECtHR. Three of these interim measures were granted by the Court within 48 hours of submission – A.J. v Greece on 4 March, A.M. v Greece on 5 March and H.A. v Greece on 9 March. In response to the fourth, the Court requested further medical documents within a 7 day deadline, which the person making the application was unable to obtain given the obstacles to accessing medical services in Lesvos – which was itself the subject matter of the application. The fifth application was eventually rejected, following an exchange between the Greek government and the European Court, but only after the Greek government lifted geographic restrictions for the individual and transferred him to accommodation in mainland Greece, rendering the application moot, as this had been its primary objective. In granting each application, the Court indicated to the Government of Greece its obligation to guarantee, to A.J. A.M. and H.A respectively, living conditions compatible with Article 3 of the Convention having regard to their state of health, and to provide them with adequate healthcare. These successive ECtHR decisions are a damning indictment of reception conditions in Lesvos, which not only fall miserably short of the minimum standards mandated by the European Reception Conditions Directive 2013/EU/33, but violate the non-derogable right to be free from inhuman and degrading treatment. Following the ECtHR decisions, A.J, A.M. and H.A. were all transferred to Athens in a matter of days. It is worth noting that this transfer took place for A.M. and her son whose care she depends on, despite the fact that both are no longer technically in the asylum procedure, which has consistently been cited by authorities as a reason not to transfer individuals, despite the fact that the right to life and to be free from the inhuman and degrading treatment that deprivation of healthcare constitutes must take precedence over immigration status. 

It should never have required an application to the European Court of Human Rights for the Greek state to comply with its own laws. The very fact that A.J., A.M., and H.A. were not identified, prioritised and transferred to the mainland for requisite medical attention as a matter of urgency by the Greek authorities and UNHCR, over such a long period of time, is further proof that the laws on international protection in Greece fail to even safeguard the conditions of bare life, let alone the conditions of human dignity, self-determination and flourishing that A.J., A.M., and H.A. and everybody subject to Europe’s violent border regime deserve. There are nearly 7,000 people living in Moria 2.0 in the same inhuman and degrading conditions. Many of them have physical and mental health conditions and particular needs analogous to A.J., A.A., or H.A. On 24th March, LCL sent a follow up email to all the relevant Greek authorities demanding they facilitate the urgent transfer to adequate accommodation and requisite medical care on the Greek mainland for 34 cases (individuals and families) in analogous situations to those granted interim measures by the European Court of Human Rights. In particular, LCL demanded the situation of these people be acted on as a matter of urgency equivalent to that with which authorities acted following the ECtHR interim measures decisions, without requiring further such applications to be made. 

→ Read the full statement here, and the statement on the first client granted interim measures here.

(2) Asylum procedures

  • 11 January: Procedural violations and confusion surrounding appeals and the right to free legal aid; short notice changes to interviews obstructing access to procedure

On 11 January the Regional Asylum Office (RAO) attempted to begin issuing first-instance negative asylum decisions and to open the appeals procedure after months of not accepting appeals. The legal aid working group (which LCL is part of) publicly denounced this development in a context where free, state-provided legal aid is not guaranteed as required by Article 20 of the EU Asylum Procedures Directive 2013/32/EU and Article 71(3) of Greek Law 4636/2019. Lack of free legal aid on appeal prevents people understanding the reasons their claim has been rejected, makes it harder to specify grounds for appeal and to avoid appeals being rejected as inadmissible; particularly given the strict deadlines for filing an appeal following a negative decision. Following this, authorities announced the issuance of negative decisions had been suspended. However, since 19 January 2021 the RAO has been issuing first instance rejection decisions, and people are being given appointments to lodge appeals. Further emergent procedural violations include authorities giving insufficient notice for asylum interviews, and changing interview dates with little warning – practices which violate guarantees for applicants under Article 12 of the EU Asylum Procedures Directive, which mandates: “They shall be informed of the time-frame […] That information shall be given in time to enable them to exercise the rights guaranteed in this Directive.” The violations of procedural safeguards attendant on the introduction of remote interviews – denounced here – also remain ongoing. 

It is worth noting that since September 2020, when Moria Reception and Identification Centre was burned down – together with the EASO Offices – asylum seekers have had no access to the asylum office, except when given an appointment by authorities, or when an appointment is scheduled by an attorney. In practice this has meant that individuals are unable to inquire about their case status, submit documents, submit subsequent applications for international protection when they have new evidence that they face a serious risk of harm in their home country, or even to submit appeals in cases that had been rejected before the fire.

(3) Pushbacks 

  • 9 January: LCL files fourth application to the European Court of Human Rights regarding collective expulsion (‘pushback’) incidents in the Aegean

On 9 January, the LCL submitted an application to the European Court of Human Rights on behalf of a family with three small children who were pushed back on numerous occasions from Greek territory to Turkish territory at the hands of Greek authorities and their Agents – including the Hellenic Coast Guard, the Greek police and teams of commandos – masked men in black uniforms without insignia. The application concerns three of the violent pushback incidents of collective expulsion this family survived. LCL argued that Greek authorities who perpetrated the collective expulsions violated the Applicants’ right to life under Article 2 of the European Convention on Human Rights (ECHR), their right to be free from torture or inhuman or degrading treatment or punishment under Article 3 ECHR, their right to liberty and security under Article 5 ECHR, in conjunction wth their right to an effective remedy under Article 13 and the prohibition of discrimination under Article 14 ECHR. Numerous applications to the ECtHR regarding collective expulsions of migrants from Greece to Turkey at both land and sea borders have been filed by various legal organisations, including three previous applications filed by LCL. However, ECtHR timelines mean that it could take years for such applications to even be considered at the admissibility stage by the Court. Given this, and given the large number of applications deriving from the same underlying problem – i.e violent, systematic, collective expulsions perpetrated by Greek authorities – the LCL hopes that the Court will make use of what is known as the pilot judgement procedure, through which it can seek to achieve a faster solution that extends beyond a particular case so as to cover all similar cases raising the same issue, with the objective of eliminating the underlying systemic or structural root problem.

  • 1 February: LCL publishes report on collective expulsions as crimes against humanity in the Aegean

On 1 February 2021, LCL published its second report on systematic pushbacks in the Aegean. The new report contributes to the growing body of evidence that Greek authorities are deliberately and systematically abandoning hundreds of migrants in the middle of the Aegean sea, without means to call for rescue, on unseaworthy, motorless dinghies and liferafts. It is intended to serve as a resource for survivors of collective expulsions and solidarity actors. The report is based on evidence shared by over fifty survivors of collective expulsions, and underscores the widespread, systematic and violent nature of this attack against migrants. Beyond being egregious violations of international, European and national human rights law, the report argues that the constituent elements of the modus operandi of collective expulsions in the Aegean – analysed in detail in section 3 of the report –  amount to crimes against humanity within the definition of Article 7 of the Rome Statute of the International Criminal Court. 

Read the press release in English, Greek, French and Arabic here. The full report can be found in English here, in Greek here

  • 15 February: Legal Centre Lesvos and Front-Lex formally call upon Frontex to suspend or terminate its activities in the Aegean Sea region

On Monday 15 February, the Legal Centre Lesvos and Front-Lex sent a formal request to suspend or terminate Frontex operations in the Aegean Sea to Fabrice Leggeri, the Executive Director of the European Border and Coast Guard Agency (Frontex), pursuant to Article 265 of the Treaty on the Functioning of the European Union. The request is based on an accumulation of evidence showing Frontex and its Executive Director have failed to act, in infringement of European Treaties, in relation to fundamental rights and international protection obligations violations in the Aegean Sea region, including: (1) failure to decide against launching Frontex’s Rapid Border Intervention Aegean in March 2020 despite the fact that the Greek state had by that time already implemented a set of violent anti-migrant measures; (2) failure to suspend or terminate ongoing Frontex operations in the Aegean (Joint Operation Poseidon) despite well-documented, systematic, collective expulsions; (3) failure to give a transparent, truthful and accurate account of the circumstances and number of pushback incidents recorded in the Aegean sea in which Frontex has been implicated, notably during hearings before the European Parliament; (4) ongoing and inherent failure of Frontex’s internal reporting and monitoring mechanisms in relation to fundamental rights violations. 

→ Read the full press release here.

(4) Criminalisation

  • 21 February: Legal Centre Lesvos and HIAS Greece defend woman facing severe criminal charges in response to her attempt to self-immolate

On 21 February at 11a.m. M.M, in a state of distress, attempted to take her own life by setting fire to her tent, where she lived with her husband and three small children. On Friday 25 February, in a preliminary hearing held while she was still recovering in a hospital bed with serious burns, she was formally charged with the felony of aggravated arson with intent, resulting in danger to human life and property. This charge could carry a prison sentence of up to ten years, and could potentially result in the Greek state revoking her refugee status. Furthermore, she is prohibited from leaving Greece until tried. M.M. testified that the postponement of the family’s relocation to Germany facilitated by the International Organisation for Migration (IOM) had driven her to a state of acute distress and suicidal ideation due to her fear of imminently giving birth in the unsanitary, inhumane Moria 2.0 camp conditions. The procedures for transfer from Lesvos to Germany are not transparent: there is an absence of information regarding the eligibility criteria and procedure; when people are accepted they are given practically no notice and often are not informed of their precise destination. This lack of transparency compounds the situation of extreme precarity that people like M.M. are already subject to, which takes a heavy toll on mental health. Pressing criminal charges in response to a suicide attempt forms part of an apparent tactic on the part of the Greek state to frame migrants as criminals and threats to the nation in order to distract from the state’s own liability for the violent, inhumane and degrading treatment of migrants in Lesvos and other ‘hotspot’ Aegean islands. In this regard, the decision to prosecute M.M. reveals the same logic as the perverse decision to prosecute the father of a six year old child who tragically drowned in a shipwreck near Samos in November 2020 for endangering his son’s life. The good news following the preliminary hearing was that M.M was not subject to pre-trial detention – disproportionately used against foreign national defendants in Greece – and that M.M. and her family will in any case eventually be transferred to Germany where she will remain subject to reporting requirements pending trial.

→ Read the joint press release with HIAS here

  • 25 February: Client facing smuggling charges avoids pre-trial detention disproportionately used against migrants

On 25 February, the Legal Centre Lesvos also represented A.A., an individual facing charges of illegal entry and facilitating illegal entry – ‘smuggling’ – at his preliminary hearing. The individual, who is an applicant for international protection, arrived in Lesvos at the beginning of March 2020, at a time when the Greek state had unlawfully, unilaterally suspended the right to asylum and was systematically pressing criminal charges of illegal entry against migrants arriving and attempting to access asylum procedures. He was detained on arrival first in the port of Mytilene, and later in a military vessel – like hundreds of others held in unofficial sites of detention at that time including buses, ports and boats – before being transferred to Serres, and later Volos. Three months after arrival, at the end of June, an officer of the Hellenic Coast Guard testified that A.A. had been driving the migrant boat he arrived on, and he was charged with illegal entry and facilitating illegal entry – the latter of which is a felony under Greek criminal law. Pressing such charges against migrants identified as having driven a boat is a systematic practice of the Greek state premised on the absurd notion that whoever drives a migrant boat is a smuggler, which in practice involves accusing individuals of having been the boat driver; arresting them without sufficient evidence; incarcerating them for months in pre-trial detention; and when their case eventually goes to trial the conviction is determined in very short procedures that violate standards of fairness and lack due process. The good news in this case is that A,A, had videos clearly demonstrating that he was not the driver of the boat, and legal arguments resulted in him not being ordered detained pending trial – which is unusual and a success in the circumstances. Disturbingly, on the court order following the preliminary hearing it states “there is enough evidence to indicate that he will be convicted”, which does not bode well for his right to fair trial. Systematically prosecuting migrants attempting to access asylum procedures for illegal entry in this manner is a flagrant violation of Article 31 of the 1951 Refugee Convention, which explicitly prohibits penalising illegal entry or presence.

  • 9 March: Justice for the Moria 6

On Tuesday 9 March 2021, following a six hour trial before the three member Juvenile Court of Mytilene, two of the Moria 6 defendants, A.A. and M.H. were found guilty of arson, related to the fires that destroyed Moria refugee camp in September 2020. Despite the lack of credible evidence presented against them, both were convicted and sentenced to 5 years in prison including time served, which has been appealed by Legal Centre Lesvos lawyers. Unless their sentence is overturned or reduced on appeal, in practice this sentence will mean 2 further years in prison for these two young men, as they will be eligible for release after serving half the sentence. The trial of these two members of the Moria 6 constitutes a gross miscarriage of justice, which appears to form part of a systematic effort to crush any resistance to Europe’s border regime through collective punishment, by arbitrarily arresting and pressing criminal charges against migrants following migrant-led resistance, such as in the case of the Moria 35. The Legal Centre Lesvos will continue to defend the two young men, to fight for their release from incarceration and to work towards their conviction being overturned on appeal. Alongside other comrades in Lesvos and internationally, including powerful solidarity among the Hazara community demonstrated outside court on the day of the trial, we will continue to fight for justice for the Moria 6 and to stand in solidarity with all those who face the unjust collective punishment of Europe’s border regime.

→ Read the full statement here

(5) Political updates and resistance in Lesvos

  • 8 January: Takeover of speaker system in Ermou

On Friday 8th January, in the early evening, the hacked speaker system in Ermou – the main street of Mytilene – blasted out a message of solidarity to residents and workers. Ordinarily used to for advertisements, announcements, or Christmas songs, for approximately one hour Mytilene’s loudspeakers instead played songs by anarchist rock band Ochra Spirocheti (Ωχρά Σπειροχαίτη) and by Mora sti Fotia – Babies on Fire (Μωρά στη φωτιά), words of Tzimis Panousis and Katerina Gogou, songs by Laïko (Greek popular music) singer Kazatzidis, as well as Partisan songs and satirical audio material. The intervention, which could be heard from the Legal Centre Lesvos (LCL) office, was interspersed with Greek slogans against detention centres and the incarceration of migrants and slogans against the government’s anti-democratic measures and instrumentalisation of the COVID-19 pandemic. Excerpts included: 

“Don’t trust the Prime Ministers, the mayors, and their consultants, their interests come before honesty. The profits they make from immigration are more important to them than the dignity of the people.”

“Those who fall into the hands of the state are captives for a society of freedom, justice and tolerance. They are your captives. The power of solidarity will build the new world.” 

  • 14 January: Greece submits formal request to deport 1,450 people to Turkey

On 14 January, the Greek state submitted a request to the European Commission and European Border and Coast Guard Agency Frontex for the immediate return of 1,450 migrants whose applications for international protection have been rejected, under the provisions of the EU-Turkey ‘Deal’. At the time of the request, 955 of those people are currently in Lesvos, 180 in Chios, 128 in Samos and 187 in Kos. The statement given by the Greek Migration ministry in connection with this request explicitly connects “the acceleration of asylum procedures” with migrants supposedly “not entitled to international protection”. This is particularly disturbing given the long list of procedural violations produced by the attempt to rush people through the asylum procedure from September to December 2020, denounced by the Legal Centre Lesvos here. The EU Commissioner for Home Affairs, Ylva Johansson, in her 29 March visit to Lesvos detailed below, called on Turkey to resume accepting deportations from Greece, and emphasised the need to “protect our external borders” describing this – in a hideous distortion of the word – as “part of solidarity”. Turkey has so far refused the request. 

  • 3 February: Construction of new ‘controlled’ camp in Lesvos approved in controversial vote 

On 3 February – less than a month after the European Commission promised to increase funding to the Municipality of Mytilene to “help the Greek authorities face the challenges of specific realities like the one in the island of Lesvos” – the Municipal Council of Mytilene approved the construction of a new “controlled” camp in Lesvos. The construction of the new camp was approved by a margin of one vote, despite vehement local opposition over the past year. During the Council meeting, there were also racist, dog-whistle, speeches including promises that soon there will be no sight of migrants in the towns or on the streets, and the resolution itself emphasised the fact that the camp will be “outside the urban fabric and residential areas” in order to “meet safety and hygiene conditions and for the protection of the inhabitants of the area and residents in it” and promised to “continue the strict control of the activity of NGOs”.

  • 16 February: Fascist occupation of local Mytilene high school protesting attendance of migrant children; and anti-fascist resistance

On the 16 February, an anti-fascist counter action took place in Mytilene outside the offices of the Regional Directorate of Education of the North Aegean. The action was a response to the events of Thursday 28th and Friday 29th of January in which Ippio secondary school in Mytilene was occupied by Greek parents and children to prevent migrant children accessing their classes. Teachers were verbally abused and obstructed from entering. Police were in attendance but did not issue a single fine for the people gathered. This incident followed a far-right online misinformation campaign designed to spread hate against migrant children, including claims migrant children were actually 25 years old. The counter-action was organised by the Antifascist Initiative of Lesvos and by teachers, in solidarity with refugee children and their right to education. 

No one alone against racism. All children at school.

→ A joint statement signed by LCL regarding access to education for migrant children in Greece can be found here.

  • 28 February: Anti-fascist resistance to far-right actions in Lesvos marking the anniversary of the ‘MAT-invasion’ and recall to Athens

The 28 February marked a year since the riot police – ‘MAT’, in Greek – were recalled from Lesvos and Chios by the Greek government. The special police forces had been sent from Athens to the two Aegean islands in order to quash demonstrations and to strong-arm local compliance with the construction of new detention centres for migrants, which had been resisted by actors across the political spectrum through repeated mass demonstrations, roadblocks and general strikes. To mark the occasion, the Antifascist Initiative of Lesvos alongside the occupation in Mpineo provided an alternative to the celebration of this event in fascist, anti-migrant terms – hanging 10-metre banners in Sapfous Square, Mytilene and on the regional road of Mytilene which the motor-rally called by far-right groups to commemorate the day on their terms passed underneath. The banners read:

NO CAMPS, NO CONTROLLED CENTRES, NO PRISONS. STRUGGLE FOR FREEDOM AND SELF-DETERMINATION.

NO FIRE TO THE MIGRANTS, FIRE TO THEIR PRISONS.

  • 17-21 March: 5 years of violence and misery under the EU-Turkey Deal

The Legal Centre Lesvos was founded following the 18 March 2016 EU-Turkey statement – otherwise known as the EU-Turkey ‘deal’. Through this agreement of questionable legality, the European Union turned people seeking freedom, safety and dignity into commodities and bargaining chips: agreeing to pay billions of euros to Erdogan’s authoritarian regime in exchange for Turkey acting as a border guard to fortress Europe. The week of 17-21 March 2021 marked five years since the EU-Turkey deal turned the island of Lesvos, and other Aegean ‘hotspot’ islands, into open-air prisons for migrants. Each day of the week, Legal Centre Lesvos published a statement on one aspect of the legal consequences of the EU-Turkey Deal. The full text of these statements can be found here in French and Greek, and linked below in English:

  1. Turkey is not a ‘Safe Third Country’
  2. ‘Admissibility’
  3. New ‘controlled camp in Lesvos and the ‘new’ EU Migration and Asylum Pact
  4. Systematic pushbacks in the Aegean
  5. Nowruz reminds us that a different world is possible (فار, ENG, ΕΛΛ, سۆر, FR, عرب, KUR)

On Thursday 18 March, a small resistance action to mark the 5 year anniversary of the EU-Turkey deal was organised, despite the context of intense police repression on the island. Banners in Greek, English, Farsi, Arabic and French denouncing fortress Europe and its dirty deals were unfurled at the statue of liberty in Mytilene and hung along fences, while stones painted with messages of solidarity were found throughout Mytilene and near the new camp.

  • 29 March: Spring is the best time to tour Europe’s prison islands for migrants in a helicopter: Yvla Johansson visits Lesvos.

On Monday 29 March 2021, Ylva Johansson, the EU Commissioner for Home Affairs, visited Lesvos with the clear purpose of continuing to push the European Commission’s agenda, as articulated in the EU’s proposed new ‘Pact on Migration and Asylum’. If adopted, this Pact will see disastrous policies which have already been tried and failed in Lesvos rolled out all across the borders of fortress Europe, while expanding rich European states’ ability to violently deter, detain and deport people at arm’s length.

Johansson and her colleagues in the European Commission were careful in their use of language. Johansson’s statement explaining her visit to Lesvos was entitled “Spring is the best time to prepare for winter” – a bizarre invocation of the seasons which – just like her saying “winter hardship in 2020-2021 was unfortunate” – functions to make the systematic immiseration, suffering and deaths on the Aegean islands over the past 5 winters sound inevitable: obscuring the fact this forms part of a clear European policy of instrumentalising human suffering to deter migration at any human cost. 

There is no ‘solidarity’ in the European Commission’s new Pact. Their vision is of a fortified, technocratic deportation machine whirring away on the borders of Europe, bankrolled by rich European nations ‘sponsoring’ poorer nations in the south of the EU and abroad to do the dirty work of detention and deportation for them. Rather than whitewashing the systematic violence perpetrated in the name of ‘border management’ under the false claim of ‘solidarity’, Johansson and her colleagues in the European Commission would do better to act in accordance with what solidarity really means: acting – in recognition of the fact that migration is both something people have always done and is a consequence of Europe’s historic and ongoing imperialist ventures – to defund, demilitarise and dismantle Europe’s border regime, and to immediately end the failed, violent policies trialled in the laboratory of Lesvos.

→ Read the full statement here.

Κοινή δράση για δημιουργία πρωτοβουλίας οργανώσεων σχετικά με τις επαναπροωθήσεις / Joint Action for the creation of an initiative of organisations in relation to push-backs

Οι οργανώσεις που συνυπογράφουμε το ακόλουθο κείμενο τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει αποδέκτες καταγγελιών για επαναπροωθήσεις στα θαλάσσια και τα χερσαία σύνορα της χώρας. Η πρακτική αυτή φαίνεται πλέον ότι έχει λάβει συστηματικά χαρακτηριστικά και αποτελεί επίσημη πολιτική αποτροπής των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών.

Η πολιτική των θαλάσσιων και χερσαίων επαναπροωθήσεων δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, ωστόσο τον προηγούμενο χρόνο έχει υπάρξει πρωτοφανής κλιμάκωση τόσο αριθμητικά όσο και στα μέσα που χρησιμοποιούνται. Δεκάδες περιπτώσεις καταγγελιών έχουν καταγραφεί οι οποίες συνοδεύονται και από στοιχεία που τις τεκμηριώνουν με βίντεο, μαρτυρίες και φωτογραφίες.

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι αφενός η αναφερόμενη ανοχή ή/και εμπλοκή του FRONTEX όσο και η αδράνεια διεξαγωγής μίας ουσιαστικής έρευνας για όσα έχουν δημόσια καταγγελθεί, ενώ η πολιτική αυτή, πέρα από την παραβίαση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου, θέτει σε άμεσο κίνδυνο και την ίδια την ζωή ανθρώπων.

Επισημαίνουμε με έμφαση ότι :

  • Η αποτροπή εισόδου όσο και η επιστροφή προσώπων που έχουν εισέλθει στο Ελληνικό έδαφος, χωρίς την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών σύλληψης, καταγραφής, και εξέτασης τυχόν αιτήματός τους για διεθνή προστασία, αντιβαίνει σε θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου που απαγορεύουν την επιστροφή σε χώρα όπου κάποιος απειλείται με κίνδυνο διώξεων, βασανιστηρίων, ή και απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
  • Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί ύψιστο καθήκον και υποχρέωση των αρχών.
  • Η στοχοποίηση και η ποινικοποίηση των οργανώσεων και πολιτών που καταγράφουν και φέρουν στη δημοσιότητα περιστατικά επαναπροωθήσεων στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της χώρας, είναι επικίνδυνη για την προστασία του κράτους δικαίου και επιχειρεί να εδραιώσει κλίμα φόβου και ανοχής σε παράνομες πρακτικές.

Ήδη οργανώσεις μεταξύ όσων υπογράφουμε έχουν προβεί στην αποστολή αναφορών και καταγγελιών σε Διεθνή και Ευρωπαϊκά Όργανα, με σκοπό την αποτελεσματική διερεύνηση, όσο και τη δίωξη περιστατικών επαναπροωθήσεων, ενώ με το παρόν απευθύνουμε έκκληση προς τις Οργανώσεις και Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών να συμπτύξουν πρωτοβουλία  με σκοπό να τεθούν σε όλα τα εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα τα αιτήματα:

  • Της άμεσης παύσης της πρακτικής των παράνομων επαναπροωθήσεων που θέτουν σε κίνδυνο το κράτος δικαίου και θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου.
  • Της δημιουργίας ανεξάρτητου μηχανισμού συστηματικής καταγραφής όσων υποθέσεων καταγγέλλονται και της τεκμηρίωσης τους.
  • Της προστασίας των θυμάτων και της διευκόλυνσης της πρόσβασης τους στην δικαιοσύνη για την ουσιαστική διερεύνηση του βάσιμου των καταγγελιών τους.
  • Της προστασίας των οργανώσεων και των πολιτών που καταγράφουν και φέρουν στη δημοσιότητα περιστατικά επαναπροωθήσεων.

ΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, Αθήνα/ ARSIS – Association for the Social Support of Youth, Athens

HIAS – Greece

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο /Refugee Support Aegean

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες /Greek Council for Refugees

HumanRights360

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

International Rescue Committee (IRC)

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΜΦΥΛΙΚΩΝ (ΣΥΔ)

Refugee Legal Support (RLS)

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι/Greek Helsinki Monitor

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών – Greek Forum of Migrants

ΜΕΤΑδραση – Δράση για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη/ METAdrasi- Action for Migration and Development

ECHO100PLUS

Refugee Rights Europe (RRE)

Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών στην Ελλάδα, Δίκτυο Σχολών του Συμβουλίου της Ευρώπης / Symbiosis-School of Political Studies in Greece, affiliated to the Council of Europe Network of Schools

Θετική Φωνή / Positive Voice

ΝΑΟΜΙ, Οικουμενικό Εργαστήρι Προσφύγων, NAOMI, Ecumenical Workshop for Refugees

Diakonie Oesterreich (Austria)

Equal Rights Beyond Borders

Glocal Roots

Αλληλέγγυοι Χίου / Chios Solidarity

Irida Women’s Center

EuroMed Rights

Mobile Info Team

Europe Must Act

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ/ GREEK FORUM OF MIGRANTS

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΛΕΣΒΟΥ – LESVOS SOLIDARITY

Συνύπαρξη και Επικοινωνί στο Αιγαίο, Μυτιλήνη Coexistence and Communication in the Aegean (Siniparxi) Mytilini

Legal Centre Lesvos

Fenix – Humanitarian Legal Aid

“ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου

ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ – ΔΙΟΤΙΜΑ / CENTRE FOR RESEARCH ON WOMEN’S ISSUES – DIOTIMA

Mobile Info Team

Still I Rise

Mare Liberum

RAD MUSIC INTERNATIONAL

The Hope Project

Attika Human Support

Choose Love

BORDERLINE EUROPE E.V.

Boat Refugee Foundation/Stichting Bootvluchteling

SolidarityNow

Lighthouse Relief (LHR)

Better Days

Changemakers Lab

Ιριδα-Κέντρο Γυναικών – Irida Women’s Center

ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία/ ANTIGONE – Information and Documentation Centre on Racism, Ecology, Peace and Non Violence

Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης/ Ecological Movement of Thessaloniki

Advocates Abroad


Over the last years, the undersigned organisations have been receiving allegations of push-backs at the country’s land and sea borders. This practice seems to have now acquired systematic characteristics and constitutes an official state policy aiming at the prevention of refugee and migrant flows.

Although not a new phenomenon, this policy of land and sea push-backs has, however, escalated in an unprecedented fashion over the last year, both in terms of frequency of incidents and of the means employed. Dozens of complaints, substantiated by evidence (videos, testimonies and photos), have been recorded.

Of the utmost concern is the reported tolerance and/or involvement of FRONTEX as well as the inaction in conducting a substantial inquiry into the public allegations connected to it. This policy not only constitutes a violation of fundamental principles of international law but also poses a direct threat to people’s lives.

We emphatically point out that:

  • The deterrence of entry as well as the return of persons who have entered Greece, without respecting the legal procedures for the apprehension and registration of the latter and without examining their potential application for international protection, infringes the fundamental principles of international law which prohibit the return of persons to a country where they are at risk of persecution, torture and inhuman or degrading treatment.
  • The protection of human life is the ultimate responsibility and obligation of the authorities
  • Targeting and criminalising civil society organisations and citizens who record and publicise push-back incidents at the land and sea borders of the country is dangerous for the Rule of Law and aims at consolidating a climate of fear and of tolerance towards illegal practices

Several of the undersigned organizations have already submitted reports and complaints to international and European bodies, aiming at the effective investigation and prosecution of illegal push-back practices. In addition, we now call on civil society organisations and bodies to come together in an initiative to address the below demands to national, European and international bodies:

  • The immediate end of illegal push-back practices that endanger the Rule of Law and fundamental human rights
  • The establishment of an independent mechanism for the systematic recording and substantiation of reported push-back cases
  • The protection of the victims and the facilitation of their access to justice for the substantial investigation of their complaints
  • The protection of the organisations and citizens that record and publicise incidents of push-backs

THE SIGNING ORGANISATIONS

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, Αθήνα/ ARSIS – Association for the Social Support of Youth, Athens

HIAS – Greece

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο /Refugee Support Aegean

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες /Greek Council for Refugees

HumanRights360

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

International Rescue Committee (IRC)

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΜΦΥΛΙΚΩΝ (ΣΥΔ)

Refugee Legal Support (RLS)

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι/Greek Helsinki Monitor

Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών – Greek Forum of Migrants

ΜΕΤΑδραση – Δράση για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη/ METAdrasi- Action for Migration and Development

ECHO100PLUS

Refugee Rights Europe (RRE)

Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών στην Ελλάδα, Δίκτυο Σχολών του Συμβουλίου της Ευρώπης / Symbiosis-School of Political Studies in Greece, affiliated to the Council of Europe Network of Schools

Θετική Φωνή / Positive Voice

ΝΑΟΜΙ, Οικουμενικό Εργαστήρι Προσφύγων, NAOMI, Ecumenical Workshop for Refugees

Diakonie Oesterreich (Austria)

Equal Rights Beyond Borders

Glocal Roots

Αλληλέγγυοι Χίου / Chios Solidarity

Irida Women’s Center

EuroMed Rights

Mobile Info Team

Europe Must Act

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ/ GREEK FORUM OF MIGRANTS

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΛΕΣΒΟΥ – LESVOS SOLIDARITY

Συνύπαρξη και Επικοινωνί στο Αιγαίο, Μυτιλήνη Coexistence and Communication in the Aegean (Siniparxi) Mytilini

Legal Centre Lesvos

Fenix – Humanitarian Legal Aid

“ΛΑΘΡΑ;” – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου

ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ – ΔΙΟΤΙΜΑ / CENTRE FOR RESEARCH ON WOMEN’S ISSUES – DIOTIMA

Mobile Info Team

Still I Rise

Mare Liberum

RAD MUSIC INTERNATIONAL

The Hope Project

Attika Human Support

Choose Love

BORDERLINE EUROPE E.V.

Boat Refugee Foundation/Stichting Bootvluchteling

SolidarityNow

Lighthouse Relief (LHR)

Better Days

Changemakers Lab

Ιριδα-Κέντρο Γυναικών – Irida Women’s Center

ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία/ ANTIGONE – Information and Documentation Centre on Racism, Ecology, Peace and Non Violence

Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης/ Ecological Movement of Thessaloniki

Advocates Abroad

Spring is the best time to tour Europe’s prison islands for migrants in a helicopter.

Yvla Johansson landing in a helicopter in Karatepe / Mavrovouni Temporary Reception and Identification Centre (‘Moria 2.0’), Lesvos, 29 March 2021.
Image credit: a camp resident

Ylva Johansson, the EU Commissioner for Home Affairs, visited Lesvos yesterday with the clear purpose of continuing to push the European Commission’s agenda, as articulated in the EU’s proposed new ‘Pact on Migration and Asylum’. If adopted, this Pact will see disastrous policies which have already been tried and failed in Lesvos rolled out all across the borders of fortress Europe, while expanding rich European states’ ability to violently deter, detain and deport people at arm’s length.

‘No more Morias’ (apart from ‘Moria 2.0’, and the new one we are building)

In a blog post announcing her visit, Johansson co-opts a slogan of anti-fascist organising on Lesvos: “no more Morias.” Yet after Moria itself burned to the ground in September 2020 – a catastrophe years in the making – it was swiftly replaced by a ‘Moria 2.0’, funded by the European Commission and UNHCR, widely described by its inhabitants as worse than old Moria. ‘Moria 2.0’ (Karatepe / Mavrovouni Temporary Reception and Identification Centre) is not fit for human habitation. Nearly 7,000 people live there in miserable conditions on a rocky outcrop exposed to all elements, hastily transformed from a military firing range to a camp in September 2020, contaminated with lead, with insufficient healthcare, privacy, shelter, electricity, food, running water, hot showers or other hygiene facilities. Physical distancing to prevent the spread of Covid-19 is impossible, given numbers of people accommodated in inadequate tent structures, which repeatedly collapse or flood, given people have to queue to access all basic necessities, and do not have access to enough water or soap to regularly wash themselves or their hands. Successive interim measures granted by the European Court of Human Rights recently, instructing the Greek government to guarantee the rights of Legal Centre Lesvos clients accommodated in the new camp to be free from inhuman and degrading treatment, are an indictment of living conditions in Moria 2.0.

Moria 2.0 is even more of a prison for its inhabitants than old Moria ever was. The pandemic has served as the perfect excuse to control the movement of migrants in Lesvos to such a degree that the camp amounts to a site of effective mass detention, while restrictions are applied in a discriminatory manner. While the general population of Lesvos have a 9pm curfew and are required to carry justifications for movement, migrants living in the camp are subjected to a separate regime: a more stringent 5pm curfew, with only one family member permitted to leave the camp once a week except for medical or legal appointments. Even with written justification, permission to leave the camp is often arbitrarily denied. Outside the camp and in the streets of Mytilene, police disproportionately target racialised people in checking documents and justifications for movement as well as in imposing fines. 

Yet even the detention-like conditions of Moria 2.0 are only a glimpse of what is to come. In a joint press conference on Lesvos yesterday with Johansson and Greek Minister of Migration and Asylum Mitarachis, Johansson announced a further €155 million for Lesvos and Chios to fund the construction of what both politicians repeatedly described as “controlled centres”. The new migrant prison in Lesvos will be – as Mitarachis emphasised – “based on a system of controlled entry and exit… fenced all around… a new type of camp… outside the town”. And while in the press conference Mitarachis complained that there had been too many “semantics” surrounding the new camp, and Johansson nervously laughed as she claimed; “we will not detain people just because they are migrants!”, it is eminently clear that the new camp, located in the middle of nowhere with restricted entry and exit, will function even more like a prison than Moria 2.0 currently does. Mitarachis added that there “will be a closed area” inside the controlled centre – a prison, inside a new prison camp, on a prison island. Prisons within prisons within prisons: fortress Europe’s “fresh start” on migration and asylum looks set to be a never-ending Russian doll of effective incarceration for migrants.

The ‘new’ EU Pact on Migration and Asylum: ‘solidarity’ among violent border regimes

The new EU Pact that Johansson is touting will see Moria-like hotspots introduced and entrenched all along the borders of Europe. The legislative proposals contained within the ‘new’ Pact replicate many of the worst aspects of the policies of containment, obstruction of access to asylum procedures, returns and refoulement tested in the laboratory of Lesvos and the other hotspot Aegean islands over the course of the past 5 years since the EU-Turkey ‘deal’. 

Speaking about the ‘new’ Pact in yesterday’s press conference, Johansson emphasised the need to “protect our external borders” and – in a hideous distortion of the word – described this as “part of solidarity”. She stated that “Frontex has an important role to play in this [border protection]” and the Pact itself proposes “a stronger role for the European Border and Coast Guard Agency” – despite the fact that just last week the European Parliament refused to approve Frontex’s budget due to growing allegations of Frontex’s involvement in human rights violations at fortress Europe’s borders, including evidence of complicity in pushbacks in the Aegean. When questioned on pushbacks in the Aegean yesterday, Johansson simply repeated her discourse on “protecting our external borders”, before later voicing her “concern” at the recent UNHCR submission of evidence concerning several hundred alleged Aegean pushbacks to the Greek authorities for investigation. Mitarachis, meanwhile, continued to “strongly deny the Greek coastguard has ever been involved in pushbacks”, hinting that such “fake news” is linked to the “loss of tens of millions of Euros to smuggling networks”. 

Johansson’s warped use of “solidarity” to describe what amounts to violent border fortification and militarisation is echoed in the grim use of this word – which belongs to the people, not the European Commission – in the ‘new’ EU Asylum and Migration Pact. A particularly disturbing concept within the legislative proposal within the new Pact for a Regulation on asylum and migration management, is “return sponsorship” as a “new form of solidarity measure”, under which member states can choose to “share responsibility” for asylum seekers either by accepting relocation or “sponsoring” deportations on behalf of other member states. “No member state would be obliged to contribute through relocations, as it could choose to sponsor returns instead”, the proposal insists. 

Both Johansson and Mitarachis also spoke in yesterday’s press conference about the importance of “avoid[ing] irregular departures” – a euphemism for Europe’s border externalisation drive, which functions through deals of questionable legality with countries such as Turkey and Libya, and through imperialist dynamics in which aid from, trade agreements with, and visa policies for, the European Union are made conditional on states in the global south acting as violent border guards for fortress Europe. In the press conference Johansson emphasised the importance of “readmission cooperation with third states”, including potential changes in visa policies “according to whether they are cooperating or not”. She also called upon Turkey “to urgently resume returns from Greece – despite Turkey’s recent withdrawal from the Istanbul Convention on preventing and combating violence against women serving as further evidence of the already well documented fact that Turkey is not a ‘safe third country’

Johansson and her colleagues in the European Commission are careful in their use of language. Johansson’s statement explaining her visit to Lesvos was entitled “Spring is the best time to prepare for winter” – a bizarre invocation of the seasons which – just like saying “winter hardship in 2020-2021 was unfortunate” – functions to make the systematic immiseration, suffering and deaths on the Aegean islands over the past 5 winters sound inevitable: obscuring the fact this forms part of a clear European policy of instrumentalising human suffering to deter migration at any human cost. 

There is no ‘solidarity’ in the European Commission’s new Pact. Their vision is of a fortified, technocratic deportation machine whirring away on the borders of Europe, bankrolled by rich European nations ‘sponsoring’ poorer nations in the south of the EU and abroad to do the dirty work of detention and deportation for them, far enough away that the stink of dirty money never reaches Brussels.

Rather than whitewashing the systematic violence perpetrated in the name of ‘border management’ under the false claim of ‘solidarity’, Johansson and her colleagues in the European Commission would do better to act in accordance with what solidarity really means: acting – in recognition of the fact that migration is both something people have always done and is a consequence of Europe’s historic and ongoing imperialist ventures – to defund, demilitarise and dismantle Europe’s border regime, and to immediately end the failed, violent policies trialled in the laboratory of Lesvos.

5 ΧΡΌΝΙΑ ΒΊΑΣ ΚΑΙ ΔΥΣΤΥΧΊΑΣ ΑΠΌ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΊΑ ΕΕ-ΤΟΥΡΚΊΑΣ

Το Legal Centre Lesvos ιδρύθηκε μετά τη δήλωση ΕΕ-Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2016 – γνωστή επίσης ως «συμφωνία» ΕΕ-Τουρκίας. Μέσω αυτής της , αμφιβόλου νομιμότητας, συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση μετέτρεψε τους ανθρώπους που αναζητούν ελευθερία, ασφάλεια και αξιοπρέπεια σε εμπορεύματα και υλικό διαπραγμάτευσης : συμφώνησε να πληρώσει δισεκατομμύρια ευρώ στο αυταρχικό καθεστώς του Ερντογάν, με αντάλλαγμα την ανάληψη από την Τουρκία του ρόλου του συνοριοφύλακα της Ευρώπης Φρούριο. Αυτή την εβδομάδα συμπληρώνονται πέντε χρόνια από τότε που η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας μετέτρεψε τόσο το νησί της Λέσβου όσο και άλλα νησιά του Αιγαίου, που χαρακτηρίστηκαν «hotspot», σε υπαίθριες φυλακές για μετανάστες. Το Legal Centre Lesvos αυτή την εβδομάδα θα δημοσιεύει καθημερινά μια δήλωση, κάθε δημοσίευση θα επικεντρώνει σε μια πτυχή των νομικών συνεπειών της Συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας.

  1. Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής τρίτη χώρα
  2. Συστηματικές επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο
  3. Nowruz μας υπενθυμίζει ότι η ύπαρξη ενός διαφορετικού κόσμου είναι δυνατή – ένα κείμενο που γράφτηκε από τη Φατεμα, μέλος της ομάδας του ΛΣΛ

1. Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής τρίτη χώρα

Φωτογραφία: Deportation Monitoring Aegean

Η «Συμφωνία» ΕΕ-Τουρκίας βασίζεται σε μια δήλωση συνεργασίας που προβλέπει την επιστροφή στην Τουρκία όλων των «παράτυπων» μεταναστών που φτάνουν στα ελληνικά νησιά. Τον πέμπτο χρόνο εφαρμογής της, παρόλο που τα τουρκικά σύνορα έχουν κλείσει επίσημα λόγω του Covid-19, οι βασικοί στόχοι της Συμφωνίας συνεχίζουν να υλοποιούνται τόσο μέσω συστηματικών επαναπροωθήσεων στην Τουρκία, επαναπροωθήσεις που διαπράττονται από τις ελληνικές αρχές με τη συνενοχή των υπηρεσιών της ΕΕ, όσο και μέσω της βίαιης θωράκισης των συνόρων της Τουρκίας με το Ιράν, τη Συρία και – χάρη στην πρόσθετη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – την Ελλάδα. Θα γράψουμε περισσότερα για αυτές τις πτυχές τις επόμενες ημέρες, αλλά σήμερα θέλουμε να αφιερώσουμε τη προσοχή μας στην ίδια τη ρίζα της συμφωνίας: τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως «ασφαλούς τρίτης χώρας».

Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, που ορίζεται στο άρθρο 38 της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου, επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να επιστρέψουν τους αιτούντες άσυλο ή επικουρική προστασία σε χώρα άλλη από τη χώρα καταγωγής τους, εάν τη διέσχισαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους προς το κράτος μέλος και αν υπάρχει κάποια σύνδεση μεταξύ των αιτούντων και της χώρας διέλευσης. Μπορούν δε να πράξουν κατ’ αυτόν τον τρόπο μόνο εάν αυτή η χώρα μπορεί να θεωρηθεί «ασφαλής», πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να πληρούνται ΟΛΑ τα ακόλουθα: (1) Υπάρχει η δυνατότητα να ζητηθεί το καθεστώς του πρόσφυγα και, στην περίπτωση που συντρέχουν οι λόγοι, να λάβει την προστασία που προβλέπει η Σύμβαση της Γενεύης του 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων · (2) δεν υπάρχει κίνδυνος επιστροφής σε μη ασφαλή χώρα προέλευσης · (3) δεν υπάρχει κίνδυνος σοβαρής βλάβης και (4) δεν υπάρχει απειλή για τη ζωή ή την ελευθερία λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή πολιτικής γνώμης. Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής, σε οποιοδήποτε από αυτά τα επίπεδα

(1) Η διεθνής προστασία στην Τουρκία είναι τεχνικά διαθέσιμη μόνο σε άτομα που διαφεύγουν από γεγονότα που συνέβησαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1951 και μόνο σε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η Τουρκία δεν έχει υπογράψει το πρωτόκολλο της Σύμβασης της Γενεύης του 1968, το οποίο επέκτεινε αυτού του είδους τη προστασία τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά. Ο τουρκικός νόμος του 2013 για τους αλλοδαπούς και τη διεθνή προστασία (LFIP) προβλέπει υπό όρους μια και μοναδική δυνατότητα απόκτησης της ιδιότητας του πρόσφυγα, ακόμα και αυτή παρέχει ένα σύνολο δικαιωμάτων μικρότερο από αυτό που εγγυάται η Σύμβαση της Γενεύης. Σαν να μην έφτανε αυτό, μόνο οι Σύριοι θεωρούνται πιθανοί δικαιούχοι του καθεστώτος προσωρινής προστασίας που προβλέπεται στην τουρκική εθνική νομοθεσία, ακόμη και αυτή η ελλιπής διάταξη δεν είναι διαθέσιμη σε μετανάστες όλων των άλλων εθνικοτήτων.

(2) Όσον αφορά τον κίνδυνο επιστροφής σε μια μη ασφαλή χώρα, οι απελάσεις αιτούντων άσυλο από την Τουρκία αποτελούν ρουτίνα. Η απέλαση ατόμων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου εκκρεμούν, εξακολουθεί να επιτρέπεται μέσα από παραθυράκια στην αρχή της μη επαναπροώθησης που ορίζεται στο άρθρο 54 LFIP, το οποίο τροποποιήθηκε με το προεδρικό διάταγμα αριθ. 676 μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 και με το νόμο 7070. Η παρέκκλιση από την αρχή της μη επαναπροώθησης είναι θεμιτή όταν αφορά σε άτομα που : αποτελούν απειλή για τη δημόσια τάξη (η εξαίρεση αυτή δύναται να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε αντιμετωπίζει απλώς κάποια ποινική κατηγορία, ούτε καν απαιτείται να υπάρχει καταδίκη), έχουν «σχέση» ή συσχετίζονται με «τρομοκρατική οργάνωση (χωρίς κανέναν ορισμό του τι συνιστά τρομοκρατία) και παραβιάζουν τους όρους νόμιμης εισόδου στην Τουρκία (στην πράξη αφορά όλους τους μετανάστες) ή επιχειρούν να εξέλθουν παράνομα από την Τουρκία (όπως οι μετανάστες που ταξιδεύουν παράνομα στην Ελλάδα). Η προσφυγή κατά της απόφασης απομάκρυνσης είναι δυνατή εντός επτά ημερών, αλλά η νομική συνδρομή είναι τόσο περιορισμένη που τα περισσότερα άτομα δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε εκπροσώπηση για να υποβάλουν ένσταση. Μια τετραμελής οικογένεια με δύο ανήλικα παιδιά, οικογένεια που το LCL γνώριζε προσωπικά, κρατήθηκε στην Τουρκία για εννέα μήνες, μετά από παράνομη συλλογική απέλαση από την Ελλάδα και στη συνέχεια απελάθηκε από την Τουρκία στο Αφγανιστάν. Η οικογένεια επέστρεψε στην Ελλάδα και έχει λάβει διεθνή προστασία. Ένας άλλος επιζών μιας μαζικής παράνομης απέλασης από την Ελλάδα στην Τουρκία, που τεκμηριώθηκε από το LCL, απελάθηκε από Τουρκία στη Συρία. Αυτό το άτομο ταξίδευε ως ασυνόδευτος ανήλικος και ήταν μόλις δεκαπέντε ετών. Ζει τώρα σε ένα στρατόπεδο για εσωτερικά εκτοπισμένους στο Idlib της Συρίας

(3) Η αυθαίρετη παρατεταμένη κράτηση σε απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες είναι ένα παράδειγμα των σοβαρών κινδύνων που διατρέχουν οι μετανάστες στην Τουρκία. Στην Τουρκία οι μετανάστες μπορεί να τεθούν υπό κράτηση για διάστημα μέχρι ενός έτους, χωρίς να χρειάζεται κάποια αιτιολόγηση και χωρίς καμία δικαστική εποπτεία. Τα κέντρα κράτησης είναι ασφυκτικά γεμάτα και ανθυγιεινά και έχουν αναφερθεί πολλές περιπτώσεις βίας και βασανιστηρίων από το προσωπικό εναντίον κρατουμένων. Οι μη Σύροι υπήκοοι, που απελαύνονται από την Ελλάδα στην Τουρκία, τίθενται υπό κράτηση αυτόματα με το που θα φτάσουν στη χώρα και κρατούνται σε «κέντρα απομάκρυνσης». Σε αυτά τα «κέντρα απομάκρυνσης» τους αρνούνται τη πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου και τους απελαύνουν στις χώρες καταγωγής τους

(4) Αποτελεί τεκμηριωμένο γεγονός ότι ακόμη και για τους Τούρκους πολίτες – πόσο μάλλον για τους μετανάστες που δε διαθέτουν νομική υπόσταση – το τουρκικό κράτος αποτελεί απειλή για τη ζωή και την ελευθερία εξαιτίας της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητας, της συμμετοχής σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα και της υιοθέτησης μιας αντίστοιχης πολιτικής γνώμης . Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας παρέχει εδώ και καιρό κάλυψη για την καταστολή που ασκεί το τουρκικό καθεστώς σε κάθε πιθανή διαφωνία, είτε μιλάμε για τη συστηματική δίωξη των Κούρδων και διάφορων άλλων εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων, είτε μιλάμε για τη καταστολή που υφίστανται τα LGBTQI+ άτομα και την αυθαίρετη σύλληψή και φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων, αριστερών, φοιτητών (και ακαδημαϊκών, συνδικαλιστών, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δικηγόρων, είτε μιλάμε για την εκτεταμένη χρήση βίας, με σκοπό τη συντριβή των οργανωμένων αντιστάσεων και των διαμαρτυριών, τη χρήση βασανιστηρίων και βίαιων «εξαφανίσεων», τη συμπόρευση του με τις φασιστικές πολιτοφυλακές, είτε μιλάμε για τον ιμπεριαλιστικό στρατιωτικό επεκτατισμό του, που περιλαμβάνει εισβολές, καταλήψεις εδαφών και τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου και ωμοτήτων.

Το 2017, μετά από σειρά προσφυγών κατά της νομιμότητας της «Συμφωνίας» ΕΕ-Τουρκίας, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Ελλάδας αποφάσισε (ΣτΕ 2348/2017) ότι η Τουρκία αποτελούσε μια ασφαλής τρίτη χώρα για τους δύο Σύριους, τις υποθέσεις των οποίων εξέταζε. Αυτό το αποκύημα της φαντασίας εξακολουθεί να συναντά ως απάντηση η συντριπτική πλειοψηφία των Σύριων υπηκόων, παρόλο που είναι σαφές ότι οι ίδιοι οι υποστηρικτές της Συμφωνίας εντός της κυβέρνησης, δεν έχουν μια τέτοια γνώμη. Σύμφωνα με όσα ανάφερε ο Υπουργός Εξωτερικών, σε ομιλία του στις 5 Δεκεμβρίου 2020: «Η Τουρκία διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις σε ξένα εδάφη, καταλαμβάνει τμήματα γειτονικών χωρών, απειλεί πόλεμο, αμφισβητεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα των Ευρωπαίων χώρες, μεταφέρει τζιχαντιστές, παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών, υποστηρίζει εξτρεμιστικά κινήματα, χρησιμοποιεί τη μετανάστευση ως εργαλείο, προσβάλλει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό της χώρας. Προσπαθεί να αναπτύξει μια σφαίρα επιρροής στην ευρύτερη περιοχή – να δημιουργήσει μια νέα τουρκική Γιάλτα. “

Η Τουρκία δεν είναι «ασφαλής τρίτη χώρα». Η επιμονή στο χαρακτηρισμό της ως τέτοιας από την Ευρώπη, έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, τις επαναπροωθήσεις και τους θανάτους μεταναστών, την ίδια στιγμή που η Ευρώπη χρηματοδοτεί και ενδυναμώνει ένα αυταρχικό καθεστώς, που είναι το ίδιο υπεύθυνο για άσκηση μορφών βίας που αναγκάζουν τους ανθρώπους να τρέπονται σε φυγή.

5 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΚΕΤΑ – ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΕ ΤΩΡΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΕ -ΤΟΥΡΚΙΑΣ


4. Συστηματικές επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο

Ο πέμπτος χρόνος της συμφωνίας ΕΕ- Τουρκίας ξεκίνησε με το ελληνικό κράτος να αναστέλλει παράνομα την 1η Μαρτίου 2020 το δικαίωμα ασύλου και να οχυρώνει τα σύνορά του – με την ΕΕ να αποκαλεί την Ελλάδα «ασπίδα» της Ευρώπης και την Frontex να παρέχει αυξημένη υλική υποστήριξη  σε ένα πλαίσιο κατάφωρων παραβιάσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων και δεσμεύσεων για διεθνή προστασία. Παρότι η ΕΕ ασκεί βία σε βάρος των μεταναστών εδώ και πολλά χρόνια στα σύνορά της -και μέσω των επαναπροωθήσεων)- φαίνεται πως οι αξιωματούχοι της Ελλάδας και της ΕΕ θεώρησαν πως η πανδημία του Covid-19 προσφέρει τέλεια κάλυψη για την κλιμάκωση της επίθεσης εναντίον των μεταναστών στο Αιγαίο, με πλήρη ατιμωρησία.

Από τον Μάρτιο του 2020 μέχρι σήμερα, ο επίσημος αριθμός θαλάσσιων αφίξεων προς την Ελλάδα, έχει μειωθεί δραστικά κατά 85% σε σύγκριση με το 2019. Μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα, πολυάριθμες αναφορές και έρευνες έχουν αποκαλύψει μια συνεχή, συστηματική πρακτική ομαδικών απελάσεων από τις ελληνικές Αρχές, που πραγματοποιήθηκαν σε σταθερή βάση, με έναν συγκεκριμένο τρόπο, με τεκμηριωμένη την συνενοχή της ΕΕ και της Frontex. Από τον Μάρτιο του 2020, έχουν επικοινωνήσει με το LCL πάνω από 50 επιζώντες 17 ομαδικών απελάσεων. Σε κάθε μαρτυρία που μοιράστηκαν οι επιζήσαντες των επαναπροωθήσεων με το Legal Center Lesvos, οι ελληνικές Αρχές βίαια και με συνοπτικές διαδικασίες, εξοβέλιζαν τους μετανάστες από το ελληνικό έδαφος χωρίς να καταγράφουν την άφιξή τους ή να τους επιτρέπουν την πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου. Είτε μεσοπέλαγα είτε κατά την άφιξη της βάρκας στην ακτή,  οι ελληνικές Αρχές μετέφεραν με τη βία τους μετανάστες προς τα τουρκικά ύδατα προτού τους εγκαταλείψουν σε φουσκωτά σκάφη ή λέμβους χωρίς κινητήρα, με πλήρη αδιαφορία για το αν θα ζήσουν ή θα πεθάνουν. Παρά τις πολυάριθμες αναφορές, δηλώσεις, έρευνες και καταγγελίες σχετικά με τη συνεχή αυτή επίθεση σε βάρος των μεταναστών, οι επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο συνεχίζονται με ατιμωρησία, λειτουργώντας ως ανεπίσημη υλοποίηση των στόχων της  συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, ενώ τα τουρκικά σύνορα παραμένουν επισήμως κλειστά.

Τα εκατοντάδες άτομα που έχουν μεταφερθεί και συνεχίζουν να μεταφέρονται με τη βία και να εγκαταλείπονται σε μη αξιόπλοα φουσκωτά σκάφη στη μέση της θάλασσας από τις ελληνικές Αρχές χωρίς να μπορούν να καλέσουν για βοήθεια, αποτελούν μια θεαματική μορφή της κρατικής βίας απέναντι στους μετανάστες. Πέρα από τις παραβιάσεις δικαιωμάτων, η θέση του LCL είναι ότι τα στοιχεία που συγκροτούν το συνεχές αυτό modus operandi των ομαδικών απελάσεων στο Αιγαίο, λαμβάνοντας υπόψιν την εκτενή και συστηματική φύση της επίθεσης, συντελούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η ατιμωρησία στη πρακτική των συστηματικών επαναπροωθήσεων δείχνει το βαθμό στον οποίο η Ευρώπη-φρούριο αντιμετωπίζει ως αναλώσιμες τις ζωές των μεταναστών, κάτι το οποίο ιστορικά είναι συνυφασμένο με φρικτά εγκλήματα.

Σήμερα, για παράδειγμα, υπάρχουν αναφορές για τουλάχιστον τρία άτομα νεκρά και ένα αγνοούμενο ως αποτέλεσμα μιας ακόμα επαναπροώθησης στην οποία οι ελληνικές Αρχές άρπαξαν όλα τα υπάρχοντα μιας ομάδας μεταναστών και τους παράτησαν στην θάλασσα.

Ωστόσο,  αυτή η πλήρης αδιαφορία για τις ζωές των μεταναστών είναι εγγενής με τις συνθήκες των camp και των κέντρων κράτησης στη Λέσβο, τις οποίες οι άνθρωποι αναγκάζονται να υπομείνουν και οι οποίες αποτελούν παραβίαση τoυ δικαιώματος ενάντια στην απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση και των βασανιστηρίων, στην ελευθερία και την ασφάλεια, στην ιδιωτικότητα και στην οικογενειακή ζωή, στην πραγματική προσφυγή, στην απαγόρευση των διακρίσεων, στο δικαίωμα στη ζωή. Είναι σύμφυτη με το ότι οι άνθρωποι αναγκάζονται να περιμένουν σε κατάσταση αναμονής για χρόνια, αποκομμένοι από την οικογένεια, τους φίλους, την κοινότητα, τις επιδιώξεις τους, χωρίς να έχουν την δυνατότητα να μετακινηθούν ούτε προς τα μπρος ούτε προς τα πίσω. Είναι εγγενής με την αυξανόμενη προτεραιότητα και χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μαζική κράτηση των μεταναστών μέσα από συστήματα “hotspot”, επιτάχυνση συνοριακών διαδικασιών, βίαιες απελάσεις, στρατιωτικοποίηση και ανάδειξη των συνόρων, μέσα από συμφωνίες αμφισβητήσιμης νομιμότητας με τρίτες χώρες  και προσφέροντας βοήθεια μέσω οικονομικών πακέτων εξαρτώμενων από την οχύρωση των συνόρων.

Και ενώ η βία των επαναπροωθήσεων στο Αιγαίο είναι κάτι σκανδαλώδες και θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο , δεν αποτελεί με κανένα τρόπο παρέκκλιση από τη λογική του συνοριακού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εργαλειοποιεί τον ανθρώπινο πόνο με σκοπό να αποτρέψει την μετανάστευση, με κάθε κόστος. Ακόμα και αν τηρηθούν τα απαιτούμενα πρότυπα διαδικασίας και υποδοχής που έχουν επιβληθεί από το ευρωπαϊκό κεκτημένο ασύλου στη Λέσβο, πολλοί άνθρωποι θα συνεχίσουν να αποκλείονται, το σύστημα θα παραμείνει βίαιο και θεμελιωδώς ανεπαρκές για να εξασφαλίσει τις συνθήκες ευημερίας που όλοι οι άνθρωποι αξίζουν. Για αυτόν τον λόγο, ενώ το LCL θα συνεχίσει να τεκμηριώνει, να καταγγέλλει και να επιδιώκει αποκατάσταση για τις συστηματικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων στη Λέσβο, γνωρίζουμε ότι πρέπει ταυτόχρονα να οργανωθούμε για συστημική αλλαγή: το πλαίσιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ευρώπης δεν μπορεί να απογοητεύσει ανθρώπους τους οποίους ποτέ δεν είχε σχεδιαστεί να προστατεύσει.

5 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΚΕΤΑ – ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΕ -ΤΟΥΡΚΙΑΣ


5. Nowruz μας υπενθυμίζει ότι η ύπαρξη ενός διαφορετικού κόσμου είναι δυνατή – ένα κείμενο που γράφτηκε από τη Φατεμα, μέλος της ομάδας του ΛΣΛ

Το Ναουρούζ είναι η αρχή του νέου έτους στο Ιράν, το Αφγανιστάν και το Κουρδιστάν και είναι επίσημη αργία σε ορισμένες άλλες χώρες, όπως το Τατζικιστάν, η Ρωσία, το Κιργιστάν, το Καζακστάν, η Συρία, το Ιράκ, η Γεωργία, η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, η Αλβανία, η Κίνα, η Τουρκία, Τουρκμενιστάν, Ινδία, Πακιστάν και Ουζμπεκιστάν, όπου οι άνθρωποι το γιορτάζουν επίσης.

Πιστεύουμε ότι στο Ναουρούζ, με την αρχή της άνοιξης, όταν η φύση ανανεώνεται, πρέπει κι εμείς επίσης να γυρίσουμε ένα νέο φύλλο και να ξεκινήσουμε ξανά με μια νέα προοπτική.

Στις αρχές του νέου έτους και σε όλες τις γιορτές, οι μετανάστες στη Λέσβο ζουν, εδώ και πάνω από έξι μήνες σε σκοτεινές, κλειστοφοβικές σκηνές, δίπλα στη θάλασσα, σε ένα περιβάλλον σαν φυλακή, από όπου δεν τους επιτρέπεται να φύγουν περισσότερες από μία φορές την εβδομάδα, και ακόμη και τότε μόνο για δύο ή τρεις ώρες, έχοντας τα απολύτως απαραίτητα για την επιβίωσή τους.

Σκέφτομαι τους μετανάστες που, φέτος, ξεκινούν το νέο έτος μακριά από τα σπίτια τους σε τόσο δύσκολες συνθήκες στο στρατόπεδο.

Δεν ξέρω αν μπορούν να νιώσουν τη χαρά της νέας χρονιάς και το Ναουρούζ και να το γιορτάσουν μεταξύ τους ή όχι.

Δεν ξέρω αν έχουν ακόμα ένα υπόλoιπο ελπίδας που να τους επιτρέπει να χαμογελούν και να ευχηθούν ο ένας στον άλλο μια καλή χρονιά.

Δεν ξέρω αν θα μπορέσουν ποτέ να ξεχάσουν τις πικρές αναμνήσεις αυτών των ημερών ή αν θα μείνουν πάντα μαζί τους σαν εφιάλτης…

Με την ελπίδα ότι η νέα χρονιά θα είναι μια καλύτερη αρχή για όλους τους μετανάστες σε όλο τον κόσμο.

Το Ναουρούζ μας υπενθυμίζει ότι ένας διαφορετικός κόσμος είναι δυνατός. Αλληλεγγύη αυτό το Ναουρούζ σε όλους αυτούς που αγωνίζονται για έναν νέο κόσμο.