Category: Latest News

Lesvos: Iraqi asylum seeker facing more than 60 years for “boat driving” despite video proving otherwise

Joint statement by Legal Centre Lesvos, borderline-europe, Can’t Evict Solidarity and Aegean Migrant Solidarity

On 05 December 2022, after more than 2,5 years of waiting, the trial of A.B. will take place in Mytilene/ Lesvos. Despite video evidence to the contrary, A.B. was singled out by the authorities and accused of steering the boat in which he and 28 others arrived in Greece.

A.B. arrived in Lesvos from Turkey on March 1, 2020, the very day Greece suspended the right to apply for asylum for one month. Consequently, for almost a month he was detained together with hundreds of people in the port of Mytilene and later transferred to the Malakasa camp on the Greek mainland. Conditions in the port of Mytilene were appalling. Lawyers, journalists, the UN and members of the European Parliament were denied access. 

But not only was A.B. mistreated and denied the right to seek asylum, a year after his arrival in Greece he was then charged with “unauthorized entry” and “facilitating the unauthorized entry of 28 people”.

The basis for the charges, as it is very common in such cases, are the testimonies of two officials of the so-called Coast Guard who stated that A.B. had steered the boat.
One of the Coast Guard officers made his statement months after A.B. arrived in Greece and months after A.B. himself had been transferred off the island.

This kind of criminalization of people on the move is common practice not only in Greece, but virtually at all maritime borders in Europe. For this, the mere steering of the boat or the assumption of any other task on board is summarily declared a crime and people are consequently charged with “facilitating unauthorized entry” and usually sentenced to long prison terms.

The EU pretends the systematic arrests are to crack down on “unscrupulous, criminal smuggling gangs”, when in reality it is another instrument of deterrence and violence, putting hundreds of people arriving in Europe behind bars – accused for steering the boat.

This is particularly evident in A.B.’s case: In his case, he did not even steer the boat – and there is even video evidence of that. This video evidence was already presented by his lawyers from the Legal Centre Lesvos at the preliminary hearing in March 2021, and led to his release from pre-trial detention pending trial – something that hardly ever happens in Greece. 

But this is only seemingly good news – in fact, the video evidence should have been sufficient to have the charges dropped completely. However, this did not happen and so A.B. has to appear in court next Monday, 05.12.22.

If convicted, he could face more than 60 years in prison.

Vicky Angeliodu, lawyer of A.B., Legal Centre Lesvos: “Yet another refugee’s life and future is being put jeopardy by a system that imprisons foreigners using a broad and vague law and no evidence.”

Nefeli Belavila-Trova, Aegean Migrant Solidarity: “We hope that this time the justice system will do the right thing, and that A.B. will not be just another innocent defendant convicted without any evidence. What needs to happen is that the law is changed and that people seeking safe passage in Europe are no longer accused.”

borderline-europe: “The blatant arbitrariness in the prosecution in this case shows once again that these so-called ‘boat driver’cases have nothing to do with ‘fighting crime’ and ‘the rule of law’, but that the authorities are only interested in presenting a scapegoat and criminalizing people on the move.”

A.B. did not even steer the boat, he must be acquitted! But even if he had steered it, for us is clear: crossings borders and driving a boat or a car are not crimes! The real crime is the border regime established by the EU and its partners along the various migration routes.

We demand:

  • The charges against A.B. to be dropped;
  • Freedom for all those imprisoned for driving a boat or a car with other people seeking protection despite the fact that there is no alternative to reach the European Union;
  • An end to the criminalization of migration and the incarceration of people on the move.


Λέσβος: Αιτών άσυλο από το Ιράκ, κινδυνεύει με πάνω από 60 χρόνια
φυλάκισης για την κατηγορία «οδήγηση με βάρκα» παρά το γεγονός ότι
υπάρχει βίντεο που αποδεικνύει το αντίθετο.

Κοινή ανακοίνωση από το Legal Centre Lesvos, borderline – europe, Can’t Evict Solidarity και
Aegean Migrant Solidarity

Στις 5 Δεκεμβρίου 2022, μετά από 2.5 χρόνια αναμονής, η δίκη του A.B εκδικάζεται στη
Μυτιλήνη. Παρά τα αποδεικτικά στοιχεία μέσω βιντεο, ο A.B επιλέχθηκε από τις αρχές και
κατηγορήθηκε ότι αυτός οδήγησε το σκάφος με το οποίο έφτασε στην Ελλάδα μαζί με άλλα
28 άτομα.

Ο Α.Β έφτασε στη Λέσβο, την 1η Μαρτίου 2020, την ίδια ημέρα που η Ελλάδα ανέστειλε το
δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου για έναν μήνα. Συνεπώς, για σχεδόν ένα μήνα κρατούνταν στο
λιμάνι της Μυτιλήνης, και αργότερα μεταφέρθηκε στον καταυλισμό της Μαλακάσας στην
ηπειρωτική Ελλάδα. Οι συνθήκες διαβίωσης στο λιμάνι της Μυτιλήνης ήταν φρικτές. Δικηγόροι,
δημοσιογράφοι, ο ΟΗΕ και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είχαν καμία πρόσβαση σε

Πέρα από την κακομεταχείριση που υπέστη ο A.B τότε, και την άρνηση υποβολής αίτησης ασύλου,
ένα χρόνο μετά την άφιξη του στην Ελλάδα, κατηγορήθηκε για «παράνομη είσοδο» και
«διευκόλυνση παράνομης εισόδου 29 ατόμων».

Το μοτίβο για τέτοιου είδους κατηγορίες, είναι πολύ συνηθισμένο. Είναι οι καταθέσεις δύο στελεχών
του Λιμενικού Σώματος που δήλωσαν ότι ο Α.Β οδηγούσε το σκάφος. Ό ένας από τους δύο,
κατέθεσε μήνες μετά την άφιξη του Α.Β στην Ελλάδα και αφού ήδη είχε μεταφερθεί από το νησί
στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Αυτού του είδους η ποινικοποίηση των ανθρώπων που μετακινούνται, είναι μία συνήθης τακτική όχι
μόνο στην Ελλάδα, αλλά σχεδόν σε όλα τα θαλάσσια σύνορα της Ευρώπης. Η απλή διακυβερνηση
σκαφους ή η ανάληψη οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας επί του σκάφους θεωρείται έγκλημα
και κατά συνέπεια τα άτομα που βρίσκονται πάνω σε αυτό κατηγορούνται για «διευκόλυνση
παράνομης εισόδου» και συνήθως καταδικάζονται με τεράστιες ποινές φυλάκισης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποκρίνεται ότι οι συστηματικές συλλήψεις γίνονται για την αντιμετώπιση
των “αδίστακτων και εγκληματικών” κυκλωμάτων διακίνησης, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται
για άλλο ένα εργαλείο αποτροπής και βίας, που φυλακίζει εκατοντάδες ανθρώπους που φτάνουν
στην Ευρώπη – κατηγορούμενοι ότι οδηγούν τα σκάφη.

Είναι εξαιρετικά εμφανές στην περίπτωση του Α.Β όπου ο ίδιος δεν κρατούσε το τιμόνι του
σκάφους και υπάρχει βίντεο που το αποδεικνύει αυτό. Αυτό το αποδεικτικό στοιχείο έχει ήδη
παρουσιαστεί από τους δικηγόρους του Legal Centre Lesvos, που τον εκπροσώπησαν κατά τη
διάρκεια της προκαταρκτικής εξέτασης τον Μάρτιο του 2021, και οδήγησε στην αποφυλάκιση μέχρι
την δικάσιμο.

Αλλά αυτά είναι μόνο φαινομενικά καλά τα νέα – στην πραγματικότητα, το βίντεο θα έπρεπε να
είναι επαρκές για να αποσυρθούν εντελώς οι κατηγορίες. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη και έτσι ο Α.Β
πρέπει να παρουσιαστεί στο δικαστήριο την επόμενη Δευτέρα, στις 05.12.2022.

Αν καταδικαστεί, θα αντιμετωπίσει πάνω από 60 χρόνια φυλάκισης.

Βίκυ Αγγελίδου, δικήγόρος του A.B, από το Legal Centre Lesvos: «η ζωή και το μέλλον ενός
ακόμη πρόσφυγα τίθεται σε κίνδυνο από ένα σύστημα το οποίο φυλακίζει αλλοδαπούς χωρίς
αποδείξεις, χρησιμοποιώντας έναν παντελώς ασαφή νόμο

Νεφέλη Μπελαβίλα – Τροβά, Aegean Migrant Solidarity:Ελπίζουμε ότι η δικαιοσύνη θα πράξει
το σωστό αυτή τη φορά, και ο A.B να μην είναι άλλος ένας αθώος που θα καταδικαστεί χωρίς
κανένα στοιχείο. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να αλλάξει ο νόμος και να μην κατηγορούνται πλέον
που αναζητούν ασφαλείς δρόμους προς την Ευρώπη

borderline-europe:Η κραυγαλέα αυθαιρεσία που συμβαίνει στην εισαγγελική διαδικασία δείχνει
για άλλη μια φορά ότι οι υποθέσεις των λεγόμενων “οδηγών σκαφών” δεν έχουν καμία σχέση με
την καταπολέμηση του εγκλήματος και το κράτος δικαίου, αλλά ότι οι αρχες ενδιαφέρονται μόνο να
παρουσιάσουν έναν αποδιοπομπαίο τράγο και να ποινικοποιησουν τους ανθρώπους που θέλουν
να μετακινηθούν

Ο Α.Β δεν οδηγούσε καν το σκάφος, πρέπει να αθωωθεί! Αλλά ακόμη και αν το οδηγούσε,
για εμάς είναι σαφές: η διέλευση των συνόρων και η οδήγηση σκάφους ή αυτοκινήτου δεν
είναι εγκλήματα! Το πραγματικό έγκλημα είναι το καθεστώς των ίδιων των συνόρων που
έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εταίροι της κατά μήκος των διαφόρων
μεταναστευτικών διαδρομών.

• Να αποσυρθούν οι κατηγορίες κατά του Α.Β
• Την αποφυλάκιση όσων έχουν φυλακιστεί επειδή οδηγούσαν σκάφος ή αυτοκίνητο
με άλλους ανθρώπους που ζητούσαν προστασία, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει
καμία εναλλακτική επιλογή για να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να ζητήσουν
• Τέλος στην ποινικοποίηση της μετανάστευσης και στη φυλάκιση των ανθρώπων που

Legal Centre Lesvos Quarterly Report: July – September 2022

As the conditions worsen in Lesvos’ Reception and Identification Center in Lesvos (known as Mavrovouni RIC), the new Closed Controlled Access Center (CCAC) in Vastria continues to be built with the full support of the European Commission, despite the multiple voices raised against its construction: away from sight in the middle of a forest. Vastria has come to represent the future policies of the European Union and Greek State; more construction, fences and walls for people, at the expense of nature. The wildfires that raged for nearly a week in Lesvos this summer and devastated the Vatera region of the island do not seem to concern those behind the rushed construction in Vastria camp, which is located in the middle of one of the biggest pine forests of the island. The transportation of construction materials for the camp often comes from mainland Greece in the night, under the guise of darkness, with a cohort of police overseeing their protection. It is evident that the State is very much aware of the thin ice it has been walking on, and the recent violent repression of demonstrations, protests, and even music concerts shows that the situation has reached a boiling point ahead of the upcoming national elections in Greece in 2023. From Moria to Mavrovouni, there were no improvements in the living conditions of these supposed reception and identification centers.  On the contrary, the inhuman and undignified reality that camp residents face are inherent in camps whose purpose is to concentrate people in fenced off areas, based on their nationality and legal status, for the sole purpose of categorising those who are ‘deserving’ of international protection, and those who are not. In the light of the existing conditions on Mavrovouni RIC, one can easily predict the future of the CCAC in Vastria. 

Legal Centre Lesvos’ position against policies that restrict the right to freedom of movement has not changed. That position extends itself to the practice of pushbacks, as one of the most violent and callous forms of border maintenance. We continue not only to litigate cases before the European Court of Human Rights in representation of survivors of pushback operations, but also are providing (in coordination with organisation such as UNHCR and MSF) legal aid to migrants who have recently arrived to the island from Turkey, and are at risk of being illegally expelled in a pushback operation. Intervention by humanitarian and human rights actors in these situations is essential, not only in ensuring that newly arrived asylum seekers have access to asylum procedures in Greece, but also to ensure immediate medical and psychological care to a population that has likely experienced trauma in the dangerous sea crossing, and continues to experience fear and stress upon arrival to Greece due to the very real risk that they will be captured and abandoned at sea by the Hellenic Coast Guard. Above all, the intervention of these actors is essential in limiting the practical possibility of a violent act of pushbacks, which due to their clandestine illegal nature, occur only when no witnesses are present. Forensic Architecture, in collaboration with other actors including the Legal Centre Lesvos, published a detailed visual platform documenting thousands of cases of pushbacks in the Aegean by the Hellenic Coast Guard, demonstrating the widespread and systematic nature of this policy, which we have long denounced as constituting crimes against humanity.

Further information on updates from Lesvos and our work can be found in our latest Newsletter, available for download here, and below.


Komotini Court recognises LCL client’s status as minor, and orders his release from pre-trial detention in yet another smuggling case brought against an asylum seeker under Greece’ broad anti-smuggling legislation* 

On 20 and 21 September 2022, the Legal Centre Lesvos represented Μ.Μ., a seventeen year old Afghan teenager, who arrived by boat to the Evros region of Northern Greece in order to seek asylum in March 2022. He was arrested immediately upon arrival, and following this arrest was accused of having smuggled 5 people across the border between Greece and Turkey for financial gain, which is a felony. 

Since the day he was arrested, M.M. was at no point provided with an interpreter to communicate in his mother tongue, Dari, or any other language he speaks fluently, as is required by law. M.M.’s initial statement to the police was with the use of a Turkish interpreter, a language M.M. does not speak. Since his arrest, M.M. was not visited by any state-appointed lawyer, although one had been appointed to him. Additionally, the evidence used to bring charges against M.M. is also suspect, as it consists of several identical copy-paste witness statements that were recorded by the police from people who were on the same boat as M.M., which draws suspicion that the testimonies have been written jointly or by the same entity, and just signed by different witnesses. None of this was raised by M.M.’s appointed attorney, who did not meet M.M. before the pre-trial hearing and filed a memo only based on the statement M.M. had made to the police. Following this hearing, it was decided that M.M. would be charged with facilitation of illegal entry to Greece of foreign nationals (human smuggling), and held in pretrial detention. It is important to note here that the accusation of human smuggling is capped with a maximum 10 years prison sentence for each person transferred on the boat, however, if the motive of financial gain is proven, the prison sentence starts from a minimum 10 years per person. In sum, Μ.Μ. was forced to give his initial statement to the police in a language he does not speak, without any legal support, despite the serious charges he was facing, and as a result following a pre-trial hearing he was held in detention for approximately six months awaiting trial.

Given their past involvement defending the rights of criminalised alleged “boat drivers”, the lawyers of the Legal Centre Lesvos undertook legal representation in M.M.’s case. 

M.M.’s trial on the above charges was scheduled for 20 September 2022, and was postponed for a day to find a Dari interpreter, after intervention of Legal Centre Lesvos’s lawyers. Moreover, M.M. was 17 years old when he arrived in Greece. Despite this fact, his case was handled as one of an adult until his appearance in court, after a superficial age-assessment procedure conducted shortly after his arrest found him to be an adult. This age determination was of crucial importance for the progression of the court case since minors are tried in separate courts and potential penalties for minors are less than for adults. In order to prove M.M.’s age to the court, Legal Centre Lesvos obtained the original national identity documents of M.M. from Afghanistan and from the Embassy of Afghanistan in Athens. With the submission of these identification documents, the one Judge Appeal Court of First Instance of Komotini ruled that her court was incompetent to progress with the case by acknowledging that M.M. indeed is a minor. The case was therefore referred to the regional minor’s court, and on motion of the Legal Centre Lesvos, the judge ordered M.M.’s release from prison until his trial.

The court’s decision was the only logical outcome, given the evidence presented. However, all too often we have found that the courts fail to apply their own rules, and foreign nationals in particular find themselves convicted to lengthy prison sentences without any credible evidence, or tried as adults despite certification of their status as minors. M.M’s freedom and recognition as a minor by the Komotini Court is welcome news in an otherwise bleak legal landscape, and we hope that the rule of law and reason will continue to prevail when M.M. is brought to trial in the future. 

* CPT/Aegean Migrant Solidarity, Borderline Europe, BordermonitoringEU, Encarcerating the Marginalised, The Fight Against Alleged ›Smugglers‹ on the Greek Hotspot Islands, 2020, available at:


Το Μονομελές Εφετείο Κομοτηνής αναγνωρίζει την ανηλικότητα εντολέα του Legal Centre Lesvos και διατάσσει την άρση της προσωρινής του κράτησης σε μια ακόμη δίκη εις βάρος αιτούντος άσυλο  που κατηγορήθηκε ως διακινητής 

Από την ημέρα της σύλληψής του και μέχρι την ανάκριση, δεν υπήρχε διαθέσιμη διερμηνεία στα Νταρί, μητρική γλώσσα του Μ.Μ, όπως απαιτείται από το νόμο. Κατά το στάδιο της προανάκρισης, η απολογία του M.M διεξήχθη παρουσία Τούρκου διερμηνέα στα τουρκικά, γλώσσα που ο M.M. αγνοεί. Επιπλέον, παρά τον αυτεπάγγελτο διορισμό δικηγόρου για την απολογία ενώπιον του Ανακριτή, δεν έλαβε χώρα καμιά συνάντηση μεταξύ της δικηγόρου και του Μ.Μ. πριν από αυτήν. Αντιθέτως, υπεβλήθη από τη συνήγορο απλά υπόμνημα-πιστή αντιγραφή της προανακριτικής απολογίας του M.M, που έλαβε παράνομα χώρα με Τούρκο διερμηνέα.   Επιπλέον, οι ένορκες καταθέσεις των λοιπών επιβαινόντων στη βάρκα στο στάδιο της προανάκρισης ενώπιον των αστυνομικών αρχών ήταν σκανδαλωδώς πανομοιότυπες εγείροντας εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα διεξαγωγής της. Εν τέλει, μετά την απολογία του ενώπιον του Ανακριτή, αποφασίστηκε η προσωρινή κράτηση του Μ.Μ για παράνομη μεταφορά στην Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών με την επιβαρυντική περίσταση της κερδοσκοπίας.  Είναι σημαντικό να σημειωθεί εδώ ότι η κατηγορία της παράνομης μεταφοράς πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα έχει ανώτατο όριο τα 10 έτη κάθειρξης για κάθε άτομο που μεταφέρεται, ωστόσο, αν αποδειχθεί το κίνητρο του οικονομικού οφέλους, η ποινή κάθειρξης ξεκινά από τα 10 έτη κατ’ ελάχιστο ανά άτομο. Εν κατακλείδι, ο Μ.Μ. απολογήθηκε ενώπιον του ανακριτή χωρίς ουσιαστική νομική υποστήριξη και επί τη βάσει μαρτυρικών καταθέσεων αμφίβολης αξιοπιστίας. 

Με δεδομένη την πρότερη εμπειρία τους στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των αυθαίρετα κατηγορούμενων ως “χειριστών βαρκών”, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos ανέλαβαν τη νομική εκπροσώπηση στην υπόθεση του Μ.Μ. 

Η δίκη του M.M. είχε προγραμματιστεί για τις 20 Σεπτεμβρίου 2022 και αναβλήθηκε για μία ημέρα προκειμένου να βρεθεί διερμηνέας Νταρί, μετά από παρέμβαση των δικηγόρων του Legal Centre Lesvos. Επιπλέον, ο Μ.Μ. ήταν 17 ετών όταν έφτασε στην Ελλάδα. Παρά το γεγονός αυτό, αξιολογήθηκε ποινικά ως ενήλικος μέχρι και την διαδικασία στο ακροατήριο, αφού μια παράτυπη διαδικασία εκτίμησης της ηλικίας του, που διενεργήθηκε λίγο μετά τη σύλληψή του, τον έκρινε ενήλικο. Ο ανωτέρω προσδιορισμός της ηλικίας του Μ.Μ. ήταν καθοριστικής δικονομικής σημασίας για την εξέλιξη της υπόθεσης, δεδομένου ότι αν αυτή φερόταν σε Δικαστήριο Ανηλίκων, ο Μ.Μ θα τύγχανε ευνοϊκότερης ποινικής μεταχείρισης.  Προκειμένου να αποδείξει την ηλικία του M.M. στο δικαστήριο, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos έλαβαν το πρωτότυπο εθνικό έγγραφο ταυτότητας του M.M. από το Αφγανιστάν και πιστοποιητικό γέννησης από την Πρεσβεία του Αφγανιστάν στην Αθήνα. Με την προσκόμιση αυτών των ταυτοποιητικών εγγράφων ως προσαγομένων, το Μονομελές Εφετείο Κομοτηνής έκρινε ότι είναι αναρμόδιο, αναγνωρίζοντας τον Μ.Μ ως ανήλικο. Ως εκ τούτου, η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Δικαστήριο Ανηλίκων Ορεστιάδας και κατόπιν αιτήματος των δικηγόρων, η δικαστής διέταξε την άρση της προσωρινής κράτησης του Μ.Μ. μέχρι τη δίκη του.

Η απόφαση του δικαστηρίου ήταν το μόνο λογικό αποτέλεσμα, δεδομένων των στοιχείων που παρουσιάστηκαν. Ωστόσο, πολύ συχνά διαπιστώνουμε ότι τα δικαστήρια δεν εφαρμόζουν την ισχύουσα νομοθεσία και  ιδιαίτερα οι αλλοδαποί πολίτες καταδικάζονται σε μακροχρόνιες ποινές κάθειρξης χωρίς αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία ή δικάζονται ως ενήλικες παρά την πιστοποίηση της ανηλικότητάς τους. Η άρση της προσωρινής κράτησης  του Μ.Μ. και η αναγνώριση της ανηλικότητάς του από το δικαστήριο της Κομοτηνής είναι ευπρόσδεκτες ειδήσεις σε ένα κατά τα άλλα ζοφερό νομικό τοπίο και ελπίζουμε ότι το κράτος δικαίου και η λογική θα συνεχίσουν να επικρατούν όταν η υπόθεση του Μ.Μ εισαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου Ανηλίκων. 

* CPT/Aegean Migrant Solidarity, Borderline Europe, BordermonitoringEU, Encarcerating the Marginalised, The Fight Against Alleged ›Smugglers‹ on the Greek Hotspot Islands, 2020, available at:

Joint Letter on the Situation for LGBTQI+ Asylum Seekers in Greece/ Κοινή επιστολή για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚι+ αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.

Dear Manos Logothetis and Patroklos Georgiadis,

In light of information collected through input from numerous organizations and focus groups from the community, we are sending you this letter highlighting particular concerns relating to the situation of LGBTQI+ asylum seekers in Greece. We appreciate your reception to our feedback and hope we can continue to work with you on this matter further.

Shelter and Security

It is agreed that a specific dedicated area for LGBTQI+ people within the camps would not be appropriate as there is a risk of further isolation and stigmatization. Nonetheless, at present Greece is failing to provide appropriate reception conditions for LGBTQI+ applicants. Currently, LGBTQI+ asylum seekers are housed with non-LGBTQI+ people (hereafter ‘mixed housing’). It was widely agreed in the focus groups that mixed housing, particularly in camps, does not allow for the applicant to feel safe or comfortable to be open with their identity.  Resultantly, people who have fled their countries are still having to hide and conceal their identity at all times. The following quotes are from LGBTQI+ individuals living in mixed housing:

You just have to hide your real self, it’s like being a shadow of yourself.

Hiding in my country and hiding here, it’s no difference.

The accommodation offers no respite from the discrimination, threat or stigma, which has potentially severe mental health implications.

[B]eing compelled to conceal one’s sexual orientation and/or gender identity may also result in significant psychological and other harms.” (European Court of Human Rights) 

Expecting people to conceal their sexual orientation or gender identity to avoid harm is contrary to the applicants’ human rights, as recognized by the European Court of Human Rights, EU Court of Justice and the Greek Special Appeals Committee. It is therefore recommended that:

  1. Where the primary housing is a camp, there should be efforts to ensure that the relocation to a confidential and discreet LGBTQI+ specific housing in the local city or town is an available and accessible option. 
  2. In cases where it is not possible to relocate LGBTQI+ individuals to specific housing, improvements within the camp setting are needed. For example, ensuring increased privacy or creating safe spaces in camp would be extremely helpful. In addition, accommodation with less people cohabiting in the same space can reduce the risk. 
  3. Where the primary accomodation is shared housing in a town or city, it should be ensured discreet LGBTQI+ only housing should be available.

Services and Support

Through discussions with affected applicants, it has been revealed that very few of the LGBTQI+ asylum seekers know of, or have had the opportunity to speak with, an EODY psychologist. Those that have stated there were not enough psychologists for the number of applicants requiring support, and the support provided was not specialized in the issues that uniquely relate to LGBTQI+ persons. It has been further noted that a focal point in RIS, GAS or elsewhere who could be approached if there was a problem, would contribute towards a safer space. The focal point should be discreet and sensitized to LGBTQI+ issues. In line with these observations, it is recommended that:

  1. At minimum, training should be provided for all personnel working directly with asylum seekers on the particularities of LGBTQI+ asylum claims (including the Reception and Identification authorities and the designated EODY staff).
  2. Additionally, a dedicated focal point with information and referral services for psychosocial support for LGBTQI+ applicants be set up in each camp. 

Asylum Process

The detailed process required to assess asylum cases on the grounds of sexual orientation, gender identity, gender expression or sex characteristics (SOGIESC) can be undeniably difficult for the applicant, particularly where a person may have to relive trauma. It is recognized and understood that a thorough process is necessary to fully assess the claim. Nonetheless, it is possible to conduct such an assessment without causing further traumatization.

On account of the personal and sensitive nature of the claim, LGBTQI+ applicants are afforded special protections under European and Greek law. The European Union, through case law at the EU Court of Justice as well as the EU Directives, provide clear and comprehensive standards for these assessments. Unfortunately, it is currently being noted that these standards are not being adhered to. A review of the transcripts of LGBTQI+ applicants since 2021 has shown repeated examples of procedural violations and prohibited questions contrary to European Union law and international standards. The EUAA, European Commission, representatives of DG HOME and MEPs have also been contacted regarding these issues. 

Prohibited Questions

Firstly, LGBTQI+ applicants have been asked questions which are expressly prohibited under EU and Greek law, in particular with regards to questions relating to sexual practices and behavior.
Prohibited questions that have been asked include:

  1. “Did you have a sexual relationship with…?”
  2. “Did you get any stimuli to find out?”
  3. “Since you love it so much, what is the reason you haven’t practiced here in Greece?”
  4. “How did you feel when he was touching you?”

Training and competency

Secondly, the Asylum Procedures Directive states that applications should be examined and decisions taken, “individually, objectively and impartially”. Presumptive, collective decision making, often due to the application of the safe country of origin principle, combined with the potential vulnerabilities and trauma that prevent individuals from sharing certain details of their claim at first instance, prevents a proper individualized assessment from occurring. 

Caseworkers conducting the interviews should be sufficiently trained in assessing, and competent in relation to, sexual orientation and gender identity. However, the transcripts of LGBTQI+ applicants indicate they are routinely asked questions which demonstrate a lack of training or understanding with regards to sexual orientation and/or gender identity. LGBTQI+ applicants reported encountering skepticism and prejudice upon sharing their sexual orientation, to the extent it was described as similar to a “forced interrogation”. Questions that fail to adhere to European standards include:

  1. “Before proceeding to this sexual choice, have you been aware of the difficulties you’d have to face?”
  2. “Since you felt pain, why did you choose this lifestyle?”
  3. “You are an educated man. Weren’t you aware that homosexuality is a crime in [Country of origin]?”
  4. “Didn’t that [traumatic] event make you consider your choice?”

The use of stereotypes

Finally, the reliance on stereotypes is of serious concern. Following a judgment at the EU Court of Justice, decisions on credibility cannot be based on stereotypical notions. The judgment further clarified that a decision based on a person’s (lack of) knowledge of LGBTQI+ organizations suggests that the authorities have relied on stereotypes in making their decision. In addition, the UNHCR Guideline no. 9 on international protection states:

Interviewers and decision makers need to maintain an objective approach so that they do not reach conclusions based on stereotypical, inaccurate or inappropriate perceptions of LGBTI individuals… There are no universal characteristics or qualities that typify LGBTI individuals any more than heterosexual individuals. Their life experiences can vary greatly even if they are from the same country”.

Nonetheless, there are transcripts which are dominated with stereotypical questions, such as:

  1. “You have a daughter, can you explain that since you are a homosexual?”
  2. “Did you ever have a relationship with a [man/ woman]?”
  3. “Did you ever have a heterosexual relationship?”
  4. “LGBT stands for lesbians gay bisexual and transsexual people. How is it possible to be a homosexual and not being aware of how the community sexual minorities is called?”

More worryingly, contrary to the ABC judgment, applicants have been rejected on the basis of stereotypical notions, including on the grounds of a lack of knowledge of LGBTQI+ organizations. On account of the above, it is recommended that:

  1. The Greek Asylum Service issues clear, updated, and publicly available internal guidelines on how to conduct personal interviews for applicants with LGBTQI+ asylum claims in line with European and Greek law to overcome institutionalized practices that result in procedural violations.
  • The guidelines should cover the standards set out by the ECHR, the CJEU and the EU Directives on assessing LGBTQI+ claims and should include a shift in the terminology that is respectful of the diversity and individuality of each person.
  • The guidelines should acknowledge the intersectional identity of SOGIESC applicants and provide a background understanding of SOGIESC identities in a cross-cultural context to avoid Eurocentric expectations and reliance on stereotypical notions.toga 
  1. The template of questions used by caseworkers in the credibility assessment should be updated to adhere to international, EU, and domestic standards and exclude prohibited or problematic questions such as those mentioned above.
  2. Caseworkers are provided regular and up-to-date training on the particularities and vulnerabilities of SOGIESC asylum claims (in line with the Asylum Procedures Directive), the legal standards, and practical information on conducting assessments with a respectful and well-informed approach.

We thank you for your continued attention to this matter. We remain at your disposal for any further clarifications and continued discussions. 


  1. ARSIS – Association for the Social Support of Youth
  2. Asylum Seekers Information Services Team (A.Ss.I.S.T.)
  3. Colour Youth – Athens LGBTQ Youth Community 
  4. Changemakers Lab
  5. Choose Love
  6. Danish Refugee Council, Greece
  7. Diotima Centre for Gender Rights & Equality
  8. ECHO100PLUS
  9. Emantes – International Lgbtqia+ Solidarity
  10. European Lawyers in Lesvos (ELIL)
  11. Fenix Humanitarian Legal Aid
  12. Greek Council for Refugees (GCR)
  13. HIAS Greece
  14. Human Rights Legal Project
  15. HumanRights360
  17. International Rescue Committee (IRC) 
  19. Irida Women’s Center
  20. Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)
  21. Just Action
  22. Legal Centre Lesvos
  23. Lesvos LGBTIQ+ Refugee Solidarity
  24. Lgbtqia+ Refugees Welcome
  25. Lighthouse Relief 
  26. Mobile Info Team
  27. Network for Children’s Rights
  28. Northern Lights Aid 
  29. Positive Voice 
  30. Refugee Legal Support (RLS)
  31. SafePlace International 
  32. SolidarityNow
  33. Samos Advocacy Collective
  34. Samos LGBTQI+ Group
  35. Samos Volunteers 
  36. Τerre des hommes Hellas
  37. Yoga and Sport With Refugees

Κοινή επιστολή για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚι+ αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.

Αγαπητοί κύριοι Λογοθέτη και Γεωργιάδη, 

Υπό το φως των πληροφοριών που συλλέγονται μέσω της συμβολής πολλών οργανισμών και ομάδων εστίασης από την κοινότητα, σας στέλνουμε αυτήν την επιστολή εγείροντας ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με την κατάσταση των αιτούντων άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+στην Ελλάδα. Εκτιμούμε την ανταπόκρισή σας στα σχόλιά μας και ελπίζουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε μαζί σας για αυτό το θέμα περαιτέρω.

Καταφύγιο και Ασφάλεια

Έχει συμφωνηθεί ότι δεν ενδείκνυται η δημιουργία χώρου για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εντός των καταυλισμών, καθώς υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω απομόνωσης και στιγματισμού. Ωστόσο, επί του παρόντος, η Ελλάδα αδυνατεί να παρέχει τις κατάλληλες συνθήκες υποδοχής για τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Επί του παρόντος, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στεγάζονται με μη ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα (εφεξής «μικτή στέγαση»). Συμφωνήθηκε ευρέως στις ομάδες εστίασης ότι η μικτή στέγαση, ιδιαίτερα σε καταυλισμούς, δεν επιτρέπει στους αιτούντες άσυλο να αισθάνονται ασφαλείς ή να είναι ανοιχτοί με την ταυτότητά τους. Κατά συνέπεια, οι άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις χώρες τους εξακολουθούν να πρέπει να κρύβονται και να κρύβουν την ταυτότητά τους ανά πάσα στιγμή. Τα ακόλουθα αποσπάσματα προέρχονται από άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ που ζουν σε μικτές κατοικίες:

«Απλώς πρέπει να κρύψεις τον πραγματικό σου εαυτό, είναι σαν να είσαι σκιά του εαυτού σου».

«Το να κρύβομαι στη χώρα μου και να κρύβομαι εδώ, δεν έχει διαφορά».

Το κατάλυμα δεν προσφέρει ανάπαυλα από τις διακρίσεις, την απειλή ή το στίγμα, που έχει δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

«Ο εξαναγκασμός κάποιου να αποκρύψει τον σεξουαλικό προσανατολισμό και/ή την ταυτότητα φύλου μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σημαντικές ψυχολογικές και άλλες βλάβες». (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων)

Το να περιμένουμε από τους ανθρώπους να αποκρύψουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου τους για να αποφύγουν τη ζημιά είναι αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων, όπως αναγνωρίζονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Δικαστήριο της ΕΕ και την Ανεξάρτητη Αρχή Προσφυγών.

Συνιστάται λοιπόν:

1. Όπου η κύρια στέγαση είναι σε καμπ, θα πρέπει να γίνονται προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι η μετεγκατάσταση σε στέγαση ειδική για ΛΟΑΤΚΙ+ στην τοπική πόλη ή κωμόπολη, με τρόπο εμπιστευτικό και διακριτικό, είναι μια διαθέσιμη και προσβάσιμη επιλογή.

2. Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η μετεγκατάσταση ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ σε συγκεκριμένες κατοικίες, απαιτούνται βελτιώσεις στο πλαίσιο του καμπ. Για παράδειγμα, η διασφάλιση αυξημένης ιδιωτικότητας ή η δημιουργία ασφαλών χώρων στο καμπ  θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη. Επιπλέον, η διαμονή με λιγότερα άτομα που συγκατοικούν στον ίδιο χώρο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.

3. Όταν το κύριο κατάλυμα είναι κοινόχρηστη κατοικία σε μια πόλη, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι θα πρέπει να διατίθεται διακριτική στέγαση μόνο για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Υπηρεσίες και Υποστήριξη

Μέσα από συζητήσεις με θιγόμενους αιτούντες, αποκαλύφθηκε ότι ελάχιστοι από τα αιτούντα άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα γνωρίζουν ή είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν με ψυχολόγο του ΕΟΔΥ. Όσοι δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν αρκετοί ψυχολόγοι για τον αριθμό των αιτούντων που χρειάζονταν υποστήριξη επίσης δήλωσαν ότι η υποστήριξη που παρείχετο δεν ήταν εξειδικευμένη στα θέματα που αφορούν μοναδικά στα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Σημειώθηκε περαιτέρω ότι ένα εστιακό σημείο στην Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΥΠΥΤ), την Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου ή αλλού που θα μπορούσε να προσεγγιστεί εάν υπήρχε πρόβλημα, θα συνέβαλε σε έναν ασφαλέστερο χώρο. Το σημείο εστίασης πρέπει να είναι διακριτικό και ευαισθητοποιημένο σε θέματα ΛΟΑΤΚΙ+. 

Σύμφωνα με αυτές τις παρατηρήσεις, συνιστάται:

1. Τουλάχιστον, θα πρέπει να παρέχεται εκπαίδευση σε όλο το προσωπικό που εργάζεται απευθείας με αιτούντες άσυλο σχετικά με τις ιδιαιτερότητες των αιτημάτων ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ (συμπεριλαμβανομένων της ΥΠΥΤ και του καθορισμένου προσωπικού του ΕΟΔΥ).

2. Επιπλέον, σε κάθε καμπ να δημιουργηθεί ειδικό σημείο εστίασης με υπηρεσίες πληροφόρησης και παραπομπής για ψυχοκοινωνική υποστήριξη για αιτούντες άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+.

Διαδικασία Ασύλου

Η λεπτομερής διαδικασία που απαιτείται για την αξιολόγηση των υποθέσεων ασύλου με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, την έκφραση φύλου ή τα χαρακτηριστικά του φύλου (SOGIESC) μπορεί να είναι αναμφισβήτητα δύσκολη για τους αιτούντες άσυλο, ιδιαίτερα όταν ένα άτομο μπορεί υποβάλλεται σε εκ νέου τραύμα. Αναγνωρίζεται και κατανοείται ότι είναι απαραίτητη μια διεξοδική διαδικασία για την πλήρη αξιολόγηση του αιτήματος. Ωστόσο, είναι δυνατό να διεξαχθεί μια τέτοια αξιολόγηση χωρίς να προκληθεί περαιτέρω τραυματισμός.

Λόγω της προσωπικής και ευαίσθητης φύσης του αιτήματος, παρέχεται στα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ειδική προστασία βάσει της ευρωπαϊκής και της ελληνικής νομοθεσίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της νομολογίας του Δικαστηρίου της ΕΕ καθώς και των Οδηγιών της ΕΕ, παρέχει σαφή και ολοκληρωμένα πρότυπα για αυτές τις αξιολογήσεις.

Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή διαπιστώνουμε ότι αυτά τα πρότυπα δεν τηρούνται. Μια ανασκόπηση αντίγραφων από συνεντεύξεις αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+από το 2021 έχει δείξει επανειλημμένα παραδείγματα διαδικαστικών παραβιάσεων και απαγορευμένων ερωτήσεων που αντίκεινται στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα διεθνή πρότυπα. Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπρόσωποι της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων και ευρωβουλευτές έχουν επίσης έρθει σε επαφή σχετικά με αυτά τα θέματα.

Απαγορευμένες ερωτήσεις

Καταρχάς, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έχουν υποβληθεί σε ερωτήσεις που απαγορεύονται ρητά από το δίκαιο της ΕΕ και την ελληνική νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά σε ζητήματα που σχετίζονται με σεξουαλικές πρακτικές και συμπεριφορά.

Οι απαγορευμένες ερωτήσεις που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν:

I. «Είχες σεξουαλική σχέση με…;»

II. «Πήρες κάποιο ερέθισμα για να το μάθεις;»

III. «Αφού το αγαπάς τόσο πολύ, ποιος είναι ο λόγος που δεν το έκανες εδώ στην Ελλάδα;»

IV. «Πώς ένιωσες όταν σε άγγιζε;»

Εκπαίδευση και ικανότητα

Δεύτερον, η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου ορίζει ότι οι αιτήσεις πρέπει να εξετάζονται και να λαμβάνονται αποφάσεις «ατομικά, αντικειμενικά και αμερόληπτα». Η υποθετική, συλλογική λήψη αποφάσεων, συχνά λόγω της εφαρμογής της αρχής της ασφαλούς χώρας προέλευσης, σε συνδυασμό με τις πιθανές ευπάθειες και τα τραύματα που εμποδίζουν τα άτομα να κοινοποιήσουν ορισμένες λεπτομέρειες του αιτήματός τους σε πρώτο βαθμό, εμποδίζει τη σωστή εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Οι υπάλληλοι που διενεργούν τις συνεντεύξεις θα πρέπει να είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι στην αξιολόγηση και ικανοί σε σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου. Ωστόσο, αποσπάσματα συνεντεύξεων αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+υποδεικνύουν ότι είναι ερωτήσεις ρουτίνας που καταδεικνύουν έλλειψη εκπαίδευσης ή κατανόησης σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή/και την ταυτότητα φύλου. Τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ανέφεραν ότι αντιμετώπισαν σκεπτικισμό και προκατάληψη όταν μοιράζονταν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, στο βαθμό που περιγράφηκε ως παρόμοιο με μια «αναγκαστική ανάκριση». Οι ερωτήσεις που δεν τηρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιλαμβάνουν:

I. «Πριν προχωρήσετε σε αυτή τη σεξουαλική επιλογή, είχατε επίγνωση των δυσκολιών που θα έπρεπε να αντιμετωπίσετε;»

II. «Αφού ένιωθες πόνο, γιατί επέλεξες αυτόν τον τρόπο ζωής;»

III. «Είσαι ένας μορφωμένος άνθρωπος. Δεν γνωρίζατε ότι η ομοφυλοφιλία είναι έγκλημα στη [χώρα προέλευσης];»

IV. «Δεν σε έκανε αυτό το [τραυματικό] γεγονός να σκεφτείς την επιλογή σου;»

Η χρήση στερεοτύπων

Τέλος, η εξάρτηση από τα στερεότυπα προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Μετά από απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, οι αποφάσεις για την αξιοπιστία δεν μπορούν να βασίζονται σε στερεότυπες έννοιες. Η απόφαση διευκρίνισε περαιτέρω ότι μια απόφαση που βασίζεται στην (έλλειψη) γνώσης ενός ατόμου για τις ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις υποδηλώνει ότι οι αρχές έχουν βασιστεί σε στερεότυπα στη λήψη της απόφασής τους. Επιπλέον, η Οδηγία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αρ. 9 για τη διεθνή προστασία αναφέρει:

«Οι συνεντευκτές και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων οφείλουν να διατηρούν μια αντικειμενική προσέγγιση ώστε να μην καταλήγουν σε συμπεράσματα που βασίζονται σε στερεότυπες, ανακριβείς ή ακατάλληλες αντιλήψεις για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα… Δεν υπάρχουν καθολικά χαρακτηριστικά ή ιδιότητες που χαρακτηρίζουν τα LGBTI άτομα περισσότερο από τα ετεροφυλόφιλα άτομα. Οι εμπειρίες της ζωής τους μπορεί να διαφέρουν πολύ ακόμα κι αν είναι από την ίδια χώρα».

Ωστόσο, υπάρχουν αποσπάσματα συνεντεύξεων στα οποία κυριαρχούν στερεότυπες ερωτήσεις, όπως:

Ι. «Έχεις κόρη, μπορείς να το εξηγήσεις αφού είσαι ομοφυλόφιλος;»

II. «Είχες ποτέ σχέση με [άνδρα/γυναίκα];»

III. «Είχες ποτέ ετεροφυλόφιλη σχέση;»

IV. «ΛΟΑΤΚΙ σημαίνει λεσβίες ομοφυλόφιλοι αμφιφυλόφιλοι και τρανσέξουαλ. Πώς είναι δυνατόν να είσαι ομοφυλόφιλος και να μην γνωρίζεις πώς λέγονται οι σεξουαλικές μειονότητες της κοινότητας;»

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι, σε αντίθεση με την απόφαση ABC, οι αιτούντες απορρίφθηκαν με βάση στερεότυπες έννοιες, μεταξύ άλλων λόγω έλλειψης γνώσης των ΛΟΑΤΚΙ+οργανώσεων.

Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται:

1. Η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου να εκδίδει σαφείς, ενημερωμένες και διαθέσιμες στο κοινό εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής προσωπικών συνεντεύξεων για αιτούντες με αιτήματα ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία για να ξεπεραστούν θεσμοθετημένες πρακτικές που οδηγούν σε διαδικαστικές παραβιάσεις.

● Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να καλύπτουν τα πρότυπα που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και τις Οδηγίες της ΕΕ σχετικά με την αξιολόγηση των αιτημάτων ΛΟΑΤΚΙ και θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια αλλαγή στην ορολογία που θα σέβεται τη διαφορετικότητα και την ατομικότητα κάθε ατόμου.

● Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να αναγνωρίζουν τη διατομεακή ταυτότητα των αιτούντων SOGIESC και να παρέχουν μια βασική κατανόηση των ταυτοτήτων SOGIESC σε ένα διαπολιτισμικό πλαίσιο για να αποφεύγονται οι ευρωκεντρικές προσδοκίες και η εξάρτηση από στερεότυπες έννοιες.

2. Το υπόδειγμα ερωτήσεων που χρησιμοποιείται από τους υπαλλήλους κατά την αξιολόγηση αξιοπιστίας θα πρέπει να ενημερωθεί ώστε να συμμορφώνεται με τα διεθνή, τα ευρωπαϊκά και τα εγχώρια πρότυπα και να αποκλείει απαγορευμένες ή προβληματικές ερωτήσεις όπως αυτές που αναφέρονται παραπάνω.

3. Θα πρέπει να παρέχεται στους υπαλλήλους τακτική και ενημερωμένη εκπαίδευση σχετικά με τις ιδιαιτερότητες, τα τρωτά σημεία των αιτημάτων ασύλου SOGIESC (σύμφωνα με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου), και τα νομικά πρότυπα. Επίσης, πρακτικές πληροφορίες για τη διεξαγωγή αξιολογήσεων με σεβασμό και καλά ενημερωμένη προσέγγιση .

Σας ευχαριστούμε για τη συνεχή προσοχή σας σε αυτό το θέμα. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε περαιτέρω διευκρινίσεις και συνεχείς συζητήσεις.


  1. ARSIS – Association for the Social Support of Youth
  2. Asylum Seekers Information Services Team (A.Ss.I.S.T.)
  3. Colour Youth – Athens LGBTQ Youth Community 
  4. Changemakers Lab
  5. Choose Love
  6. Danish Refugee Council, Greece
  7. Diotima Centre for Gender Rights & Equality
  8. ECHO100PLUS
  9. Emantes – International Lgbtqia+ Solidarity
  10. European Lawyers in Lesvos (ELIL)
  11. Fenix Humanitarian Legal Aid
  12. Greek Council for Refugees (GCR)
  13. HIAS Greece
  14. Human Rights Legal Project
  15. HumanRights360
  17. International Rescue Committee (IRC) 
  19. Irida Women’s Center
  20. Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)
  21. Just Action
  22. Legal Centre Lesvos
  23. Lesvos LGBTIQ+ Refugee Solidarity
  24. Lgbtqia+ Refugees Welcome
  25. Lighthouse Relief 
  26. Mobile Info Team
  27. Network for Children’s Rights
  28. Northern Lights Aid 
  29. Positive Voice 
  30. Refugee Legal Support (RLS)
  31. SafePlace International 
  32. SolidarityNow
  33. Samos Advocacy Collective
  34. Samos ΛΟΑΤΚΙ+Group
  35. Samos Volunteers 
  36. Τerre des hommes Hellas
  37. Yoga and Sport With Refugees

April – June 2022 Quarterly Newsletter

Since the spring, Legal Centre Lesvos’ work continued to be instrumental in preventing illegal pushbacks of unregistered asylum seekers newly arrived on Lesvos through the provision of Emergency Legal Assistance. Thanks to coordination with other international actors, such as the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) and non profit organisations defending migrants’ rights, including Médecins Sans Frontières (MSF) and Alarm Phone, this work ensured that asylum seekers who have arrived on Lesvos – sometimes for a few days already, without access to food, water or shelter in extreme weather conditions – have eventually had access to international protection procedures in Greece as well as other critical services such as urgent medical support. This work has been increasingly critical given the persistent, violent, and illegal practice of summary pushbacks at sea carried out by the Greek authorities, to expel and abandon at sea those who manage to arrive to the Greek waters and those who reach the Greek islands. 

Over the last three months, denunciation of pushbacks in the Aegean Sea and across the Evros River has intensified – with the extensive documentation and wide publication of cases where people seeking protection in Greece have instead been hunted down, captured, and taken out to sea where they were abandoned in motorless life rafts or the damaged dinghies they had travelled on, and in some documented cases thrown directly into the sea in a murderous and calous disregard for their lives. As denunciation efforts increased, NGOs and solidarity actors across Greece are also facing increasing pressure, intimidation and criminalisation for their reporting, denouncing and advocating work against these human rights violations. Indeed, officials of the  Greek government, and media platforms continue to tacitly accuse those who advocate against pushbacks of being involved in smuggling networks themselves. 

The efforts of organisations reporting on and advocating against those illegal pushbacks, however, have undoubtedly contributed to a shift in public discourse regarding pushbacks during this period: FRONTEX executive director resigned after a long investigation by the European Anti-Fraud Office and media reports revealing how FRONTEX actively covered up pushbacks of the Greek authorities; the Council of Europe Human Rights Commissioner issued recommendations denouncing pushbacks in different Council of Europe member states, including Greece; the Special Rapporteur on the situation of human rights defender published a press statement after her official visit in Greece expressing her concerns about the escalation of criminalisation of actors involved in the advocacy again pushbacks.

Further information on updates from Lesvos and our work can be found in our latest Newsletter, available for download here, and below.


Over 2 years of systematic and widespread violent attacks against migrants in Greek seas carried out by the Hellenic Coast Guard and Frontex

Extracted image from the Forensic Architecture platform showing the drift-back incidents recorded from and off the shores of Lesvos island. Source:

On 15 July, Forensic Architecture and its partners published an interactive cartographic platform named “Drift-backs in the Aegean Sea” mapping over two years of material evidence of violent and illegal collective expulsions carried out against migrants in the Greek seas. 

This impressive work constitutes, to date, the most complete compilation of documentation evidencing the state violence carried out against migrants forced to take the already perilous crossing of the Aegean Sea in order to reach Europe. The platform maps out and displays the locations, modes of operation, actors involved and consequences of over 1,000 illegal collective expulsions or “drift-backs” of over 27,000 migrants by the Greek authorities.

The Legal Centre Lesvos (LCL) is proud to have contributed to this crucial project by sharing the evidence gathered over the last two years, as part of our continuous efforts to prevent, monitor, document, denounce and litigate illegal expulsions, inhumane treatment and abandonment of migrants at sea.

Undeniable illegal, systematic, widespread and dangerous attacks against migrants

Drift-backs, pushbacks, collective expulsions, attacks, abductions, or enforced disappearances, are all different ways to point at the same types of crimes carried out in the Aegean sea by the Hellenic Coast Guard and Frontex against migrants. Those crimes put people’s lives at risk and expose them to inhumane and ill-treatment often leading to irreversible traumas, severe injuries and drownings. Over a year and a half ago, in January 2021, the LCL demonstrated that these pushbacks are not only always dangerous per se, they also contravene a laundry list of treaties and protocols, and constitute Crimes against Humanity, due to the systemic and widespread nature of the attack being carried out against migrants. The platform released by Forensic Architecture reconfirms this finding and is a key tool demonstrating and exposing, once again, the scale of those illegal practices at EU sea borders. The platform is a significant contribution to the collective efforts mobilised over the last years by media, investigative projects, activists, civil society and solidarity groups advocating for accountability and an end to these illegal practices. It also confirms the importance of those sustained joint efforts.

The Forensic Architecture platform also highlights cases where particular intention to endanger people’s lives and  induce torture or ill-treatement by the authorities were recorded and evidenced. For instance : “26 cases were recorded where people were thrown directly into the sea by the Hellenic Coast Guard, without use of any flotation device. In 2 of these cases, the people were found handcuffed. 11 people were documented to have drowned during the drift-back, and at least 4 more went missing”. 

The platform is non-exhaustive and will be updated as long as those crimes continue, however, it is worth highlighting that out of all the drift-backs recorded in the Greek seas, over one third of them (386) took place from or off the shores of Lesvos Island. This is also a reminder that the work of legal and civil society actors on the “hotspot” islands, like LCL, should continue. The platform is, among others, a great support for the ongoing cases of pushbacks brought before the European Court of Human Rights against Greece

A further confirmation of Frontex direct involvement, complicity and cover up

In July 2022, Le Monde, Lighthouse Reports and Der Spiegel reported on the conclusions of a year-long investigation of the European Anti-Fraud Agency (OLAF) regarding the involvement of Frontex in migrants’ pushbacks in Greece. Their report, which was issued in February 2022 – but until now has not been made public – had already led to the fall of the Frontex executive director Fabrice Leggeri on 28 April 2022, who resigned before being submitted to further internal investigations and sanctions for mismanagement and long-lasting cover up of human right violations.

According to the revelations by Le Monde, Lighthouse Reports and Der Spiegel, the OLAF investigations establish that for more than two years, Frontex was aware that pushbacks were occurring in Greece, but decided to cover up the Greek State and to participate financially in these operations. Der Spiegel underlined that “instead of preventing these pushbacks, former boss Fabrice Leggeri and his staff covered them up. They lied to the European Parliament and hid the fact that the agency supported some pushbacks with European taxpayers’ money“. 

All the above revelations also finally led the European Parliament to block the FRONTEX budget in May 2022 by 492 votes in favour, 145 against and eight abstentions.

The recently published Forensic Architecture platform also shows, once more, the clear and direct involvement of Frontex, the European Border Coast Guard Agency in those illegal practices, and concludes that the agency “was found to have been directly involved in 122 cases, while it has acknowledged of 417, having logged them into their own operational archives codified and masked as ‘preventions of entry’. In 3 cases, the German NATO warship FGS Berlin was present on the scene.” 

Mounting political pressure

Political pressure is mounting in the last months as evidence of Greece’s crimes continues to be exposed. The EU Home Affairs Commissioner Ylva Johansson warned Greece on 30 June 2022, that “violent and illegal deportations of migrants must stop, now”. The United Kingdom Minister for the Armed Forces, testifying in the Defence Committee of UK Parliament on 12 July 2022, referenced the “successful employment of pushback tactics” in Greece, which the UK rejected because it considered that every migrant boat entering UK waters is a boat in distress that the UK is obligated by law to rescue.

Additionally, on 7 July 2022, Greece was unanimously condemned by the European Court of European Rights in the tragic case of Safi and Others v. Greece (application no. 5418/15), regarding the sinking on 20 January 2014 of a boat transporting 27 migrants in the Aegean Sea, off the Greek island of Farmakonisi, resulting in the death of 11 people. According to the applicants, the Greek coast guard vessel caused the fishing boat to capsize by travelling at very high speed in order to push the migrants back towards Turkish waters. The Court condemned Greece for, among others – not having “done all that could reasonably be expected of them” to actively protect their lives, in violation of Article 2 of the Convention. This case confirms the inherently dangerous character of any pushbacks at sea, which always  causes a risk to people’s lives.

It is worth noting that the European Court of Human Rights does not operate in isolation, and the issuing of this condemnation of Greece now, for a case filed over seven years ago, comes at the same time as the increased condemnation of Greece’s violent border policies by European institutions.  

Despite the overwhelming and compounded evidence of Greece’s systemic policy of forcing migrants back across the border and abandoning them at sea – the official stance of the Greek State continues to be one of categorical denial. Even after the publication on this report, Migration Minister Notis Mitarachi commented that the OLAF report, “does not directly blame Greece”, while adding “we have the right to protect our borders”.

As those who have suffered pushbacks know best, pushbacks are happening. There is no room for denial, inaction, or shifting of responsibility. We hope that the recent revelations, condemnations, and advancement of court cases will lead to a change in policy in Greece and the numerous other borders where pushbacks are carried out. However, we are well aware that the current wave of condemnation from European institutions happened only after organised and persistent efforts by political movements, human rights and grassroots organisations. 

While we will continue to pursue accountability through the European Court of Human Rights, we will not wait for a decision that could take years to come, and whose outcome we cannot predict. Until there is a change in policy, more must be done now to stop the pushbacks that are still happening, often in plain sight, or only a few kilometres from city centres. As Legal Centre Lesvos, we will continue to work with other organisations and movements to document, denounce, and advocate to stop violence against migrants at Europes’ borders, and we will continue to directly intervene to prevent pushbacks, by provide emergency legal support to migrants who arrived in Greece, defending their basic human rights to be free from this cruel and deadly policy, to access critically needed medical care and to access the asylum procedure. 


Submission of Legal Centre Lesvos to the UN Special Rapporteur on the situation of human rights defenders in Greece

Following an official visit to Greece between 13 to 22 June 2022, the United Nations Special Rapporteur on the situation of human rights defenders, Mary Lawlor, published a statement presenting her preliminary observations and recommendations. During her visit, she met with the Legal Centre Lesvos and other human rights defenders across Greece.

In her statement she adopted one of Legal Centre Lesvos’ primary recommendations: to bring the current law on anti-smuggling (Migration law) fully in compliance with the UN Protocol on Smuggling. As demonstrated in our submission, the Greek legislation currently in force is overly broad and vague, which gives the opportunity for its misuse in criminal proceedings and has led to the prosecution and conviction of human rights defenders for their legitimate human rights work.

Among others, she expressed being “concerned by reports of human rights defenders, in particular those supporting migrants, refugees and asylum seekers, being targeted by hostile comments, including by key stakeholders in the government. They are described as traitors, enemies of the state, Turkish agents, criminals and smugglers and traffickers. Such statements, especially when coming from high level officials, contribute to overall negative attitudes towards the role and work of human rights defenders, both by the larger population and by the police and other relevant agencies. This is turn further diminishes the available space for human rights defenders to operate in and may impact upon their activities and contribute to their self-censorship. Vilification of individual human rights defenders in the media, smear campaigns and death threats online and offline place serious burdens on those who the State should be championing as allies in complying with their obligation to respect, protect and fulfil human rights.”

Legal Centre Lesvos’ full submission to the Special Rapporteur can be read here:

Another miscarriage of justice from Mytilene’s Courts: Guilty verdict confirmed for the two children arrested following the Moria fire

PRESS RELEASE (στα ελληνικά)

Once again, the courts of Mytilene flouted the basic rules of a fair trial and the rights of the accused, by affirming the conviction of A.A. and M.H. on appeal. The two were minors when they were arrested, and among the six who were accused of the fire that destroyed Moria’s Reception and Identification Centre in 2020. Twenty-six prosecution witnesses paraded through the court today, and none of them identified the two defendants. The court nevertheless decided to confirm the conviction of the two on appeal, without credible evidence.

The only evidence against A.A. was based on the testimony of a “ghost” witness – who was neither summoned by the investigating magistrate nor appeared before the trial court – who named A.A.only by his first name and identified him when his specific photograph was arbitrarily shown to him by the police. As for M.H., the only identifying evidence was a video, which the Athens forensic laboratory said was of such poor quality that no forensic conclusions could be drawn.

The Mytilene Juvenile Court of Appeal finally recognised the defendants’ mitigating circumstances, reducing their sentence because of good behaviour during their time in prison. However, contrary to the usual judicial practice, which is to reduce the sentence by half, the court reduced their sentence by only one year, from five years to four years imprisonment. 

Fortunately, the Athens Juvenile Court of Appeal – which was in parallel deciding on a petition for the two teenagers’ provisional release from prison – today decided in favour of A.A., who will finally be released from prison, following the Kafkaesque suffering he has endured since his arrival in Greece. The same court will decide on 5 July on the petition for the release of M.H.

“The court of Mytilene considers that they can make decisions with no accountability. Fortunately there is the Supreme Court and the European Court of Human Rights” said Vicky Angelidou who, together with Vasilis Psomos and Natasha Dailiani, represent the two minors as lawyers of the Legal Centre Lesvos.

Further information on the trials of the six accused of the Moria fire can be found at: 


Ακόμα μια φορά τα δικαστήρια της Μυτιλήνης επέλεξαν να κινηθούν πέρα από κάθε έννοια νομιμότητας καταστρατηγώντας με ευκολία τόσο τους κανόνες μιας δίκαιης δίκης όσο και τα δικαιώματα των κατηγορουμένων, καταδικάζοντας σε δεύτερο βαθμό τους δύο ανήλικους, Α.Α. και Μ.Χ., που είχαν κατηγορηθεί για τον εμπρησμό του ΚΥΤ Μόριας το 2020. Είκοσι έξι μάρτυρες κατηγορίας παρέλασαν σήμερα από το δικαστήριο, και κανένας από αυτούς δεν αναγνώρισε τους δύο κατηγορούμενους. Το δικαστήριο παρ’όλα αυτά αποφάσισε να τους καταδικάσει χωρίς στοιχεία και σε δεύτερο βαθμό. 

Όσον αφορά τον Α.Α, βασίστηκε στη κατάθεση ενός μάρτυρα “φαντάσματος” -που ούτε κλήθηκε από τον ανακριτή ούτε εμφανίστηκε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο- ο οποίος τον κατονόμασε  μόνο με το μικρό του όνομα και τον αναγνώρισε, όταν ως δια μαγείας του επιδείχθηκε από την αστυνομία η φωτογραφία του. Όσον αφορά δε τον Μ.Χ, στηρίχθηκε σε ένα βίντεο, για το οποίο το εγκληματολογικό εργαστήριο της Αθήνας ανέφερε ότι είναι τόσο κακής ποιότητας ώστε δεν μπορούν να εξαχθούν εγκληματολογικά συμπεράσματα. 

Το Τριμελές Εφετείο Ανηλίκων Μυτιλήνης, εντέλει, αναγνώρισε στους κατηγορούμενους το ελαφρυντικό της καλής συμπεριφοράς για μεγάλο διάστημα μετά την πράξη, αν και, παρά την συνήθη δικαστηριακή πρακτική, μείωσε την ποινή τους κατά ένα μόνο χρόνο. Περαιτέρω, το Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων Αθηνών αποφάσισε θετικά σήμερα, μετά από αίτηση, για την υφ’ όρον απόλυση του Α.Α, ο οποίος επιτέλους θα βρεθεί σύντομα εκτός φυλακής μετά την καφκικού τύπου ταλαιπωρία που υπέστη από την στιγμή της άφιξης του στην Ελλάδα. Το ίδιο δικαστήριο θα αποφασίσει στις 5 Ιουλίου για την υφ’ όρον απόλυση του Μ.Χ.

“Τα δικαστήρια της Μυτιλήνης θεωρούν ότι η κρίση τους είναι ανέλεγκτη. Ευτυχώς υπάρχει ο Άρειος Πάγος και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων” δήλωσε η Βίκυ Αγγελίδου που μαζί με τον Βασίλη Ψώμο και τη Νατάσα Νταϊλιάνη εκπροσωπούν τους δύο ανηλίκους, ως δικηγόροι του Legal Centre Lesvos. 

Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις δίκες:

Press Release: We demand justice and freedom for the Moria 6!


On Tuesday 7 June 2022, A.A. and M.H, two of the six Afghan teenagers who were accused and convicted for the fires that destroyed Moria refugee camp in September 2020, will have their conviction and sentence re-examined before the Juvenile Appeal Court of Mytilene.

At the time of their arrest in September 2020, the two teenagers, now 18 and 19 years old, were both unaccompanied minors – i.e. children alone without their parents or other caretakers.  On 9 March 2021, in a trial that flouted basic procedural standards, they were found guilty of “arson with risk to human life” by the Three Judge Juvenile Court of Mytilene, despite a blatant lack of credible evidence presented against them. Both were convicted to 5 years in prison, with no recognition of mitigating factors, and have already spent nearly two years in Korinthos Minors prison and later Avlona prison for minors and young adults. Further details on their initial trial can be found in the Legal Centre’s previous publication following the trial. 

A petition for the release of the two young men was submitted by the Legal Centre Lesvos lawyers at the beginning of March 2022, since both are eligible for release due to time earned through working and attending school in prison, and both have a confirmed place to live and a support network outside prison when released.  However, in yet another cruel twist of fate, the hearing to decide on their eligibility to be released from prison based on these petitions was scheduled for the same day as their appeal trial, on 7 June 2022, in an Athens three-judge Juvenile Court, stretching the capacity of the Legal Centre Lesvos team, who will provide legal representation and defense to the two teenagers in both courts.

To further burden the teenagers and their lawyers from the Legal Centre Lesvos, the appeal trial was scheduled with less than 3 weeks notice, due to an error by the court secretary, who apparently forgot to send the first instance decision to the appeal court’s secretary until recently.

As a reminder, the fires that destroyed Moria camp in September 2020 came four and half years after the EU-Turkey Deal turned the Aegean islands into prison islands for those forced to cross the border from Turkey, and Moria camp became the notorious symbol of the EU’s migration policies. The destruction of Moria camp was the inevitable outcome of the cruel policies of dehumanisation and exclusion that created it. In September 2020, the number of people living in the camp had reached over 12,000 persons (despite an official capacity of 3,100), when movement restrictions had been in place for almost six months, and a growing fear of COVID-19 was spreading inside the camp – with government policies exacerbating these fears rather than providing any measures to protect people forced to live there from contracting the virus. The Greek authorities had violently cracked down on camp residents’ protests against the lack of public health measures by blocking the roads around the camp, isolating its residents, and firing tear gas and smoke bombs. Just one week prior to the fires, on 2 September 2020, the first person in the camp tested positive for the virus. Instead of moving infected people out of the camp, deploying medical staff or adopting hygiene measures for the people trapped inside, the Greek authorities announced the total lockdown of the camp, and the very next day signed a contract with a construction company to turn Moria Camp into a detention centre.

The inhumane living conditions in the hell of Moria – otherwise recognised by all participants in the trial – were ignored by the court to reduce the defendants’ sentence. Rather than recognising that the fires of Moria camp were the inevitable consequence of the “hotspot approach” and of the clear mismanagement of those deadly camp infrastructures, in particular during the COVID-19 pandemia crisis, the Greek state conveniently arrested six young Afghan teenagers, the “Moria 6” and presented them as the sole culprits of the fires. 

All six Afghans accused of the fire which destroyed Moria camp in September 2020 had been arrested arbitrarily and declared guilty by the Greek authorities, before their trials even took place, in full disregard of the fundamental principle of presumption of innocence. The Minister of Migration and Asylum himself announced on 15 September 2020, that “Moria arsonists are detained” the day before the arrest warrant was executed for the two minors, and the next day stated in an interview that “the camp was burned by six Afghani refugees who have been arrested”.  In addition to representing the two young minors accused of starting the fire, Legal Centre Lesvos lawyers were among the lawyers that represented the other 4 teenagers who were tried and convicted by the Mixed Jury Court of Chios in June 2021, and sentenced to ten years of imprisonment, despite extensive evidence that mitigated against their guilt. Both trials constituted  gross miscarriages of justice

The lawyers of Legal Centre Lesvos representing both young men hope that despite the complete disregard to basic principles of justice for any of the six young men of the Moria 6 up until now, the two men will finally receive a fair trial next week, and that the two will be released, so that one can join his family in Finland, and the other can continue his asylum procedure in Greece.


Δελτιο Τυπου: Απαιτουμε δικαιοσυνη και ελευθερια για τους 6 της Μοριας!

Την Τρίτη 7 Ιουνίου 2022, οι Α.Α. και Μ.Χ., δύο από τους έξι Αφγανούς εφήβους που κατηγορήθηκαν και καταδικάστηκαν για τις πυρκαγιές που κατέστρεψαν τον προσφυγικό καταυλισμό της Μόριας τον Σεπτέμβριο του 2020, θα εμφανιστούν ενώπιον του Εφετείου Ανηλίκων Μυτιλήνης όπου θα επανεξεταστεί η καταδίκη και η ποινή που τους επιβλήθηκε στον πρώτο βαθμό.

Κατά τη σύλληψή τους τον Σεπτέμβριο του 2020, οι δύο έφηβοι, ηλικίας σήμερα 18 και 19 ετών, ήταν ασυνόδευτοι ανήλικοι, δηλαδή παιδιά μόνα τους χωρίς τους γονείς τους ή άλλον κηδεμόνα. Στις 9 Μαρτίου 2021, σε μια “άδικη” δίκη που περιφρόνησε βασικές διαδικαστικές και ουσιαστικές εγγυήσεις, κρίθηκαν ένοχοι για “εμπρησμό με κίνδυνο για ανθρώπινη ζωή” από το Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων Μυτιλήνης, παρά την παντελή έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων εναντίον τους. Και οι δύο καταδικάστηκαν σε 5 χρόνια περιορισμό σε κατάστημα κράτησης ανηλίκων, χωρίς να τους αναγνωριστούν ελαφρυντικά, και έχουν εκτίσει σχεδόν δύο χρόνια, αρχικά στις φυλακές ανηλίκων Κορίνθου και αργότερα στις φυλακές Αυλώνας για ανηλίκους και νεαρούς ενήλικες. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την δίκη του πρώτου βαθμού μπορείτε να βρείτε σε προηγούμενη δημοσίευση του Legal Centre Lesvos, που ακολούθησε μετά την δίκη.

Στις αρχές Μαρτίου 2022, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos υπέβαλαν αίτηση αποφυλάκισης των δύο νεαρών ανδρών, δεδομένου ότι υπήρχε αυτή η δυνατότητα, καθόσον είχαν εκτίσει ήδη τον απαιτούμενο χρόνο προσαυξημένο από την εργασία και τη φοίτηση τους στο σχολείο εντός της φυλακής, ενώ και οι δύο έχουν επιβεβαιωμένο τόπο μόνιμης διαμονής και δίκτυο υποστήριξης εκτός φυλακής, όταν αποφυλακιστούν. Ωστόσο, κατά περίεργη σύμπτωση, η ακρόαση για να αποφασιστεί αν θα αποφυλακιστούν βάσει των ανωτέρω αιτήσεων προγραμματίστηκε για την ίδια ημέρα με τη δίκη της έφεσής τους, στις 7 Ιουνίου 2022, σε δικαστήριο της Αθήνας (Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων), δυσχεραίνοντας το έργο των δικηγόρων του Legal Centre Lesvos, το οποίο θα παρέχει νομική εκπροσώπηση και υπεράσπιση στους δύο εφήβους και στα δύο δικαστήρια.

Προς περαιτέρω επιβάρυνση των εφήβων και των δικηγόρων τους, η δευτεροβάθμια δίκη ορίστηκε μέσα σε λιγότερο από 3 εβδομάδες, κατόπιν κραυγαλέας κωλυσιεργίας της γραμματείας του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, η οποία καθυστέρησε να στείλει την πρωτοβάθμια απόφαση στη γραμματεία του εφετείου, ώστε να προσδιοριστεί η εφετειακή δίκη.

Υπενθυμίζεται ότι οι πυρκαγιές που κατέστρεψαν το καμπ της Μόριας τον Σεπτέμβριο του 2020 συνέβησαν τεσσεράμισι χρόνια αφότου η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας μετέτρεψε τα νησιά του Αιγαίου σε νησιά-φυλακές για όσους αναγκάζονται να περάσουν τα σύνορα από την Τουρκία και το καμπ της Μόριας έγινε το διαβόητο σύμβολο της απάνθρωπης μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. Η πυρκαγιά στο καμπ ήταν το αναπόφευκτο αποτέλεσμα των σκληρών πολιτικών αποκλεισμού που το δημιούργησαν. Τον Σεπτέμβριο του 2020, ο αριθμός των ανθρώπων που ζούσαν σε αυτό ξεπερνούσε τους 12.000 (παρά την επίσημα δηλωμένη χωρητικότητα των 3.100 ατόμων), όταν οι περιορισμοί μετακίνησης είχαν τεθεί σε ισχύ για σχεδόν έξι μήνες, και ένας αυξανόμενος φόβος για τον νέο κορωνοϊό εξαπλωνόταν (κυρίως λόγω έλλειψης ενημέρωσης και προστατευτικών μέτρων) με τις κυβερνητικές πολιτικές να επιτείνουν αυτούς τους φόβους. Οι ελληνικές αρχές είχαν καταστείλει βίαια τις διαμαρτυρίες των κατοίκων του καταυλισμού ενάντια στην έλλειψη μέτρων δημόσιας υγείας, αποκλείοντας τους δρόμους γύρω από αυτό, απομονώνοντας τους κατοίκους του και ρίχνοντας δακρυγόνα και χειροβομβίδες κρότου λάμψης. Μόλις μία εβδομάδα πριν από τις πυρκαγιές, στις 2 Σεπτεμβρίου 2020, επιβεβαιώθηκε το πρώτο θετικό κρούσμα στο καμπ. Αντί να μετακινήσουν, στο επόμενο χρονικό διάστημα, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα από τον χώρο, να αναπτύξουν ιατρικό προσωπικό ή να υιοθετήσουν μέτρα υγιεινής για τους εγκλωβισμένους μέσα στο καμπ, οι ελληνικές αρχές ανακοίνωσαν τον πλήρη αποκλεισμό του χώρου και την επόμενη κιόλας ημέρα υπέγραψαν σύμβαση με κατασκευαστική εταιρεία για την περίκλειση του καμπ και  τη μετατροπή του σε κέντρο κράτησης.

Οι απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης στην κόλαση της Μόριας  -που κατά τα άλλα αναγνωρίστηκαν από όλους τους συμμετέχοντες στις δίκες- αγνοήθηκαν από το δικαστήριο με αποτέλεσμα να μη μειωθεί η ποινή των κατηγορουμένων. Το ελληνικό κράτος θα έπρεπε να αναγνωρίσει ότι οι πυρκαγιές στο καμπ της Μόριας (οι οποίες προφανώς δεν προκλήθηκαν από τους έξι κατηγορούμενους) προέκυψαν ως αναπόφευκτη συνέπεια των χαωδών συνθηκών που επικρατούσαν, ιδίως κατά τη διάρκεια της κρίσης της πανδημίας COVID-19. Αντ’ αυτού, συνελήφθησαν βολικά έξι νεαροί Αφγανοί, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ως οι υπαίτιοι των πυρκαγιών.

Και οι έξι Αφγανοί που κατηγορήθηκαν για την πυρκαγιά που κατέστρεψε τον καταυλισμό της Μόριας τον Σεπτέμβριο του 2020 είχαν συλληφθεί αυθαίρετα και είχαν κηρυχθεί ένοχοι από τις ελληνικές αρχές, πριν καν διεξαχθούν οι δίκες τους, κατά πλήρη καταστρατήγηση της θεμελιώδους αρχής του τεκμηρίου της αθωότητας. Ο ίδιος ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου ανακοίνωσε στις 15 Σεπτεμβρίου 2020 ότι “οι εμπρηστές της Μόριας κρατούνται”, μία ημέρα πριν από την εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης των δύο ανηλίκων, ενώ την επόμενη ημέρα δήλωσε σε συνέντευξή του ότι “το καμπ κάηκε από έξι Αφγανούς πρόσφυγες που έχουν συλληφθεί”.  Εκτός από την εκπροσώπηση των δύο νεαρών ανηλίκων που κατηγορήθηκαν για την έναρξη της πυρκαγιάς, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos ήταν μεταξύ των δικηγόρων που εκπροσώπησαν τους άλλους τέσσερις εφήβους που δικάστηκαν ως ενήλικοι και καταδικάστηκαν από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Χίου τον Ιούνιο του 2021 σε δεκαετή κάθειρξη, παρά την προσκόμιση από μέρους τους ενώπιον του Δικαστηρίου πληθώρας στοιχείων που κατέρριπταν τα περί ενοχής τους. Και οι δύο δίκες κινήθηκαν στο όριο της κακοδικίας και παραβίασαν κατάφωρα τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. 

Οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos που εκπροσωπούν και τους δύο νεαρούς ελπίζουν ότι παρά την πλήρη καταστρατήγηση των βασικών αρχών της νομιμότητας στον πρώτο βαθμό για τους “6 της Μόριας” μέχρι τώρα, οι δύο έφηβοι θα τύχουν επιτέλους δίκαιης δίκης την επόμενη εβδομάδα και θα αφεθούν ελεύθεροι, ώστε ο ένας να μπορέσει να συναντήσει την οικογένειά του στη Φινλανδία και ο άλλος να συνεχίσει τη διαδικασία ασύλου του στην Ελλάδα.