Category: Latest News

Pushbacks in the Aegean are form of torture: New report by LCL submitted to Special Rapporteur on Torture

Based on its own documentation and reporting, the Legal Centre Lesvos demonstrates in a recent submission to the UN Special Rapporteur on Torture that the illegal practice of systematic pushbacks in the Aegean region amount to torture, both under international and Greek law. The modus operandi of these practices are as follows; (1) subjecting migrants who have recently arrived to Greece to physical violence and other inhuman acts, including the stealing of personal belongings; (2) arbitrarily detaining them in inadequate and inhuman conditions with the purpose of illegally expelling theme from Greece; (3) summarily expelling them from Greek territory through forcible transfer via Hellenic Coast Guard vessels towards Turkish waters; (4) ultimately abandons them at sea, putting their lives in grave danger, and causing extreme mental anguish and physical exhaustion; and (5) conducting all of the above acts by unidentified agents of the Greek state who normally have their faces covered with masks or balaclavas.

Recognizing pushbacks as torture, is naming this illegal practice for what it is: deliberate inhuman treatment causing very serious and cruel suffering with the purpose to punish, to intimidate or to discriminate against migrants at Greece’s border. 

Nevertheless, political and procedural barriers prevent the prosecution of acts of torture associated with Greece’ pushback policy in domestic courts. However, the Legal Centre Lesvos is convinced that criminal investigations – both domestic and international – of unlawful conduct carried out by State agents in connection with violent collective expulsions, or pushbacks from Greece to Turkey would significantly contribute to the efforts to bring an end to the illegal and systemic practice of pushbacks, which amount to Crimes against Humanity

Legal Centre Lesvos’ full submission to the Special Rapporteur can be read in the link below.


“People found handcuffed and injured on the Greek Island of Lesvos” – MSF’s recent
Report on witnessing a pushback attempt, linked here:

Delayed “justice” in appeal trial: Amir Zahiri and Akif Razuli will finally be freed!

Press release of the initiatives Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity and Deportation Monitoring Aegean on 8 December 2022

Yesterday, 8 December 2022, the twice postponed appeal trial of Amir Zahiri and Akif Razuli took place in Mytilini, Greece. At the end the three judge Appeal Court acquitted Akif, but found Amir guilty of “boat driving” and sentenced him to 8 years in prison. Compared to the first instance decision, his sentence was substantially reduced, which means that he is eligible for early release on parole. The initiatives Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity and Deportation Monitoring Aegean observed the case of the two on Lesvos and welcome their upcoming release from prison.

After a day of suspense as to whether the trial would take place or again be postponed, the trial finally started late on Thursday afternoon. Four witnesses testified for the defendants, who were represented by lawyers from the Legal Center Lesvos and Human Rights Legal Project Samos.

At the close of the trial, the prosecutor proposed that Akif be found not guilty, due to the lack of any evidence that he was driving the boat, and the judges agreed.

Despite doubt being raised as to Amir’s guilt, the Court found Amir guilty of facilitating illegalised entry – i.e. “boat driving”. They rejected the argument that Amir was forced to drive the boat out of necessity to save the life of his family and others on the boat – a legal reason for acquittal. However, the court did reduce his sentence to 8 years based on mitigating circumstances, so he now can apply for early release, given his time earned working and studying while in prison. This result, while insufficient, is welcome news for his family.

Although there was never credible evidence against them, both defendants have now been in prison for almost 3 years.

The Coast Guard witness – the State’s sole witness against Akif and Amir – failed to appear once again to testify in court yesterday. In their scheduled appeal trial in April of 2022, said witness didn’t show up, which was used as an excuse to postpone the trial.

This is unfortunately a common occurance in these “boat driving” cases, where the Coast Guard or police are the only witnesses against the accused. Just this Monday, in the case of A.B., the Mytilene Court postponed A.B.’s trial until May 2023, because the Coast Guard witness did not show up for trial, and did not give any excuse for his absence. While the Court fined the Coast Guard officer 200 Euros for failing to show up, this is a mere slap on the wrist, while A.B.’s life is again kept in limbo for another six months.

Yesterday, the Coast Guard witness who had given written testimony against Amir and Akif again failed attend the trial. This time, fortunately, the case went forward.

It is important to recall that the defendants testified in the first trial that when they reached Greek waters in their journey from Turkey in March 2020, the Hellenic Coast Guard attempted to push them back to Turkey, and in the process damaged the boat causing it to start sinking. According to the defendants’ testimony, the Coast Guard was then forced to take all the passengers on board and bring them to Greece. Of particular importance, yesterday it was the Prosecutor who raised the issue of whether or not there was an attempted pushback by the Coast Guard during Amir and Akif’s crossing, in his questioning of the defendants. The continued absence of the Coast Guard witness is also of note, given the implications that he may have been involved in this attempted pushback – the real crime in this case.

About 40 people from solidarity groups and the press were present inside the courtroom and gathered outside following the trial. At 7pm, when the verdicts and sentences were announced, the two were greeted with banners and chants celebrating their freedom.

Yesterday’s acquittal of Akif Razuli, and reduced sentence for Amir Zahiri was a small victory. But this is a very small step in the context in which there are still thousands of people who are imprisoned in Greece with the same charge, simply because they were looking for a better future. We will stand by all those who are in prison for crossing borders and fight with them for their freedom.

Kim Schneider from the initiative You can`t evict Solidarity.

After almost three years, this result is the bare minimum of what Akif deserves. He came to Greece as a refugee and found himself in prison without any evidence against him. We hope that the unjust anti-smuggling law that he and Amir were charged under will be abolished and that the persecution of refugees in the cogs of the Greek justice system will come to an end.

Vicky Aggelidou, from the Legal Centre Lesvos, who represented Akif Rasuli

If I only consider this one trial, I have nothing to criticise from a procedural point of view. However, the prosecution of Akif Razuli and Amir Zahiri is not made of this one trial. Even if previous violations were corrected by acquitting Akif Razuli, he will not get back any of the nearly three years he spent in prison for no reason. And we must not forget that Amir Zahiri was again found guilty. Although the sentence was drastically reduced and Amir Zahiri now can hope to soon be released on parole, it still is a politically motivated conviction in a trial that shouldn’t have happened in the first place.

Annina Mullis, Trial Observer from European Lawyers for Democracy and Human Rights & Swiss Democractic Lawyers

Yesterday’s trial partially restore a great injustice against Amir and Akif. We hope that in the future we will never again see similar cases of people being convicted without evidence and witnesses and without adequate interpretation, as was the case in the first trial of Amir and Akif.

Community Peacemakers Team – Aegean Migrant Solidarity

Press contact:
Lorraine Leete
Legal Centre Lesvos
Phone: +30 695 5074725

Twice postponed appeal trial of Amir Zahiri and Akif Razuli to be continued this week – Demand to overturn the conviction and release the accused.

[Ελληνικά παρακάτω]

Press release 6.12.2022

Press release of the initiatives Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity and Deportation Monitoring Aegean.

The two Afghan migrants Amir Zahiri and Akif Razuli were sentenced to 50 years imprisonment in September 2020 for “facilitating the unauthorised entry of undocumented migrants”, i.e. accused of being smugglers, despite a lack of evidence, and the fact that both are themselves refugees seeking asylum. Their appeal trial, which has already been postponed twice, will take place in Mytilene on Lesvos on 8 December 2022. The appeal trial was first interrupted on 18 March 2022, and later postponed on 7 April 2022, on questionable grounds. The request to release the two accused until the next trial date was also rejected by the court at that time, despite the proposal of the prosecution to accept their lawyers’.  Several initiatives demand to drop the charges and immediate release of the accused.

Amir Akif and Akif Razuli fled from Afghanistan trying to reach Europe in search of a life in safety. With Europe’s ever-increasing closure of borders and the lack of safe and legal ways to enter Europe and claim asylum, they were forced to embark on the dangerous journey on a rubber boat across the Aegean Sea. Amongst the other people in the boat was also Amir’s young daughter and his heavily pregnant wife. They made their journey in March 2020, the month in which the Greek government announced the suspension of one of the most fundamental human rights – the right to apply for asylum, and consequently charged people seeking protection with their own “unauthorised entry”, blatantly contradicting EU law and the Geneva Convention. In their first trial, Amir and Akif testified that the Greek coast guard attacked the boat as soon as they had entered Greek waters and tried to push it back into Turkish waters using metal poles. In doing so, they punctured the boat, causing water to enter and putting the life of the people onboard at risk.

As the boat was about to sink, the coast guard eventually took them on board. Following this deeply traumatizing experience, the coast guard proceeded with heavily beating Amir and Akif, arbitrarily accusing the two of being the smugglers. According to Amir’s wife who had to witness all of this together with her daughter, they only stopped when she held up their young child in front of her husband begging the men to stop. As soon as they arrived at the Greek island of Lesvos, Amir Zahiri and Akif Razuli were separated from the rest of the group and brought to the police station. They were since held in pre-trial detention and sentenced to 50 years in prison on 8th of September 2020. Although there is no evidence against them, both defendants have now been in prison for almost 3 years and are awaiting their appeal.

Despite the abundance of evidence of systematic push-backs by the Greek coast guard, attempts have been made to shift the blame onto migrants by criminalising them. This is in stark contrast to the complete impunity of violence against migrants at the Greek borders.

The cases of Amir and Razuli are not unique. 

People charged with smuggling offences form the second largest prison population in Greece. Finally these unjust procedures are being brought into the spotlight. Many of these migrants are put into the prison system and sentenced without credible evidence and without anyone knowing or caring who they are.

CPT-Aegean Migrant Solidarity

All observers, relatives and people showing solidarity hope that this week will see an end to the illegal and political trial of Amir Zahiri and Akif Razuli. 

Amir and Razuli should never have been arrested, let alone convicted and imprisoned without evidence of the alleged crime. Even though the two will never get back the nearly three years they spent in prison, we hope that this miscarriage of justice will be corrected as their appeal continues.

Lorraine Leete from Legal Centre Lesvos, who is defending Akif Razuli

Long prison sentences for refugees because they dared to arrive in Europe? The European Union’s treatment of people on the move in the 21st century is nothing but shameful and pathetic and we must fight it together.


Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity and Deportation Monitoring Aegean have been following the trial since it began. We continue to stand in solidarity with the defendants, no matter how long it takes for how long it takes for Amir Zahiri and Akif Razuli to be free again.

  • We demand the release of Amir Zahiri and Akif Razuli and acquittal on all charges!
  • We demand freedom for all those imprisoned as “boat drivers” and an end to the criminalisation of people on the move!
  • The European Union must end the arbitrary detention of refugees and migrants!

Press contacts:

Lorraine Leete
Legal Centre Lesvos
Phone: +30 695 5074725

Kim Schneider
You can’t evict Solidarity
Phone: +49 152 19255205
Twitter: @cantevict; #FreeAmirAndRazuli

Το δυο φορες αναβληθεν εφετειο των Amir Zahiri και Akif Razuli προκειται να διεξαχθει αυτη την εβδομαδα (8/12/2022) – Ζηταμε την ανατροπη της αδικης καταδικης και την αμεση αποφυλακιση τους 

Δελτίο Τύπου 6.12.2022 

Κοινό δελτίο τύπου των οργανώσεων Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity και Deportation Monitoring Aegean.

Οι δύο Αφγανοί μετανάστες Amir Zahiri και Akif Razuli καταδικάστηκαν σε 50 χρόνια φυλάκιση τον Σεπτέμβριο του 2020 για “διευκόλυνση της παράνομης εισόδου μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα”, δηλαδή κατηγορήθηκαν ως διακινητές, παρά την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων και το γεγονός ότι είναι πρόσφυγες που ζητούν άσυλο. Η δευτεροβάθμια δίκη τους (εφετείο), η οποία έχει ήδη αναβληθεί δύο φορές, θα διεξαχθεί στη Μυτιλήνη της Λέσβου στις 8 Δεκεμβρίου 2022. Το εφετείο τους διακόπηκε για πρώτη φορά στις 18 Μαρτίου 2022 και στη συνέχεια αναβλήθηκε στις 7 Απριλίου 2022, για λόγους που εγείρουν αρκετά ερωτηματικά. Το αίτημα να αφεθούν ελεύθεροι οι δύο κατηγορούμενοι μέχρι την επόμενη δικάσιμο απορρίφθηκε από το δικαστήριο, παρά το αίτημα των δικηγόρων τους και την θετική πρόταση από την εισαγγελία.  Αρκετές πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών, ζητούν την απόσυρση των κατηγοριών και την άμεση απελευθέρωση των κατηγορουμένων.

Ο Amir Zahiri και ο Akif Razuli διέφυγαν από το Αφγανιστάν προσπαθώντας να φτάσουν στην Ευρώπη αναζητώντας μια ασφαλή ζωή. Με το συνεχώς εντεινόμενο κλείσιμο των συνόρων και την έλλειψη ασφαλών και νόμιμων τρόπων εισόδου στην Ευρώπη για την υποβολή αίτησης ασύλου, αναγκάστηκαν να ξεκινήσουν το επικίνδυνο ταξίδι με μια λαστιχένια βάρκα. Μεταξύ των άλλων ανθρώπων στη βάρκα ήταν επίσης η μικρή κόρη του Amir καθώς και η σύζυγός του σε προχωρημένη εγκυμοσύνη.

Πραγματοποίησαν το ταξίδι τους τον Μάρτιο του 2020, τον μήνα κατά τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την αναστολή ενός από τα πιο θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα – του δικαιώματος υποβολής αίτησης ασύλου – και κατά συνέπεια οι άνθρωποι που ζητούσαν προστασία βρίσκονταν κατηγορούμενοι για “παράνομη είσοδο”, κάτι που αντιβαίνει κατάφωρα το δίκαιο της ΕΕ και στη Σύμβαση της Γενεύης. Στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ο Amir και ο Akif κατέθεσαν ότι η ελληνική ακτοφυλακή επιτέθηκε στο σκάφος μόλις εισήλθε στα ελληνικά χωρικά ύδατα και προσπάθησε να το σπρώξει πίσω στα τουρκικά ύδατα χρησιμοποιώντας μεταλλικούς στύλους. Με τον τρόπο αυτό, τρύπησαν το σκάφος, προκαλώντας την είσοδο νερού και θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές των ανθρώπων που επέβαιναν σε αυτό. Καθώς το σκάφος ήταν έτοιμο να βυθιστεί, η ακτοφυλακή τους πήρε τελικά στο σκάφος της.

Μετά από αυτή τη βαθιά τραυματική εμπειρία, η ακτοφυλακή προχώρησε σε βαρύ ξυλοδαρμό του Amir και του Akif, κατηγορώντας τους αυθαίρετα ότι ήταν οι διακινητές. Σύμφωνα με τη σύζυγο του Amir, η οποία αναγκάστηκε να παρακολουθήσει τον ξυλοδαρμό μαζί με την κόρη της, οι λιμενικοί σταμάτησαν μόνο όταν κράτησε το μικρό τους παιδί μπροστά στον άντρα της παρακαλώντας τους.

Μόλις έφτασαν στο ελληνικό νησί της Λέσβου, ο Amir Zahiri και ο Akif Razuli χωρίστηκαν από την υπόλοιπη ομάδα και οδηγήθηκαν στο αστυνομικό τμήμα. Έκτοτε κρατήθηκαν προφυλακισμένοι και καταδικάστηκαν σε 50 χρόνια φυλάκισης στις 8 Σεπτεμβρίου 2020. Παρόλο που δεν υπάρχουν στοιχεία εναντίον τους, και οι δύο κατηγορούμενοι βρίσκονται στη φυλακή εδώ και σχεδόν 3 χρόνια και περιμένουν την εκδίκαση της έφεσή τους.

Παρά την πληθώρα των αποδείξεων για συστηματικές παράνομες επαναπροωθήσεις (pushbacks) από την ελληνική ακτοφυλακή, έχουν γίνει προσπάθειες να μεταφερθεί η ευθύνη στους μετανάστες με την ποινικοποίησή τους. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την απόλυτη ατιμωρησία της βίας κατά των μεταναστών στα ελληνικά σύνορα. 

Οι περιπτώσεις του Amir και του Razuli δεν είναι μοναδικές. 

Οι άνθρωποι που κατηγορούνται για αδικήματα «διακίνησης» αποτελούν τον δεύτερο μεγαλύτερο πληθυσμό φυλακών στην Ελλάδα. Επιτέλους αυτές οι άδικες διαδικασίες έρχονται στο προσκήνιο. Πολλοί από τους μετανάστες μπαίνουν στο σωφρονιστικό σύστημα και καταδικάζονται χωρίς αξιόπιστα στοιχεία και χωρίς κανείς να γνωρίζει ή να ενδιαφέρεται για το ποιοι είναι.   

CPT-Aegean Migrant Solidarity 

Όλοι οι παρατηρητές, οι συγγενείς και οι αλληλέγγυοι ελπίζουν ότι αυτή την εβδομάδα θα δοθεί τέλος στην παράνομη και πολιτική δίκη των Amir Zahiri και Akif Razuli.  

Ο Amir και ο Razuli δεν θα έπρεπε ποτέ να έχουν συλληφθεί, πόσο μάλλον να καταδικαστούν και να φυλακιστούν χωρίς αποδείξεις για το υποτιθέμενο έγκλημα. Παρόλο που οι δύο τους δεν θα πάρουν ποτέ πίσω τα σχεδόν τρία χρόνια που πέρασαν στη φυλακή, ελπίζουμε ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο θα αποφασίσει σύννομα με βάση τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί. 

Η Lorraine Leete από το Legal Centre Lesvos, το οποίο έχει αναλάβει την υπεράσπιση του Akif Razuli

Μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης για πρόσφυγες επειδή τόλμησαν να φτάσουν στην Ευρώπη; Η μεταχείριση των ανθρώπων που βρίσκονται σε κίνηση τον 21ο αιώνα από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι παρά ντροπιαστική και αξιολύπητη και πρέπει να την καταπολεμήσουμε μαζί. 


Οι οργανώσεις Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity, borderline-europe e.V., You can’t evict Solidarity και Deportation Monitoring Aegean παρακολουθούν τηδίκη από τηνέναρξή της. Συνεχίζουμε να στεκόμαστε αλληλέγγυοι/ες στους κατηγορούμενους, ανεξάρτητα από το πόσος καιρός θα χρειαστεί για να είναι ξανά ελεύθεροι ο Amir Zahiri και ο Akif Razuli. 

  • Απαιτούμε την απελευθέρωση του Amir Zahiri και του Akif Razuli και την αθώωση τους από όλες τις κατηγορίες! 
  • Απαιτούμε την ελευθερία όλων όσων φυλακίστηκαν ως “οδηγοί σκαφών” και τον τερματισμό της ποινικοποίησης των ανθρώπων που μετακινούνται! 
  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να τερματίσει την αυθαίρετη κράτηση προσφύγων και μεταναστών!  

Επαφές με τον Τύπο:

Lorraine Leete
Legal Centre Lesvos
Τηλ: +30 695 5074725 

Kim Schneider
You can’t evict Solidarity
Τηλ: +49 152 19255205
Twitter: @cantevict; #FreeAmirAndRazuli
στο σελίδα:

European Commission dispels Greece’s designation of Türkiye as a “safe third country” for refugees – Repeal the national list of safe third countries

[Greek below]


Καταρρίπτεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο χαρακτηρισμός της Τουρκίας ως «ασφαλούς τρίτης χώρας» για τους πρόσφυγες – Να καταργηθεί ο εθνικός κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών


Lesvos: Iraqi asylum seeker facing more than 60 years for “boat driving” despite video proving otherwise

Joint statement by Legal Centre Lesvos, borderline-europe, Can’t Evict Solidarity and Aegean Migrant Solidarity

[Greek below]

Image from Borderline Europe

On 05 December 2022, after more than 2,5 years of waiting, the trial of A.B. will take place in Mytilene/ Lesvos. Despite video evidence to the contrary, A.B. was singled out by the authorities and accused of steering the boat in which he and 28 others arrived in Greece.

A.B. arrived in Lesvos from Turkey on March 1, 2020, the very day Greece suspended the right to apply for asylum for one month. Consequently, for almost a month he was detained together with hundreds of people in the port of Mytilene and later transferred to the Malakasa camp on the Greek mainland. Conditions in the port of Mytilene were appalling. Lawyers, journalists, the UN and members of the European Parliament were denied access. 

But not only was A.B. mistreated and denied the right to seek asylum, a year after his arrival in Greece he was then charged with “unauthorized entry” and “facilitating the unauthorized entry of 28 people”.

The basis for the charges, as it is very common in such cases, are the testimonies of two officials of the so-called Coast Guard who stated that A.B. had steered the boat.
One of the Coast Guard officers made his statement months after A.B. arrived in Greece and months after A.B. himself had been transferred off the island.

This kind of criminalization of people on the move is common practice not only in Greece, but virtually at all maritime borders in Europe. For this, the mere steering of the boat or the assumption of any other task on board is summarily declared a crime and people are consequently charged with “facilitating unauthorized entry” and usually sentenced to long prison terms.

The EU pretends the systematic arrests are to crack down on “unscrupulous, criminal smuggling gangs”, when in reality it is another instrument of deterrence and violence, putting hundreds of people arriving in Europe behind bars – accused for steering the boat.

This is particularly evident in A.B.’s case: In his case, he did not even steer the boat – and there is even video evidence of that. This video evidence was already presented by his lawyers from the Legal Centre Lesvos at the preliminary hearing in March 2021, and led to his release from pre-trial detention pending trial – something that hardly ever happens in Greece. 

But this is only seemingly good news – in fact, the video evidence should have been sufficient to have the charges dropped completely. However, this did not happen and so A.B. has to appear in court next Monday, 05.12.22.

If convicted, he could face more than 60 years in prison.

Vicky Angeliodu, lawyer of A.B., Legal Centre Lesvos: “Yet another refugee’s life and future is being put jeopardy by a system that imprisons foreigners using a broad and vague law and no evidence.”

Nefeli Belavila-Trova, Aegean Migrant Solidarity: “We hope that this time the justice system will do the right thing, and that A.B. will not be just another innocent defendant convicted without any evidence. What needs to happen is that the law is changed and that people seeking safe passage in Europe are no longer accused.”

borderline-europe: “The blatant arbitrariness in the prosecution in this case shows once again that these so-called ‘boat driver’cases have nothing to do with ‘fighting crime’ and ‘the rule of law’, but that the authorities are only interested in presenting a scapegoat and criminalizing people on the move.”

A.B. did not even steer the boat, he must be acquitted! But even if he had steered it, for us is clear: crossings borders and driving a boat or a car are not crimes! The real crime is the border regime established by the EU and its partners along the various migration routes.

We demand:

  • The charges against A.B. to be dropped;
  • Freedom for all those imprisoned for driving a boat or a car with other people seeking protection despite the fact that there is no alternative to reach the European Union;
  • An end to the criminalization of migration and the incarceration of people on the move.


Λέσβος: Αιτών άσυλο από το Ιράκ, κινδυνεύει με πάνω από 60 χρόνια φυλάκισης για την κατηγορία «οδήγηση με βάρκα» παρά το γεγονός ότι υπάρχει βίντεο που αποδεικνύει το αντίθετο.

Κοινή ανακοίνωση από το Legal Centre Lesvos, borderline – europe, Can’t Evict Solidarity και Aegean Migrant Solidarity

Στις 5 Δεκεμβρίου 2022, μετά από 2.5 χρόνια αναμονής, η δίκη του A.B εκδικάζεται στη Μυτιλήνη. Παρά τα αποδεικτικά στοιχεία μέσω βιντεο, ο A.B επιλέχθηκε από τις αρχές και κατηγορήθηκε ότι αυτός οδήγησε το σκάφος με το οποίο έφτασε στην Ελλάδα μαζί με άλλα 28 άτομα.

Ο Α.Β έφτασε στη Λέσβο, την 1η Μαρτίου 2020, την ίδια ημέρα που η Ελλάδα ανέστειλε το δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου για έναν μήνα. Συνεπώς, για σχεδόν ένα μήνα κρατούνταν στο λιμάνι της Μυτιλήνης, και αργότερα μεταφέρθηκε στον καταυλισμό της Μαλακάσας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Οι συνθήκες διαβίωσης στο λιμάνι της Μυτιλήνης ήταν φρικτές. Δικηγόροι, δημοσιογράφοι, ο ΟΗΕ και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είχαν καμία πρόσβαση σε αυτό.

Πέρα από την κακομεταχείριση που υπέστη ο A.B τότε, και την άρνηση υποβολής αίτησης ασύλου, ένα χρόνο μετά την άφιξη του στην Ελλάδα, κατηγορήθηκε για «παράνομη είσοδο» και «διευκόλυνση παράνομης εισόδου 29 ατόμων».

Το μοτίβο για τέτοιου είδους κατηγορίες, είναι πολύ συνηθισμένο. Είναι οι καταθέσεις δύο στελεχών του Λιμενικού Σώματος που δήλωσαν ότι ο Α.Β οδηγούσε το σκάφος. Ό ένας από τους δύο, κατέθεσε μήνες μετά την άφιξη του Α.Β στην Ελλάδα και αφού ήδη είχε μεταφερθεί από το νησί στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Αυτού του είδους η ποινικοποίηση των ανθρώπων που μετακινούνται, είναι μία συνήθης τακτική όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σχεδόν σε όλα τα θαλάσσια σύνορα της Ευρώπης. Η απλή διακυβερνηση σκαφους ή η ανάληψη οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας επί του σκάφους θεωρείται έγκλημα και κατά συνέπεια τα άτομα που βρίσκονται πάνω σε αυτό κατηγορούνται για «διευκόλυνση παράνομης εισόδου» και συνήθως καταδικάζονται με τεράστιες ποινές φυλάκισης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποκρίνεται ότι οι συστηματικές συλλήψεις γίνονται για την αντιμετώπιση των “αδίστακτων και εγκληματικών” κυκλωμάτων διακίνησης, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για άλλο ένα εργαλείο αποτροπής και βίας, που φυλακίζει εκατοντάδες ανθρώπους που φτάνουν στην Ευρώπη – κατηγορούμενοι ότι οδηγούν τα σκάφη.

Είναι εξαιρετικά εμφανές στην περίπτωση του Α.Β όπου ο ίδιος δεν κρατούσε το τιμόνι του σκάφους και υπάρχει βίντεο που το αποδεικνύει αυτό. Αυτό το αποδεικτικό στοιχείο έχει ήδη παρουσιαστεί από τους δικηγόρους του Legal Centre Lesvos, που τον εκπροσώπησαν κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής εξέτασης τον Μάρτιο του 2021, και οδήγησε στην αποφυλάκιση μέχρι την δικάσιμο.

Αλλά αυτά είναι μόνο φαινομενικά καλά τα νέα – στην πραγματικότητα, το βίντεο θα έπρεπε να είναι επαρκές για να αποσυρθούν εντελώς οι κατηγορίες. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη και έτσι ο Α.Β πρέπει να παρουσιαστεί στο δικαστήριο την επόμενη Δευτέρα, στις 05.12.2022.

Αν καταδικαστεί, θα αντιμετωπίσει πάνω από 60 χρόνια φυλάκισης.

Βίκυ Αγγελίδου, δικήγόρος του A.B, από το Legal Centre Lesvos: «η ζωή και το μέλλον ενός ακόμη πρόσφυγα τίθεται σε κίνδυνο από ένα σύστημα το οποίο φυλακίζει αλλοδαπούς χωρίς αποδείξεις, χρησιμοποιώντας έναν παντελώς ασαφή νόμο».

Νεφέλη Μπελαβίλα – Τροβά, Aegean Migrant Solidarity:Ελπίζουμε ότι η δικαιοσύνη θα πράξει το σωστό αυτή τη φορά, και ο A.B να μην είναι άλλος ένας αθώος που θα καταδικαστεί χωρίς κανένα στοιχείο. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να αλλάξει ο νόμος και να μην κατηγορούνται πλέον που αναζητούν ασφαλείς δρόμους προς την Ευρώπη“.

borderline-europe:Η κραυγαλέα αυθαιρεσία που συμβαίνει στην εισαγγελική διαδικασία δείχνει για άλλη μια φορά ότι οι υποθέσεις των λεγόμενων “οδηγών σκαφών” δεν έχουν καμία σχέση με την καταπολέμηση του εγκλήματος και το κράτος δικαίου, αλλά ότι οι αρχες ενδιαφέρονται μόνο να παρουσιάσουν έναν αποδιοπομπαίο τράγο και να ποινικοποιησουν τους ανθρώπους που θέλουν να μετακινηθούν“.

Ο Α.Β δεν οδηγούσε καν το σκάφος, πρέπει να αθωωθεί! Αλλά ακόμη και αν το οδηγούσε, για εμάς είναι σαφές: η διέλευση των συνόρων και η οδήγηση σκάφους ή αυτοκινήτου δεν είναι εγκλήματα! Το πραγματικό έγκλημα είναι το καθεστώς των ίδιων των συνόρων που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εταίροι της κατά μήκος των διαφόρων μεταναστευτικών διαδρομών.

• Να αποσυρθούν οι κατηγορίες κατά του Α.Β
• Την αποφυλάκιση όσων έχουν φυλακιστεί επειδή οδηγούσαν σκάφος ή αυτοκίνητο με άλλους ανθρώπους που ζητούσαν προστασία, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική επιλογή για να φτάσουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να ζητήσουν προστασία,
• Τέλος στην ποινικοποίηση της μετανάστευσης και στη φυλάκιση των ανθρώπων που μετακινούνται.

Legal Centre Lesvos Quarterly Report: July – September 2022

As the conditions worsen in Lesvos’ Reception and Identification Center in Lesvos (known as Mavrovouni RIC), the new Closed Controlled Access Center (CCAC) in Vastria continues to be built with the full support of the European Commission, despite the multiple voices raised against its construction: away from sight in the middle of a forest. Vastria has come to represent the future policies of the European Union and Greek State; more construction, fences and walls for people, at the expense of nature. The wildfires that raged for nearly a week in Lesvos this summer and devastated the Vatera region of the island do not seem to concern those behind the rushed construction in Vastria camp, which is located in the middle of one of the biggest pine forests of the island. The transportation of construction materials for the camp often comes from mainland Greece in the night, under the guise of darkness, with a cohort of police overseeing their protection. It is evident that the State is very much aware of the thin ice it has been walking on, and the recent violent repression of demonstrations, protests, and even music concerts shows that the situation has reached a boiling point ahead of the upcoming national elections in Greece in 2023. From Moria to Mavrovouni, there were no improvements in the living conditions of these supposed reception and identification centers.  On the contrary, the inhuman and undignified reality that camp residents face are inherent in camps whose purpose is to concentrate people in fenced off areas, based on their nationality and legal status, for the sole purpose of categorising those who are ‘deserving’ of international protection, and those who are not. In the light of the existing conditions on Mavrovouni RIC, one can easily predict the future of the CCAC in Vastria. 

Legal Centre Lesvos’ position against policies that restrict the right to freedom of movement has not changed. That position extends itself to the practice of pushbacks, as one of the most violent and callous forms of border maintenance. We continue not only to litigate cases before the European Court of Human Rights in representation of survivors of pushback operations, but also are providing (in coordination with organisation such as UNHCR and MSF) legal aid to migrants who have recently arrived to the island from Turkey, and are at risk of being illegally expelled in a pushback operation. Intervention by humanitarian and human rights actors in these situations is essential, not only in ensuring that newly arrived asylum seekers have access to asylum procedures in Greece, but also to ensure immediate medical and psychological care to a population that has likely experienced trauma in the dangerous sea crossing, and continues to experience fear and stress upon arrival to Greece due to the very real risk that they will be captured and abandoned at sea by the Hellenic Coast Guard. Above all, the intervention of these actors is essential in limiting the practical possibility of a violent act of pushbacks, which due to their clandestine illegal nature, occur only when no witnesses are present. Forensic Architecture, in collaboration with other actors including the Legal Centre Lesvos, published a detailed visual platform documenting thousands of cases of pushbacks in the Aegean by the Hellenic Coast Guard, demonstrating the widespread and systematic nature of this policy, which we have long denounced as constituting crimes against humanity.

Further information on updates from Lesvos and our work can be found in our latest Newsletter, available for download here, and below.


Komotini Court recognises LCL client’s status as minor, and orders his release from pre-trial detention in yet another smuggling case brought against an asylum seeker under Greece’ broad anti-smuggling legislation* 

On 20 and 21 September 2022, the Legal Centre Lesvos represented Μ.Μ., a seventeen year old Afghan teenager, who arrived by boat to the Evros region of Northern Greece in order to seek asylum in March 2022. He was arrested immediately upon arrival, and following this arrest was accused of having smuggled 5 people across the border between Greece and Turkey for financial gain, which is a felony. 

Since the day he was arrested, M.M. was at no point provided with an interpreter to communicate in his mother tongue, Dari, or any other language he speaks fluently, as is required by law. M.M.’s initial statement to the police was with the use of a Turkish interpreter, a language M.M. does not speak. Since his arrest, M.M. was not visited by any state-appointed lawyer, although one had been appointed to him. Additionally, the evidence used to bring charges against M.M. is also suspect, as it consists of several identical copy-paste witness statements that were recorded by the police from people who were on the same boat as M.M., which draws suspicion that the testimonies have been written jointly or by the same entity, and just signed by different witnesses. None of this was raised by M.M.’s appointed attorney, who did not meet M.M. before the pre-trial hearing and filed a memo only based on the statement M.M. had made to the police. Following this hearing, it was decided that M.M. would be charged with facilitation of illegal entry to Greece of foreign nationals (human smuggling), and held in pretrial detention. It is important to note here that the accusation of human smuggling is capped with a maximum 10 years prison sentence for each person transferred on the boat, however, if the motive of financial gain is proven, the prison sentence starts from a minimum 10 years per person. In sum, Μ.Μ. was forced to give his initial statement to the police in a language he does not speak, without any legal support, despite the serious charges he was facing, and as a result following a pre-trial hearing he was held in detention for approximately six months awaiting trial.

Given their past involvement defending the rights of criminalised alleged “boat drivers”, the lawyers of the Legal Centre Lesvos undertook legal representation in M.M.’s case. 

M.M.’s trial on the above charges was scheduled for 20 September 2022, and was postponed for a day to find a Dari interpreter, after intervention of Legal Centre Lesvos’s lawyers. Moreover, M.M. was 17 years old when he arrived in Greece. Despite this fact, his case was handled as one of an adult until his appearance in court, after a superficial age-assessment procedure conducted shortly after his arrest found him to be an adult. This age determination was of crucial importance for the progression of the court case since minors are tried in separate courts and potential penalties for minors are less than for adults. In order to prove M.M.’s age to the court, Legal Centre Lesvos obtained the original national identity documents of M.M. from Afghanistan and from the Embassy of Afghanistan in Athens. With the submission of these identification documents, the one Judge Appeal Court of First Instance of Komotini ruled that her court was incompetent to progress with the case by acknowledging that M.M. indeed is a minor. The case was therefore referred to the regional minor’s court, and on motion of the Legal Centre Lesvos, the judge ordered M.M.’s release from prison until his trial.

The court’s decision was the only logical outcome, given the evidence presented. However, all too often we have found that the courts fail to apply their own rules, and foreign nationals in particular find themselves convicted to lengthy prison sentences without any credible evidence, or tried as adults despite certification of their status as minors. M.M’s freedom and recognition as a minor by the Komotini Court is welcome news in an otherwise bleak legal landscape, and we hope that the rule of law and reason will continue to prevail when M.M. is brought to trial in the future. 

* CPT/Aegean Migrant Solidarity, Borderline Europe, BordermonitoringEU, Encarcerating the Marginalised, The Fight Against Alleged ›Smugglers‹ on the Greek Hotspot Islands, 2020, available at:


Το Μονομελές Εφετείο Κομοτηνής αναγνωρίζει την ανηλικότητα εντολέα του Legal Centre Lesvos και διατάσσει την άρση της προσωρινής του κράτησης σε μια ακόμη δίκη εις βάρος αιτούντος άσυλο  που κατηγορήθηκε ως διακινητής 

Από την ημέρα της σύλληψής του και μέχρι την ανάκριση, δεν υπήρχε διαθέσιμη διερμηνεία στα Νταρί, μητρική γλώσσα του Μ.Μ, όπως απαιτείται από το νόμο. Κατά το στάδιο της προανάκρισης, η απολογία του M.M διεξήχθη παρουσία Τούρκου διερμηνέα στα τουρκικά, γλώσσα που ο M.M. αγνοεί. Επιπλέον, παρά τον αυτεπάγγελτο διορισμό δικηγόρου για την απολογία ενώπιον του Ανακριτή, δεν έλαβε χώρα καμιά συνάντηση μεταξύ της δικηγόρου και του Μ.Μ. πριν από αυτήν. Αντιθέτως, υπεβλήθη από τη συνήγορο απλά υπόμνημα-πιστή αντιγραφή της προανακριτικής απολογίας του M.M, που έλαβε παράνομα χώρα με Τούρκο διερμηνέα.   Επιπλέον, οι ένορκες καταθέσεις των λοιπών επιβαινόντων στη βάρκα στο στάδιο της προανάκρισης ενώπιον των αστυνομικών αρχών ήταν σκανδαλωδώς πανομοιότυπες εγείροντας εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα διεξαγωγής της. Εν τέλει, μετά την απολογία του ενώπιον του Ανακριτή, αποφασίστηκε η προσωρινή κράτηση του Μ.Μ για παράνομη μεταφορά στην Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών με την επιβαρυντική περίσταση της κερδοσκοπίας.  Είναι σημαντικό να σημειωθεί εδώ ότι η κατηγορία της παράνομης μεταφοράς πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα έχει ανώτατο όριο τα 10 έτη κάθειρξης για κάθε άτομο που μεταφέρεται, ωστόσο, αν αποδειχθεί το κίνητρο του οικονομικού οφέλους, η ποινή κάθειρξης ξεκινά από τα 10 έτη κατ’ ελάχιστο ανά άτομο. Εν κατακλείδι, ο Μ.Μ. απολογήθηκε ενώπιον του ανακριτή χωρίς ουσιαστική νομική υποστήριξη και επί τη βάσει μαρτυρικών καταθέσεων αμφίβολης αξιοπιστίας. 

Με δεδομένη την πρότερη εμπειρία τους στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των αυθαίρετα κατηγορούμενων ως “χειριστών βαρκών”, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos ανέλαβαν τη νομική εκπροσώπηση στην υπόθεση του Μ.Μ. 

Η δίκη του M.M. είχε προγραμματιστεί για τις 20 Σεπτεμβρίου 2022 και αναβλήθηκε για μία ημέρα προκειμένου να βρεθεί διερμηνέας Νταρί, μετά από παρέμβαση των δικηγόρων του Legal Centre Lesvos. Επιπλέον, ο Μ.Μ. ήταν 17 ετών όταν έφτασε στην Ελλάδα. Παρά το γεγονός αυτό, αξιολογήθηκε ποινικά ως ενήλικος μέχρι και την διαδικασία στο ακροατήριο, αφού μια παράτυπη διαδικασία εκτίμησης της ηλικίας του, που διενεργήθηκε λίγο μετά τη σύλληψή του, τον έκρινε ενήλικο. Ο ανωτέρω προσδιορισμός της ηλικίας του Μ.Μ. ήταν καθοριστικής δικονομικής σημασίας για την εξέλιξη της υπόθεσης, δεδομένου ότι αν αυτή φερόταν σε Δικαστήριο Ανηλίκων, ο Μ.Μ θα τύγχανε ευνοϊκότερης ποινικής μεταχείρισης.  Προκειμένου να αποδείξει την ηλικία του M.M. στο δικαστήριο, οι δικηγόροι του Legal Centre Lesvos έλαβαν το πρωτότυπο εθνικό έγγραφο ταυτότητας του M.M. από το Αφγανιστάν και πιστοποιητικό γέννησης από την Πρεσβεία του Αφγανιστάν στην Αθήνα. Με την προσκόμιση αυτών των ταυτοποιητικών εγγράφων ως προσαγομένων, το Μονομελές Εφετείο Κομοτηνής έκρινε ότι είναι αναρμόδιο, αναγνωρίζοντας τον Μ.Μ ως ανήλικο. Ως εκ τούτου, η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Δικαστήριο Ανηλίκων Ορεστιάδας και κατόπιν αιτήματος των δικηγόρων, η δικαστής διέταξε την άρση της προσωρινής κράτησης του Μ.Μ. μέχρι τη δίκη του.

Η απόφαση του δικαστηρίου ήταν το μόνο λογικό αποτέλεσμα, δεδομένων των στοιχείων που παρουσιάστηκαν. Ωστόσο, πολύ συχνά διαπιστώνουμε ότι τα δικαστήρια δεν εφαρμόζουν την ισχύουσα νομοθεσία και  ιδιαίτερα οι αλλοδαποί πολίτες καταδικάζονται σε μακροχρόνιες ποινές κάθειρξης χωρίς αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία ή δικάζονται ως ενήλικες παρά την πιστοποίηση της ανηλικότητάς τους. Η άρση της προσωρινής κράτησης  του Μ.Μ. και η αναγνώριση της ανηλικότητάς του από το δικαστήριο της Κομοτηνής είναι ευπρόσδεκτες ειδήσεις σε ένα κατά τα άλλα ζοφερό νομικό τοπίο και ελπίζουμε ότι το κράτος δικαίου και η λογική θα συνεχίσουν να επικρατούν όταν η υπόθεση του Μ.Μ εισαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου Ανηλίκων. 

* CPT/Aegean Migrant Solidarity, Borderline Europe, BordermonitoringEU, Encarcerating the Marginalised, The Fight Against Alleged ›Smugglers‹ on the Greek Hotspot Islands, 2020, available at:

Joint Letter on the Situation for LGBTQI+ Asylum Seekers in Greece/ Κοινή επιστολή για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚι+ αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.

Dear Manos Logothetis and Patroklos Georgiadis,

In light of information collected through input from numerous organizations and focus groups from the community, we are sending you this letter highlighting particular concerns relating to the situation of LGBTQI+ asylum seekers in Greece. We appreciate your reception to our feedback and hope we can continue to work with you on this matter further.

Shelter and Security

It is agreed that a specific dedicated area for LGBTQI+ people within the camps would not be appropriate as there is a risk of further isolation and stigmatization. Nonetheless, at present Greece is failing to provide appropriate reception conditions for LGBTQI+ applicants. Currently, LGBTQI+ asylum seekers are housed with non-LGBTQI+ people (hereafter ‘mixed housing’). It was widely agreed in the focus groups that mixed housing, particularly in camps, does not allow for the applicant to feel safe or comfortable to be open with their identity.  Resultantly, people who have fled their countries are still having to hide and conceal their identity at all times. The following quotes are from LGBTQI+ individuals living in mixed housing:

You just have to hide your real self, it’s like being a shadow of yourself.

Hiding in my country and hiding here, it’s no difference.

The accommodation offers no respite from the discrimination, threat or stigma, which has potentially severe mental health implications.

[B]eing compelled to conceal one’s sexual orientation and/or gender identity may also result in significant psychological and other harms.” (European Court of Human Rights) 

Expecting people to conceal their sexual orientation or gender identity to avoid harm is contrary to the applicants’ human rights, as recognized by the European Court of Human Rights, EU Court of Justice and the Greek Special Appeals Committee. It is therefore recommended that:

  1. Where the primary housing is a camp, there should be efforts to ensure that the relocation to a confidential and discreet LGBTQI+ specific housing in the local city or town is an available and accessible option. 
  2. In cases where it is not possible to relocate LGBTQI+ individuals to specific housing, improvements within the camp setting are needed. For example, ensuring increased privacy or creating safe spaces in camp would be extremely helpful. In addition, accommodation with less people cohabiting in the same space can reduce the risk. 
  3. Where the primary accomodation is shared housing in a town or city, it should be ensured discreet LGBTQI+ only housing should be available.

Services and Support

Through discussions with affected applicants, it has been revealed that very few of the LGBTQI+ asylum seekers know of, or have had the opportunity to speak with, an EODY psychologist. Those that have stated there were not enough psychologists for the number of applicants requiring support, and the support provided was not specialized in the issues that uniquely relate to LGBTQI+ persons. It has been further noted that a focal point in RIS, GAS or elsewhere who could be approached if there was a problem, would contribute towards a safer space. The focal point should be discreet and sensitized to LGBTQI+ issues. In line with these observations, it is recommended that:

  1. At minimum, training should be provided for all personnel working directly with asylum seekers on the particularities of LGBTQI+ asylum claims (including the Reception and Identification authorities and the designated EODY staff).
  2. Additionally, a dedicated focal point with information and referral services for psychosocial support for LGBTQI+ applicants be set up in each camp. 

Asylum Process

The detailed process required to assess asylum cases on the grounds of sexual orientation, gender identity, gender expression or sex characteristics (SOGIESC) can be undeniably difficult for the applicant, particularly where a person may have to relive trauma. It is recognized and understood that a thorough process is necessary to fully assess the claim. Nonetheless, it is possible to conduct such an assessment without causing further traumatization.

On account of the personal and sensitive nature of the claim, LGBTQI+ applicants are afforded special protections under European and Greek law. The European Union, through case law at the EU Court of Justice as well as the EU Directives, provide clear and comprehensive standards for these assessments. Unfortunately, it is currently being noted that these standards are not being adhered to. A review of the transcripts of LGBTQI+ applicants since 2021 has shown repeated examples of procedural violations and prohibited questions contrary to European Union law and international standards. The EUAA, European Commission, representatives of DG HOME and MEPs have also been contacted regarding these issues. 

Prohibited Questions

Firstly, LGBTQI+ applicants have been asked questions which are expressly prohibited under EU and Greek law, in particular with regards to questions relating to sexual practices and behavior.
Prohibited questions that have been asked include:

  1. “Did you have a sexual relationship with…?”
  2. “Did you get any stimuli to find out?”
  3. “Since you love it so much, what is the reason you haven’t practiced here in Greece?”
  4. “How did you feel when he was touching you?”

Training and competency

Secondly, the Asylum Procedures Directive states that applications should be examined and decisions taken, “individually, objectively and impartially”. Presumptive, collective decision making, often due to the application of the safe country of origin principle, combined with the potential vulnerabilities and trauma that prevent individuals from sharing certain details of their claim at first instance, prevents a proper individualized assessment from occurring. 

Caseworkers conducting the interviews should be sufficiently trained in assessing, and competent in relation to, sexual orientation and gender identity. However, the transcripts of LGBTQI+ applicants indicate they are routinely asked questions which demonstrate a lack of training or understanding with regards to sexual orientation and/or gender identity. LGBTQI+ applicants reported encountering skepticism and prejudice upon sharing their sexual orientation, to the extent it was described as similar to a “forced interrogation”. Questions that fail to adhere to European standards include:

  1. “Before proceeding to this sexual choice, have you been aware of the difficulties you’d have to face?”
  2. “Since you felt pain, why did you choose this lifestyle?”
  3. “You are an educated man. Weren’t you aware that homosexuality is a crime in [Country of origin]?”
  4. “Didn’t that [traumatic] event make you consider your choice?”

The use of stereotypes

Finally, the reliance on stereotypes is of serious concern. Following a judgment at the EU Court of Justice, decisions on credibility cannot be based on stereotypical notions. The judgment further clarified that a decision based on a person’s (lack of) knowledge of LGBTQI+ organizations suggests that the authorities have relied on stereotypes in making their decision. In addition, the UNHCR Guideline no. 9 on international protection states:

Interviewers and decision makers need to maintain an objective approach so that they do not reach conclusions based on stereotypical, inaccurate or inappropriate perceptions of LGBTI individuals… There are no universal characteristics or qualities that typify LGBTI individuals any more than heterosexual individuals. Their life experiences can vary greatly even if they are from the same country”.

Nonetheless, there are transcripts which are dominated with stereotypical questions, such as:

  1. “You have a daughter, can you explain that since you are a homosexual?”
  2. “Did you ever have a relationship with a [man/ woman]?”
  3. “Did you ever have a heterosexual relationship?”
  4. “LGBT stands for lesbians gay bisexual and transsexual people. How is it possible to be a homosexual and not being aware of how the community sexual minorities is called?”

More worryingly, contrary to the ABC judgment, applicants have been rejected on the basis of stereotypical notions, including on the grounds of a lack of knowledge of LGBTQI+ organizations. On account of the above, it is recommended that:

  1. The Greek Asylum Service issues clear, updated, and publicly available internal guidelines on how to conduct personal interviews for applicants with LGBTQI+ asylum claims in line with European and Greek law to overcome institutionalized practices that result in procedural violations.
  • The guidelines should cover the standards set out by the ECHR, the CJEU and the EU Directives on assessing LGBTQI+ claims and should include a shift in the terminology that is respectful of the diversity and individuality of each person.
  • The guidelines should acknowledge the intersectional identity of SOGIESC applicants and provide a background understanding of SOGIESC identities in a cross-cultural context to avoid Eurocentric expectations and reliance on stereotypical notions.toga 
  1. The template of questions used by caseworkers in the credibility assessment should be updated to adhere to international, EU, and domestic standards and exclude prohibited or problematic questions such as those mentioned above.
  2. Caseworkers are provided regular and up-to-date training on the particularities and vulnerabilities of SOGIESC asylum claims (in line with the Asylum Procedures Directive), the legal standards, and practical information on conducting assessments with a respectful and well-informed approach.

We thank you for your continued attention to this matter. We remain at your disposal for any further clarifications and continued discussions. 


  1. ARSIS – Association for the Social Support of Youth
  2. Asylum Seekers Information Services Team (A.Ss.I.S.T.)
  3. Colour Youth – Athens LGBTQ Youth Community 
  4. Changemakers Lab
  5. Choose Love
  6. Danish Refugee Council, Greece
  7. Diotima Centre for Gender Rights & Equality
  8. ECHO100PLUS
  9. Emantes – International Lgbtqia+ Solidarity
  10. European Lawyers in Lesvos (ELIL)
  11. Fenix Humanitarian Legal Aid
  12. Greek Council for Refugees (GCR)
  13. HIAS Greece
  14. Human Rights Legal Project
  15. HumanRights360
  17. International Rescue Committee (IRC) 
  19. Irida Women’s Center
  20. Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)
  21. Just Action
  22. Legal Centre Lesvos
  23. Lesvos LGBTIQ+ Refugee Solidarity
  24. Lgbtqia+ Refugees Welcome
  25. Lighthouse Relief 
  26. Mobile Info Team
  27. Network for Children’s Rights
  28. Northern Lights Aid 
  29. Positive Voice 
  30. Refugee Legal Support (RLS)
  31. SafePlace International 
  32. SolidarityNow
  33. Samos Advocacy Collective
  34. Samos LGBTQI+ Group
  35. Samos Volunteers 
  36. Τerre des hommes Hellas
  37. Yoga and Sport With Refugees

Κοινή επιστολή για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚι+ αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.

Αγαπητοί κύριοι Λογοθέτη και Γεωργιάδη, 

Υπό το φως των πληροφοριών που συλλέγονται μέσω της συμβολής πολλών οργανισμών και ομάδων εστίασης από την κοινότητα, σας στέλνουμε αυτήν την επιστολή εγείροντας ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με την κατάσταση των αιτούντων άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+στην Ελλάδα. Εκτιμούμε την ανταπόκρισή σας στα σχόλιά μας και ελπίζουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε μαζί σας για αυτό το θέμα περαιτέρω.

Καταφύγιο και Ασφάλεια

Έχει συμφωνηθεί ότι δεν ενδείκνυται η δημιουργία χώρου για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εντός των καταυλισμών, καθώς υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω απομόνωσης και στιγματισμού. Ωστόσο, επί του παρόντος, η Ελλάδα αδυνατεί να παρέχει τις κατάλληλες συνθήκες υποδοχής για τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Επί του παρόντος, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στεγάζονται με μη ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα (εφεξής «μικτή στέγαση»). Συμφωνήθηκε ευρέως στις ομάδες εστίασης ότι η μικτή στέγαση, ιδιαίτερα σε καταυλισμούς, δεν επιτρέπει στους αιτούντες άσυλο να αισθάνονται ασφαλείς ή να είναι ανοιχτοί με την ταυτότητά τους. Κατά συνέπεια, οι άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις χώρες τους εξακολουθούν να πρέπει να κρύβονται και να κρύβουν την ταυτότητά τους ανά πάσα στιγμή. Τα ακόλουθα αποσπάσματα προέρχονται από άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ που ζουν σε μικτές κατοικίες:

«Απλώς πρέπει να κρύψεις τον πραγματικό σου εαυτό, είναι σαν να είσαι σκιά του εαυτού σου».

«Το να κρύβομαι στη χώρα μου και να κρύβομαι εδώ, δεν έχει διαφορά».

Το κατάλυμα δεν προσφέρει ανάπαυλα από τις διακρίσεις, την απειλή ή το στίγμα, που έχει δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.

«Ο εξαναγκασμός κάποιου να αποκρύψει τον σεξουαλικό προσανατολισμό και/ή την ταυτότητα φύλου μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σημαντικές ψυχολογικές και άλλες βλάβες». (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων)

Το να περιμένουμε από τους ανθρώπους να αποκρύψουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου τους για να αποφύγουν τη ζημιά είναι αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων, όπως αναγνωρίζονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Δικαστήριο της ΕΕ και την Ανεξάρτητη Αρχή Προσφυγών.

Συνιστάται λοιπόν:

1. Όπου η κύρια στέγαση είναι σε καμπ, θα πρέπει να γίνονται προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι η μετεγκατάσταση σε στέγαση ειδική για ΛΟΑΤΚΙ+ στην τοπική πόλη ή κωμόπολη, με τρόπο εμπιστευτικό και διακριτικό, είναι μια διαθέσιμη και προσβάσιμη επιλογή.

2. Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η μετεγκατάσταση ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ σε συγκεκριμένες κατοικίες, απαιτούνται βελτιώσεις στο πλαίσιο του καμπ. Για παράδειγμα, η διασφάλιση αυξημένης ιδιωτικότητας ή η δημιουργία ασφαλών χώρων στο καμπ  θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη. Επιπλέον, η διαμονή με λιγότερα άτομα που συγκατοικούν στον ίδιο χώρο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.

3. Όταν το κύριο κατάλυμα είναι κοινόχρηστη κατοικία σε μια πόλη, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι θα πρέπει να διατίθεται διακριτική στέγαση μόνο για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Υπηρεσίες και Υποστήριξη

Μέσα από συζητήσεις με θιγόμενους αιτούντες, αποκαλύφθηκε ότι ελάχιστοι από τα αιτούντα άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα γνωρίζουν ή είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν με ψυχολόγο του ΕΟΔΥ. Όσοι δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν αρκετοί ψυχολόγοι για τον αριθμό των αιτούντων που χρειάζονταν υποστήριξη επίσης δήλωσαν ότι η υποστήριξη που παρείχετο δεν ήταν εξειδικευμένη στα θέματα που αφορούν μοναδικά στα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Σημειώθηκε περαιτέρω ότι ένα εστιακό σημείο στην Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΥΠΥΤ), την Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου ή αλλού που θα μπορούσε να προσεγγιστεί εάν υπήρχε πρόβλημα, θα συνέβαλε σε έναν ασφαλέστερο χώρο. Το σημείο εστίασης πρέπει να είναι διακριτικό και ευαισθητοποιημένο σε θέματα ΛΟΑΤΚΙ+. 

Σύμφωνα με αυτές τις παρατηρήσεις, συνιστάται:

1. Τουλάχιστον, θα πρέπει να παρέχεται εκπαίδευση σε όλο το προσωπικό που εργάζεται απευθείας με αιτούντες άσυλο σχετικά με τις ιδιαιτερότητες των αιτημάτων ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ (συμπεριλαμβανομένων της ΥΠΥΤ και του καθορισμένου προσωπικού του ΕΟΔΥ).

2. Επιπλέον, σε κάθε καμπ να δημιουργηθεί ειδικό σημείο εστίασης με υπηρεσίες πληροφόρησης και παραπομπής για ψυχοκοινωνική υποστήριξη για αιτούντες άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+.

Διαδικασία Ασύλου

Η λεπτομερής διαδικασία που απαιτείται για την αξιολόγηση των υποθέσεων ασύλου με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, την έκφραση φύλου ή τα χαρακτηριστικά του φύλου (SOGIESC) μπορεί να είναι αναμφισβήτητα δύσκολη για τους αιτούντες άσυλο, ιδιαίτερα όταν ένα άτομο μπορεί υποβάλλεται σε εκ νέου τραύμα. Αναγνωρίζεται και κατανοείται ότι είναι απαραίτητη μια διεξοδική διαδικασία για την πλήρη αξιολόγηση του αιτήματος. Ωστόσο, είναι δυνατό να διεξαχθεί μια τέτοια αξιολόγηση χωρίς να προκληθεί περαιτέρω τραυματισμός.

Λόγω της προσωπικής και ευαίσθητης φύσης του αιτήματος, παρέχεται στα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ειδική προστασία βάσει της ευρωπαϊκής και της ελληνικής νομοθεσίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της νομολογίας του Δικαστηρίου της ΕΕ καθώς και των Οδηγιών της ΕΕ, παρέχει σαφή και ολοκληρωμένα πρότυπα για αυτές τις αξιολογήσεις.

Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή διαπιστώνουμε ότι αυτά τα πρότυπα δεν τηρούνται. Μια ανασκόπηση αντίγραφων από συνεντεύξεις αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+από το 2021 έχει δείξει επανειλημμένα παραδείγματα διαδικαστικών παραβιάσεων και απαγορευμένων ερωτήσεων που αντίκεινται στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα διεθνή πρότυπα. Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπρόσωποι της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων και ευρωβουλευτές έχουν επίσης έρθει σε επαφή σχετικά με αυτά τα θέματα.

Απαγορευμένες ερωτήσεις

Καταρχάς, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έχουν υποβληθεί σε ερωτήσεις που απαγορεύονται ρητά από το δίκαιο της ΕΕ και την ελληνική νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά σε ζητήματα που σχετίζονται με σεξουαλικές πρακτικές και συμπεριφορά.

Οι απαγορευμένες ερωτήσεις που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν:

I. «Είχες σεξουαλική σχέση με…;»

II. «Πήρες κάποιο ερέθισμα για να το μάθεις;»

III. «Αφού το αγαπάς τόσο πολύ, ποιος είναι ο λόγος που δεν το έκανες εδώ στην Ελλάδα;»

IV. «Πώς ένιωσες όταν σε άγγιζε;»

Εκπαίδευση και ικανότητα

Δεύτερον, η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου ορίζει ότι οι αιτήσεις πρέπει να εξετάζονται και να λαμβάνονται αποφάσεις «ατομικά, αντικειμενικά και αμερόληπτα». Η υποθετική, συλλογική λήψη αποφάσεων, συχνά λόγω της εφαρμογής της αρχής της ασφαλούς χώρας προέλευσης, σε συνδυασμό με τις πιθανές ευπάθειες και τα τραύματα που εμποδίζουν τα άτομα να κοινοποιήσουν ορισμένες λεπτομέρειες του αιτήματός τους σε πρώτο βαθμό, εμποδίζει τη σωστή εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Οι υπάλληλοι που διενεργούν τις συνεντεύξεις θα πρέπει να είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι στην αξιολόγηση και ικανοί σε σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου. Ωστόσο, αποσπάσματα συνεντεύξεων αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+υποδεικνύουν ότι είναι ερωτήσεις ρουτίνας που καταδεικνύουν έλλειψη εκπαίδευσης ή κατανόησης σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή/και την ταυτότητα φύλου. Τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ανέφεραν ότι αντιμετώπισαν σκεπτικισμό και προκατάληψη όταν μοιράζονταν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, στο βαθμό που περιγράφηκε ως παρόμοιο με μια «αναγκαστική ανάκριση». Οι ερωτήσεις που δεν τηρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιλαμβάνουν:

I. «Πριν προχωρήσετε σε αυτή τη σεξουαλική επιλογή, είχατε επίγνωση των δυσκολιών που θα έπρεπε να αντιμετωπίσετε;»

II. «Αφού ένιωθες πόνο, γιατί επέλεξες αυτόν τον τρόπο ζωής;»

III. «Είσαι ένας μορφωμένος άνθρωπος. Δεν γνωρίζατε ότι η ομοφυλοφιλία είναι έγκλημα στη [χώρα προέλευσης];»

IV. «Δεν σε έκανε αυτό το [τραυματικό] γεγονός να σκεφτείς την επιλογή σου;»

Η χρήση στερεοτύπων

Τέλος, η εξάρτηση από τα στερεότυπα προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Μετά από απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, οι αποφάσεις για την αξιοπιστία δεν μπορούν να βασίζονται σε στερεότυπες έννοιες. Η απόφαση διευκρίνισε περαιτέρω ότι μια απόφαση που βασίζεται στην (έλλειψη) γνώσης ενός ατόμου για τις ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις υποδηλώνει ότι οι αρχές έχουν βασιστεί σε στερεότυπα στη λήψη της απόφασής τους. Επιπλέον, η Οδηγία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αρ. 9 για τη διεθνή προστασία αναφέρει:

«Οι συνεντευκτές και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων οφείλουν να διατηρούν μια αντικειμενική προσέγγιση ώστε να μην καταλήγουν σε συμπεράσματα που βασίζονται σε στερεότυπες, ανακριβείς ή ακατάλληλες αντιλήψεις για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα… Δεν υπάρχουν καθολικά χαρακτηριστικά ή ιδιότητες που χαρακτηρίζουν τα LGBTI άτομα περισσότερο από τα ετεροφυλόφιλα άτομα. Οι εμπειρίες της ζωής τους μπορεί να διαφέρουν πολύ ακόμα κι αν είναι από την ίδια χώρα».

Ωστόσο, υπάρχουν αποσπάσματα συνεντεύξεων στα οποία κυριαρχούν στερεότυπες ερωτήσεις, όπως:

Ι. «Έχεις κόρη, μπορείς να το εξηγήσεις αφού είσαι ομοφυλόφιλος;»

II. «Είχες ποτέ σχέση με [άνδρα/γυναίκα];»

III. «Είχες ποτέ ετεροφυλόφιλη σχέση;»

IV. «ΛΟΑΤΚΙ σημαίνει λεσβίες ομοφυλόφιλοι αμφιφυλόφιλοι και τρανσέξουαλ. Πώς είναι δυνατόν να είσαι ομοφυλόφιλος και να μην γνωρίζεις πώς λέγονται οι σεξουαλικές μειονότητες της κοινότητας;»

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι, σε αντίθεση με την απόφαση ABC, οι αιτούντες απορρίφθηκαν με βάση στερεότυπες έννοιες, μεταξύ άλλων λόγω έλλειψης γνώσης των ΛΟΑΤΚΙ+οργανώσεων.

Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται:

1. Η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου να εκδίδει σαφείς, ενημερωμένες και διαθέσιμες στο κοινό εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής προσωπικών συνεντεύξεων για αιτούντες με αιτήματα ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία για να ξεπεραστούν θεσμοθετημένες πρακτικές που οδηγούν σε διαδικαστικές παραβιάσεις.

● Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να καλύπτουν τα πρότυπα που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και τις Οδηγίες της ΕΕ σχετικά με την αξιολόγηση των αιτημάτων ΛΟΑΤΚΙ και θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια αλλαγή στην ορολογία που θα σέβεται τη διαφορετικότητα και την ατομικότητα κάθε ατόμου.

● Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να αναγνωρίζουν τη διατομεακή ταυτότητα των αιτούντων SOGIESC και να παρέχουν μια βασική κατανόηση των ταυτοτήτων SOGIESC σε ένα διαπολιτισμικό πλαίσιο για να αποφεύγονται οι ευρωκεντρικές προσδοκίες και η εξάρτηση από στερεότυπες έννοιες.

2. Το υπόδειγμα ερωτήσεων που χρησιμοποιείται από τους υπαλλήλους κατά την αξιολόγηση αξιοπιστίας θα πρέπει να ενημερωθεί ώστε να συμμορφώνεται με τα διεθνή, τα ευρωπαϊκά και τα εγχώρια πρότυπα και να αποκλείει απαγορευμένες ή προβληματικές ερωτήσεις όπως αυτές που αναφέρονται παραπάνω.

3. Θα πρέπει να παρέχεται στους υπαλλήλους τακτική και ενημερωμένη εκπαίδευση σχετικά με τις ιδιαιτερότητες, τα τρωτά σημεία των αιτημάτων ασύλου SOGIESC (σύμφωνα με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου), και τα νομικά πρότυπα. Επίσης, πρακτικές πληροφορίες για τη διεξαγωγή αξιολογήσεων με σεβασμό και καλά ενημερωμένη προσέγγιση .

Σας ευχαριστούμε για τη συνεχή προσοχή σας σε αυτό το θέμα. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε περαιτέρω διευκρινίσεις και συνεχείς συζητήσεις.


  1. ARSIS – Association for the Social Support of Youth
  2. Asylum Seekers Information Services Team (A.Ss.I.S.T.)
  3. Colour Youth – Athens LGBTQ Youth Community 
  4. Changemakers Lab
  5. Choose Love
  6. Danish Refugee Council, Greece
  7. Diotima Centre for Gender Rights & Equality
  8. ECHO100PLUS
  9. Emantes – International Lgbtqia+ Solidarity
  10. European Lawyers in Lesvos (ELIL)
  11. Fenix Humanitarian Legal Aid
  12. Greek Council for Refugees (GCR)
  13. HIAS Greece
  14. Human Rights Legal Project
  15. HumanRights360
  17. International Rescue Committee (IRC) 
  19. Irida Women’s Center
  20. Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)
  21. Just Action
  22. Legal Centre Lesvos
  23. Lesvos LGBTIQ+ Refugee Solidarity
  24. Lgbtqia+ Refugees Welcome
  25. Lighthouse Relief 
  26. Mobile Info Team
  27. Network for Children’s Rights
  28. Northern Lights Aid 
  29. Positive Voice 
  30. Refugee Legal Support (RLS)
  31. SafePlace International 
  32. SolidarityNow
  33. Samos Advocacy Collective
  34. Samos ΛΟΑΤΚΙ+Group
  35. Samos Volunteers 
  36. Τerre des hommes Hellas
  37. Yoga and Sport With Refugees

April – June 2022 Quarterly Newsletter

Since the spring, Legal Centre Lesvos’ work continued to be instrumental in preventing illegal pushbacks of unregistered asylum seekers newly arrived on Lesvos through the provision of Emergency Legal Assistance. Thanks to coordination with other international actors, such as the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) and non profit organisations defending migrants’ rights, including Médecins Sans Frontières (MSF) and Alarm Phone, this work ensured that asylum seekers who have arrived on Lesvos – sometimes for a few days already, without access to food, water or shelter in extreme weather conditions – have eventually had access to international protection procedures in Greece as well as other critical services such as urgent medical support. This work has been increasingly critical given the persistent, violent, and illegal practice of summary pushbacks at sea carried out by the Greek authorities, to expel and abandon at sea those who manage to arrive to the Greek waters and those who reach the Greek islands. 

Over the last three months, denunciation of pushbacks in the Aegean Sea and across the Evros River has intensified – with the extensive documentation and wide publication of cases where people seeking protection in Greece have instead been hunted down, captured, and taken out to sea where they were abandoned in motorless life rafts or the damaged dinghies they had travelled on, and in some documented cases thrown directly into the sea in a murderous and calous disregard for their lives. As denunciation efforts increased, NGOs and solidarity actors across Greece are also facing increasing pressure, intimidation and criminalisation for their reporting, denouncing and advocating work against these human rights violations. Indeed, officials of the  Greek government, and media platforms continue to tacitly accuse those who advocate against pushbacks of being involved in smuggling networks themselves. 

The efforts of organisations reporting on and advocating against those illegal pushbacks, however, have undoubtedly contributed to a shift in public discourse regarding pushbacks during this period: FRONTEX executive director resigned after a long investigation by the European Anti-Fraud Office and media reports revealing how FRONTEX actively covered up pushbacks of the Greek authorities; the Council of Europe Human Rights Commissioner issued recommendations denouncing pushbacks in different Council of Europe member states, including Greece; the Special Rapporteur on the situation of human rights defender published a press statement after her official visit in Greece expressing her concerns about the escalation of criminalisation of actors involved in the advocacy again pushbacks.

Further information on updates from Lesvos and our work can be found in our latest Newsletter, available for download here, and below.